Գործնական քերականություն

140. Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն հորինի´ր:

Երիտասարդ, վառ, ծամեր, ծաղրել, ծնունդ, ծառ, թուփ, բարձր, ծանր:

Լինում է մի երիտասարդ նա վաղ տաիքում ունեցել է օսկեզոծ ծամեր, նա եղել է ուրախ զվարդ վառ և նա ունեցել է միշտ բարձր տրամմադրություն: Երբ եկավ տղայի ծնունդը նա որոշեց հրավիրել իր ընկերներին իր տուն որպեսզի նշեր իր ծնունդը: Երբ ընկերները գալիս են տուն սկսում են ծաղրել տղային տան իրերը կոտրել և փչացնել տղայի ծնունդը: Եվ մինչև օրս տղան չի մոռացել այդ օրը և  նա շատ ծանր է տանում այդ:

141. Շարքի բոլոր բառերր, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի´ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:

ա) Տարեվերջ, հրաշամանուկ, ամանոր, մեծահոգի, փրկա- գին:

բ) Դասաժամ, հողագունդ, մանրազնին, մանրախնղիր, սեղանատամ:

142. Տրված բարդ բառերի իմաստները բառակապակցություններով արտահայտի´ր:

Հանքափոր, գրագետ, պատմագիր, խաղագիրք, խնդրա­գիրք, խնդրագիր:

.  Օրերից մի օր հանքում աշխատող մի բանվոր  գթավ ոսկի

.   Աշխարհում գրագետ մարդիկ շատ քիչ են:

. Ես ատ եմ սիրում պատմության դասը այնտեղ մենք սովորոմ ենք  պատմական աշխատության հեղինակներին:

. Երբ ես առաջին դասարան էի օգտվում էի խաղագրքից:

. Մարդկության հիսուն տոկոսը սիրում է կարդալ խնդրագրքեր այսինքն յողովածուներ:

. Երբ ասում են գրիր խնդրագիր դա նշանակում է, որ պետք է գրես դիմում:

Традиционная русская кухня  

 

Ответьте на вопросы
Какие традиционные блюда вы знаете?
Назовите их.

Прочитайте текст.

В исторических романах или рассказах о жизни в России часто встречаются названия незнакомых блюд. Иногда даже трудно определить, мясное это блюдо или рыбное, сладкое или солёное. Давайте попробуем разобраться в особенностях традиционной русской кухни! Сначала в России на стол подают закуски, затем первые, вторые блюда и, наконец, десерты.
На закуску идут маринованные и солёные грибы, огурцы, помидоры, очень любят россияне квашеную капусту. Об этом блюде стоит рассказать подробнее. Осенью свежую капусту мелко режут, солят и кладут в бочку или другую большую посуду. Сверху кладут гнёт (что-нибудь тяжёлое, например, камень), чтобы появился сок. Через несколько дней бочку с капустой ставят в холодное место, где она может храниться всю зиму. Это вкусная и очень полезная еда. Но «самая русская» закуска – это холодец, или студень. Название говорит само за себя: он холодный (студёный). Его подают на стол прямо из холодильника. Студень выглядит так: в неглубокой посуде находится застывший бульон с большим количеством рубленого варёного мяса. Он украшен морковью и зеленью. К холодцу подают горчицу и хрен – очень острые на вкус приправы.
На первое в России предлагают щи, солянку, уху (рыбное блюдо) и другие супы. Щи – традиционный русский овощной суп, в котором обязательно есть капуста. А вот о солянке хочется рассказать отдельно. Сегодня солянку подают в ресторанах, а раньше это была простая деревенская еда. Об этом говорит даже её название, которое сначала звучало как «селянка» (от слова «село»). Готовили её просто: смешивали и варили остатки разных продуктов. И сейчас для приготовления мясной солянки используют много продуктов: несколько видов мяса, сосисок, колбас, добавляют солёные огурцы, лук и морковь, томаты и маслины. Получается густое, острое блюдо. Ещё солянка бывает грибная и рыбная.

Традиционная русская еда – каша, которую готовят из разных видов крупы. Как говорится в старой русской пословице, «Щи да каша – пища наша». Самые популярные каши – гречневая (гречка), пшённая (пшёнка) и овсяная (овсянка). Раньше кашу готовили в русской печи в специальных горшках. Сегодня кашу едят на завтрак (овсяную, пшённую или гречневую, чаще всего с молоком). Гречку ещё используют в качестве гарнира к мясным и рыбным блюдам.

Ответьте на вопросы, и запишите их.

Какие закуски популярны в России? в России популярны маринованные и солёные грибы, огурцы, помидоры

Какие супы любят россияне? Борщ, Солянка

 
 Какие каши едят в России?  овсяная

Մաթեմատիկա դասարանային աշխատանք:

1/30/2020

745. Երկու ամբողջ թվերի հարաբերության տեսքով ներկայացրե՛ք
հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

746. Տրված կոտորակներից որո՞նք են դրական, որո՞նք` բացասական.
—           Բացասական                              Դրական

-2/3                                                 1/4

-5/7                                                0/8

-4/9                                                      3/11

4/7  

747. Գրե՛ք հետևյալ կոտորակներին հակադիր կոտորակները.

7/9= -7/9

-14/15= +14/15

8/3= -8/3

11/19 = -11/19

-5/6=+5/6

25/32= -25/32

7/20= -7/20

748. Գրե՛ք տրված թվին հակադիր թիվը.
ա) -6  7/10= + 6 7/10

գ) +2 3/8= -2 3/8

ե) 0=0

է) + 95/99 = -95/99
բ) -45 2/3=  +45  2/3

դ)  -4/5= +4/5

զ) +8  9/11= -8 9/11

ը) -5 13/27= +5 13/27
749. Ո՞ր ռացիոնալ թիվն է ինքն իրեն հակադիր:

0
750. Տրված են –8, , , –11, +13, , , +1, 0, –14, +2, ,
, թվերը։ Դրանցից առանձնացրե՛ք՝
ա) բացասական թվերը, դ) բնական թվերը= -8 -11, +13 +1 0 -14 +2
բ) դրական կոտորակային թվերը= +13 +1 + 2 ե) ամբողջ թվերը=0
գ) բացասական կոտորակային թվերը 0 -8 , զ) դրական թվերը +13 +2 +1 0

Գործնակա աշխատանք

Գործողության անունը դարձրո՛ւ այդ գործողության հետ կապված առարկայի անուն: Գրի՛ր գործածված ածանցները:
Քերել, գրել, կապել, քամել, թակել, ըմպել, բացել, գործել, խաղալ, ուտել, խմել, հագնել, ձգել, փակել, խթանել, փաթաթել, ճոճել, գանձել, զսպել, ջնջել, ծածկել, կապել, օրորել:
Քերել-քերիչ
գրել-գրիչ
քամել-քամիչ
ըմպել-ըմպանաք
բացել-բացիչ
գործել-գործիչ
խաղալ-խաղալիք
ուտել-ուտելիք
խմել-խմիչք
հագնել-հագուստ
ձգել-ձգիչ
փակել- փակիչ
խթանել- խթանիչ
փաթաթել-փաթեթ
ճոճել-ճոճորան
գանձել- գանձ
զսպել-զսպանակ
ջնջել-ջնջիչ
ծածկել-ծածկոց
կապել-կապիչ
օրորել-օրորոց
Շարքի բոլոր բառերը բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:
ա) Տնային, մարդկային, տղային, կապկային, լեռնային: բ) Ձգան, փական, իշխան, ձկան, վիպասան:
գ) Պապոնք, մերոնք, ձերոնք, զարթոնք, հոնք: դ) Համառորեն,տնօրեն, վեհորեն անսրտորեն, մարդկայնորեն:
Տրված արմատներով բաղադրյալ (բարդ և ածանցավոր) բառեր կազմի՛ր` դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:
Ձեռք, հյուր, հույս, վերջ, գետ, (գիտ), գետ
Անձեռք, հյուրատուն, անհույս, գետաձի, անգետ;

Ընդգծված բառակապակցությունները մեկական բառերով փոխարինի՛ր:
Դեռևս հեռու անցյալում մարդիկ նկատել են, որ կաղնին ծառերի մյուս տեսակներից ավելի հաճախ է խփվում կայծակից : Կայծակի ժամանակ և անձրևից պաշտպանվելու համար օթևանել գտնելու համար պետք է  գնալ կաղնուց: Կանաչ գույնով ծածկվելը փրկում է քաղաքում ապրող մարդկանց օդում

եղած փոշու ու գազի մեծագույն մասը ծառերի, թփերի, խոտի վրա է նստում: Փայտանյութից  գրեթե քսան հազար ատադրություն տեսակներ
են ստանում:

5.Ընդգծված բառակապակցությունները մեկական բառերով փոխարինի՛ր:
Վանա լճի մոտ շրջանում ընկած Ռշտունյաց լեռները հայտնի էին պղնձի, կապարի, երկաթի հանք ունեցող վայրերով, որոնք բազմաթիվ անգամներ հիշատակվել են հայկական ձեռքով գրված գրքերում: Բրոնզի ու երկաթի դարերի շրջաններից սկսած՝ հայկական լեռնոտ աշխարհում արդյունահանվում ու ձուլվում էին տարբեր մետաղներ, որը պատճառ էր դառնում, որ հանվող նյութերի անունները դառնային տեղերի անուններ:
Հետագայում հնէաբանությամբ զբաղվող գիտնականներն ու երկրաբանությամբ զբաղվողները այդ անվանումների միջոցով հայտնաբերում էին լեռներում գտնվող լքված փորված տեղեր ու մետաղ ձուլելու տեղեր:

6.  Տրված բառերը բաժանի՛ր տասը խոսքի մասերի՝ գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական բառեր:
Կառուցել- իսկ, երեքական, ես, արագ, հավանաբար, շենք, օ՜ֆ, ոչ ոք, զրուցել, շինարարական, հանելուկ, բոլորը, երրորդ, տեղ-տեղ, մասին, և, փայտաշեն, առավոտյան, որովհետև, գուցե, տաղավար, ո՛չ, խառնել, ջա՜ն, երեք հարյուր երեսուներկու, մեջ, հոյակապ, բացի, հեյ-հե՜յ:

Գոյական-  շենք, հանելուկ, փայտաշեն, տաղավար

Ածական- արագ, շինարարական, հոյակապ

Թվական- երեքական, երրորդ, երեք հարյուր երեսուներկու

Դերանուն- ես, ոչ ոք, բոլորը

Բայ- կառուցել, զրուցել, խառնել

Մակբայ- տեղ-տեղ , գուցե

Կապ-մասին, մեջ, բացի

Շաղկապ- և, որովհետև, ո՛չ
ձայնարկություն- օֆ , ջա՜ն, հեյ-հե՜յ:

վերաբերական- իսկ, հավանաբար, առավոտյան

Փակագծերում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:
Բնության մեջ համատարած լռություն… (լռել) չկա: Աղմուկը կարող է հիշեցնել… (հիշել) կոչվող… (կոչել) պատճառ դառնալ: Աշխատելիս… (աշխատել) հոգնած մարդու վրա ազդում է քաղաքային շարժը… (երթալ ու գալ) աղմուկը, բարձրաձայն խոսելը… (խոսել): Կարող էնք ենթարել … (ենթադրել), որ ջուրը ոչ միայն Երկրի, այլ նաև ուրիշ մոլորակների… (մոլորել) վրա է շատ: Մարկանց մասին գիտությամփ զբաղվողները … (մարդու մասին գիտությամբ զբաղվող) վկայում են, որ մարդկանց մարմնի յոթանասուն տոկոսը ջրից է բաղկացած: Բժշկության խորհուրդով նծշում են որ… (խորհուրդը նշել) եղել և մնում է օձը:

 

Փակագծում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:
Եֆրեմովի «Անդրոմեդի միգամածությունը» ֆանտաստիկական վեպում պատմում է մի խումբ…տիեզերագնացների (տիեզերք գնալ) հեռավոր միջաստղային ճամփորդությունների մասին… (ճանապարհորդել) մասին: Նրանց աստղաթիռի արագությունը(արագ) շատ մոտ է լույսի արագությանը…(արագ), և ժամանակը երկրայինի հետ համեմատած…(համեմատել) շատ դանդաղ է շարժվում: Տիեզերագնացները գալակտիկայի ամենահեռավոր շրջաններին հասնելու շատ առաչարկներ… (առաջադրել) ունեն: Պիտի հասնեն այն աստղին, որի …(մոլորել) մեկի վրա, ըստ որոշ ենթադրությունների…(ենթադրել) մեզ նման մարդիկ են բնակվում: Ինչպիսի՜ն կլինի ամբողջ մարդկության ցնծություը…(ցնծալ), երբ նրանք վերադառնան ու այլ աշխարհի մարդկանցից ողջույն բերեն: