1. «Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ»
Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ,
Չեմ հասել երբեք քո որոնածին,
Քո որոնոծը աննյութեղենն էր,
Իսկ ես` հողեղեն, հողոտ, հողածին:
Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ,
Իմացիր, որ էլ երեսով չտաս,
Հանդիպման օրից ես ինձ նեղել եմ,
Որ դու աշխարհում նեղություն չզգաս:
Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ,
Լռել եմ, ներել, տարել, համբերել…
Ու թե պատահմամբ ճամփաս շեղել եմ,
Քայլերս նորից ձեր տուն են բերել:
Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ,
Չեմ հասել երբեք քո որոնածին,
Քո որոնոծը աննյութեղենն էր,
Իսկ ես` հողեղեն, հողոտ հողածին:
Այս բանաստեղծությունը մեկտեղում է սիրո, ինքնաճանաչման և զոհաբերության խոր զգացմունքները։ Նա ներկայացվում է որպես համբերող, ներում ու լռությամբ կրող մարդ, ով սիրել է անկեղծ, առանց պահանջների՝ նույնիսկ մերժված լինելով։Բանաստեղծությունը շեշտում է հակադրությունը իդեալականի և իրականի միջև՝ մատնանշելով, որ իսկական սերը կայանում է ոչ թե կատարելության մեջ, այլ՝ ինքնազոհման, հավատարմության ու ներողամտության մեջ։ «Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ» բանաստեղծությունը միակողմանի, համբերատար և խոր սիրո մասին, որն ընդունում է սեփական սահմանները, բայց չի հրաժարվում նվիրվածությունից։
2. «Ոչինչ չի փոխվի»
Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի կյանքում,
Ու չի պակասի աշխարհում ոչինչ,-
Մի լույս կմարի հինգերորդ հարկում,
Կմթնեն մի պահ աչքերը քո ջինջ։
Բայց հավքերն էլի հարավ կչվեն,
Մանուկներն էլի կխաղան բակում,
Կանաչներն էլի ցողով կթրջվեն,
Ծաղիկներն էլի կշնչեն մարգում։
Կվառվի լույսը հինգերորդ հարկում,
Կժպտան նորից աչքերը քո ջինջ,
Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի կյանքում,
Եվ չի պակասի աշխարհում ոչինչ։
Բանաստեղծությունը ասում է մի պարզ, բայց խոր միտք՝ մեկ մարդու մահը չի կանգնեցնում կյանքը։ Թեև նրա բացակայությունը մի պահ կտխրեցնի սիրելիներին, աշխարհը կշարունակի իր բնական ընթացքը. մարդիկ կապրեն, բնությունը կշարժվի, ամեն ինչ նորից կշարունակվի։
Այս ստեղծագործությունը տխուր է, բայց նաև հաշտեցնող․ այն հիշեցնում է, որ կյանքը շարունակական է, և ոչ ոք անմահ չէ։ Բայց միաժամանակ այն ցույց է տալիս, որ կյանքը գեղեցիկ է իր ընթացքով՝ նույնիսկ մեր չլինելու դեպքում։
3. «Հայաստան ասելիս»
Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են
Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են
Չգիտեմ ինչու է այսպես
Հայաստան ասելիս շրթունքս ճագում է
Հայաստան ասելիս հասակս ծաղկում է
Չգիտեմ ինչու է այսպես
Հայաստան ասելիս աչքերս լցվում են
Հայաստան ասելիս թևերս բացվում են
Չգիտեմ ինչու է այդպես
Հայաստան ասելիս աշխարհն իմ տունն է
Հայաստան ասելիս էլ մահն ու՞մ շունն է
Կլինեմ, կմնամ այսպես
Այս բանաստեղծությունը հուզիչ ու խոր զգացողություններով լի բանաստեղծական խոսք է՝ նվիրված Հայաստանին։ Այն ոչ միայն արտահայտում է սիրո ու կապի զգացումը հայրենիքի հանդեպ, այլև ցույց է տալիս, թե ինչպես է մեկ բառ՝ «Հայաստան», վերածվում ներքին հուզումների, հպարտության ու ապրումների աղբյուրի։
4. «Դուք լավն եք, մարդիկ»
Աշխարհում միշտ բաց են եղել
Դռներս կրնկի վրա…
Ելնողին չեմ ասել՝ արի՛,
Մտնողին չեմ ասել՝ գնա՛։
Իմ ձեռքին ինչ որ ունեցել,
Բոլորը բաշխել եմ ձրի՝
Եվ հացի պատառը վերջին,
Եվ վերջին կաթիլը ջրի։
Բաշխել եմ եղածի չափով,
Չեմ ցրել, բաշխել եմ, մարդիկ…
Երբեմն բուռ-բուռ եմ բաշխել,
Երբեմն հատիկ առ հատիկ։
Բաշխել եմ կրակ ու կորով,
Ժպիտներ, ուժ ու ժամանակ,
Թե մեկից մի բան եմ խնայել,
Իմ ցավն եմ խնայել մենակ։
Բաշխել եմ ինչ որ աշխարհում
Տրվում է միայն մեկ անգամ,
Ու որքան առատ եմ բաշխել,
Դժգոհ եք եղել դուք այնքան։
Ասել եք, խոսել, բողոքել
Եվ անգամ նախանձել, որ կամ,
Կոչել եք դժկամ ու դժնի,
Ժլատ եք կոչել ինձ անգամ…
Առել եք և՛ բախտ, և՛ բաղձանք,
Եվ կյանքս ծվեն առ ծվեն,
Եվ ինձնից առածի տեղակ
Հոգսեր ու ցավեր եք տվել։
Որքան էլ ինձնից հեռացել,
Դուք ինձ միշտ եղել եք մոտիկ,
Մարդիկ, ինձ շատ եք չարչարել,
Բայց էլի դուք լավն եք, մարդիկ։
Բայց էլի դուք լավն եք, մարդիկ,
Ասում եմ որերորդ անգամ,
Առանց ձեզ ոչ միայն ապրել,
Ես մեռնել չեմ կարող անգամ։
Այս բանաստեղծության գլխավոր թեման անսահման նվիրվածությունն ու մարդասիրությունն է։ Բանաստեղծը պատմում է, թե ինչպես է ամբողջ կյանքում իր ունեցած ամեն բան՝ հացը, ջուրը, ժպիտը, ուժը, ժամանակը, նույնիսկ սիրտը, բաժանել ուրիշների հետ։
Բայց դրա դիմաց ոչ միայն երախտագիտություն չի ստացել, այլև՝ քննադատություն, բողոք, ցավ։
«Դուք լավն եք, մարդիկ»
Մարդկանց մեջ միշտ կարելի է գտնել թե՛ վատը, թե՛ լավը։ Բայց ես հավատում եմ՝ մարդիկ հիմնականում լավն են։ Այդպես մտածելը օգնում է ապրել վստահությամբ ու հույսով։
Մարդիկ կարող են սխալվել, երբեմն ցավեցնել իրար, երբեմն՝ դառնալ անտարբեր։ Բայց դա չի նշանակում, թե նրանք վատն են։ Մենք բոլորս ունենք դժվար պահեր, ապրումներ, որ մեզ փոխում են։ Սակայն նույնիսկ այդ պահին էլ, եթե ուշադիր նայես, կտեսնես մի լավ բան՝ աչքի խորքում, ժպիտի անկեղծության մեջ, կամ մի փոքր օգնության շարժման մեջ։
Երբ նայում եմ շրջապատիս, հասկանում եմ, որ մարդիկ շատ բան կարող են տալ իրար. ժպիտ, հույս, սրտաբաց խոսք, օգնելու ձգտում։ Երբեմն մի պարզ բարևը կարող է փրկել օրվա տրամադրությունը, իսկ ընկերոջից ստացած աջակցությունը՝ սրտի ցավը թեթևացնել։ Մարդու մեջ լույս կա, պետք է միայն ուզենալ տեսնել։
Ես հավատում եմ, որ նույնիսկ ամենասառը մարդը կարող է ունենալ բարի սիրտ։ Պետք է պարզապես հնարավորությունն ու հավատը չկորցնել։ Մարդկանց հանդեպ սերն ու վստահությունը դարձնում են կյանքը արժեքավոր։
Այո՛, մարդիկ միշտ էլ լիովին իդեալական չեն։ Բայց հենց այդ անկատարության մեջ է նրանց իրական արժեքը։ Նրանք պայքարում են, ստեղծում են, սիրում են, վեր են կենում և փորձում դարձնել աշխարհը մի փոքր ավելի լավ։
Դուք լավն եք, մարդիկ։ Ու որքան էլ կյանքը երբեմն հիասթափեցնի, ես կշարունակեմ հավատալ դրան։
-Սարգսյան Լաուրա - 