Մեծերը Թումանյանի մասին։

Image result for Հ. Թումանյանի մասին հուշեր, գնահատության խոսքեր։"

 

Նրա կախարդական գրիչը ուր դիպավ, կատարվեց իսկական արվեստի հրաշքը-լինի առակ թե քառյակ, հեքիաթ թե պատմվածք, հովվերգություն թե վիպերգություն:
…Նա եղավ մեզ համար այն, ինչ որ եղավ Պուշկինը ռուսների համար, Միցկևիչը` լեհերի համար:
Մեծ է նաև նրա կատարած քաղաքական դերը:
Կովկասյան ժողովուրդների եղբայրացման ջատագովներից ամենից մեծն եղավ նա իր հզոր խոսքով և օրինակով: Եվ որպես այդպիսին, անմոռանալի պիտի մնա նրա հոյակապ պատկերը:
ԱՎ. ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ

***

Դսեղը երեք կողմից շրջապատված է վիթխարի, անդնդախոր ձորերով:
Ես լռում եմ, Հովհաննեսը պատմում է, պատմում է անվերջ, մի աննման քաղցրությամբ ու հիացմունքով:
…Այդ րոպեին նա ինձ թվում էր մի տիտան, որին տված է ամենադժվար հյուսվածքներ կազմել լեռնային ամեն տեսակ հմայքներից, մի կախարդ, որին մնում է մի գրիչ առնել ձեռքը, և ահա ամեն ինչ-ամպ ու մշուշ, արև ու հեղեղ, երկինք ու ծաղիկ, գազան ու ջրվեժ այնպես կլինեն, ինչպես նա է ուզում: Եվ թվում էր, թե Լոռու հսկաներն ամեն կողմից-և Դվալը, և Լալվարը, և` ուրշ հարյուր ու մի գագաթներ այս միևնույնն էին ասում մռայլ ժպիտներ հագած…
ԼԵՈ

***

Այսօր Թումանյանը իր լեզուն հասցրել է այն բյուրեղանման պարզության, որը մոտեցնում է նրան Պուշկինին, և որը նրա գերագույն արժանիքոներից մեկը պիտի համարվի:
Վ. ՏԵՐՅԱՆ

***

Այո, Թումանյանն իր արվեստով նման է կախարդի. բնավ չեք զգում, որ գրել է. թվում է երկը ժողովրդական մի կենդանի խոսք է իր ձևերով, երանգներով ու հույզերով. զգում եք, որ բանաստեղծը ելնում է իր ժողովրդի ընդերքից, իր մեջ ներծծած, խտացրած այն ամենը, ինչ կոչվում է ժողովրդի կյանք` նրա մաքուր, ազնիվ հոգին, նրա մարդասեր աշխարհայացքը, նաև նրա տառապալից առօրյան, աղքատի ապրուստը… Մի խոսքով` Թումանյանի երկերում կա, ինչպես Տերյանն է նկատել, «հայրենի խինդ ու ժպիտ և հայրենի վիշտ»…
ՍՏ. ԶՈՐՅԱՆ

***

Հովհաննես Թումանյանը ճառագայթող մարդ էր: Բանաստեղծ` ոչ միայն գրչով, այլև իր անձով, իր կյանքով և կենցաղով: Անսպառ վեհանձնության տպավորություն մը կգործեր, որովհետև անիկա ինքզինքը կշռայլեր անհաշիվ: Կյանքի դժվարին ճամբաներու վրա կքալեր ձեռքերը բեռնավոր գանձերով և շնորհներով: Հարուստ էր և զեղուն բարոյական ուժերով, գերակշիռ ուժերով, որովհետև նաև իր մղիչ ուժը սերն էր:
Բայց ոչ արդի սերունդը, որ գալիք սերունդները չեն մոռանար զինքը: Վերագնահատման ամենախիստ բովերեն Հովհաննես Թումանյանի անձը և երկը դուրս կուգան անեղծ և պայծառ: Անիկա իր էության ամենաբարձր արտահայություններով միշտ պիտի մնա ներկա և թերևս պիտի ըլլա միակ հաստատ օղակը, որ ապագան պիտի կապե անցյալին:
Զ. ԵՍԱՅԱՆ

***

Հմայիչ էր Հովհաննես Թումանյանը որպես բանաստեղծ ու մարդ: Նա իր մեջ կրում էր ժողովրդի լավագույն գծերը-գրականության մեջ սեր դեպի ժողովրդական ստեղծագործությունը, իսկ կյանքում լայն հյուրասիրություն և սեր դեպի իր ընտանիքն ու երեխաները:
…Այժմ, նոր կյանքի կերտման այս դարաշրջանում, անցյալի ֆոնի վրա մեծ բանաստեղծի կերպարանքն ավելի ու ավելի է ցայտուն ելնում որպես փայլող գագաթ:
Մ. ՍԱՐՅԱՆ

 

Учитель из Ясной Поляны.

3-7 февраля

  1. Прочитайте текст

В тысяча восемьсот пятьдесят девятом году Лев Николаевич Толстой открыл в Ясной Поляне школу для крестьянских детей. Он объявил, что школа – бесплатная и что наказывать в ней не будут. Крестьяне удивились: где ж это видано, чтоб бесплатно учить, и будет ли польза, если не наказывать детей? Скоро все увидели, что школа в Ясной Поляне не похожа ни на какую другую. В толстовской школе ребята учились читать и писать, считать, были у них занятия по русской истории, естествознанию, по рисованию и пению. Но главное: школа не отпугивала ребят, они чувствовали себя в ней свободно и весело.

В классе ученики сидели, кто где хотел: на скамейках, на столах, на подоконнике, на полу. Каждый спрашивал обо всём, о чём ни захочет, разговаривал, советовался с соседями, заглядывал к ним в тетради. Уроки превращались в общую беседу, в общую игру. На дом уроков не задавали. Толстой знал, что в тесной, тёмной избе его ученики не сумеют их выполнить. К тому же дети помогали родителям по хозяйству. На переменах и после уроков Толстой рассказывал ребятам что-нибудь интересное, показывал им гимнастические упражнения, боролся с ними, бегал наперегонки, летом ходил на реку или в лес, зимой катался на санях с гор. Лев Николаевич составил для детей „Азбуку” и „Книгу для чтения”. Это была очень трудная работа. Он хотел, чтобы рассказы в „Азбуке” были понятные, инте ресные и учили ребят добру. Он пересказывал сказки, басни, сочинения разных писателей, вспоминал истории, которые приключались с ним самим или о которых слышал от других. Некоторые истории он записал со слов своих учеников. Толстой мечтал, чтобы русские дети учились по его „Азбуке”, получали из неё первые знания. Создание этой книги он считал одним из самых важных дел в своей жизни.

2. Найдите в тексте антонимы выделенных слов.

Просторная светлая изба, скучные рассказы, лёгкая работа, незначительное дело.

3.Дополните предложения.

1. Л. Н. Толстой открыл для крестьянских детей  школу… . 2. В школе ребята учились бесплатна… … 3. Дети помогали по хозяйству учителей… 4. Рассказы в „Азбуке” учат  писат… 5. Дети свои первые знания получали из …

4.Прочитайте два небольших рассказа из „Азбуки”.

Как вы думаете, почему Толстой включил их в „Азбуку”? Скажите, чему они учат. Старик сажал яблони. Ему сказали: „Зачем тебе эти яблони? Долго ждать с этих яблонь плодов, и ты не съешь с них яблочка”. Старик сказал: „Я не съем, другие съедят, мне спасибо скажут.”

Стало мышам плохо жить из-за кота. Что ни день, то двух-трёх съест. Собрались мыши и стали думать, как бы им от кота спастись. Думали, думали, ничего не могли придумать. Вот одна мышь и сказала: „Я вам скажу, как нам от кота спастись. Ведь мы потому гибнем, что не знаем, когда он к нам идёт. Надо коту на шею звонок надеть, чтобы он гремел. Тогда всякий раз, когда он будет от нас близко, нам слышно станет, и мы уйдём.” „Это бы хорошо,– сказала старая мышь, – да надо кому-нибудь звонок на кота надеть. Придумала ты хорошо, а вот повяжи-ка звонок коту на шею, тогда мы тебе спасибо скажем.”

5. Прочитайте пословицы. Скажите, как вы их понимаете. Спишите, поставьте, где нужно, вместо точек ь.

1. Всякая вещах хороша на своём месте. 2. Умный товарища.. – половина дороги. 3. Хороша помощ ты.. в нужное время. 4. Умную речах.. приятно слушать.

6.Спишите. Вместо точек напишите нужные слова.
1. Солнечный луч… осветил верхушки деревьев. 2. кирпич… – хороший строительный материал. 3. Холодный душ… полезен всем. 4. Лесной морж… занесён в Красную книгу. 5. морж … – крупное северное морское животное. 6. Для черчения нужна … . 7. На уроках русского языка звучит русская речь… . 8. В поле растёт золотистая ландыш… .

Слова для справок: морж, луч, душ, ландыш, тушь, рожь, кирпич, речь.

 

Դերիկո՜- երդի բարռեր

 

Դերիկո՜

Կրկ.
Դերիկո, Դերիկո, Աղջի արի էրթանք ուխտ
Դերիկո, Դերիկո, Մոմեր վառենք ջուխտեջուխտ
Տղա — Դու պզդիգ ես, սերդ անուշ է,
Խոսքերդ ինձ համար նուշ է,
Աղջիկ — Տղա ջան տուն արի արդեն
Ինձի ազատե էս դարդեն:
Կրկ. Դերիկո, Դերիկո, բուսել ես բաղի միջին
Դերիկո, Դերիկո, Դուն ես իմ խաղի միջին
Տղա — Բաղերի մեջ չկա համեմ
Սիրտս սրտիդ մեջը քամեմ
Աղջիկ — Տեղ ես անում, տեղիդ մեռնեմ,
Էդ նոր ծլած բեղիդ մեռնեմ:
Կրկ. Դերիկո, Դերիկո, լուսնյակը շողա գցել
Դերիկո, Դերիկո, իմ յարը քողա գցել
Տղա — Արի համով, ոսկե ծամով
Էրթանք մեր բաղ սազ ու դամով,
Աղջիկ — Դու լուսնյակ ես, լույս չես տալիս

Ամպի տակից դուրս չես գալիս:

Լեգենդների մասին

Լեգենդը ավանդազրույց է, որի հիմքում ընկած է հրաշքը։ Հրաշապատումն ընդգրկում է դեպքերը և հերոսներին։ Լեգենդը շատ նման է առասպելին, սակայն նրանք տարբեր են իրարից։ Առասպելի հիմքում ընկած է պատմական որևէ փաստ, ինչը հենց սկզբից ստանում է չափազանցված գերբնական տեսք։ Ժամանակի ընթացքում այդ իրական հիմքը աստիճանաբար մթագնում է։

Հայ իրականության մեջ գրավոր կամ բանավոր ավանդազրույցների ձևով փոխանցվող լեգենդներն ու առասպելները գրողները ենթարկում են գեղարվեստական մշակման։ Հայ բանասերներից լեգենդներ գրել են Հովհաննես Հովհաննիսյանը, Հովհաննես Թումանյանը, Ավետիք Իսահակյանը, Հովհաննես Շիրազը և այլք։

Լեգենդներ

Լեգենդ դրախտի մասին


Աստված արարեց մարդուն և բնակեցրեց նրան դրախտում, իսկ մի երկու օրից հայտնվեց ու հարցրեց.
– Դե, ո՞նց է քեզ համար այստեղ:
– Հյուսիսից շատ ուժեղ փչում է, լրիվ սառել եմ:
– Աստված պատ կանգնեցրեց, որպեսզի մարդուն պաշտպանի հյուսիսային քամիներից: Իսկ հետո դարձյալ հայտնվեց ու հարցրեց.
– Դե, իսկ հիմա ո՞նց է:
– Իսկ հիմա հյուսիսից է փչում, միևնույն է, մրսում եմ:
Աստված մի նոր պատ կանգնեցրեց: Անցնում է մի քանի օր, դարձյալ
Աստված հայտնվում է մարդուն և հարցնում.
– Դե, հիմա լա՞վ է:
– Իսկ հիմա վերևից անձրև է տեղում:
Աստված պատերի վրա տանիք կապեց, որպեսզի մարդուն անձրևից պատսպարի:
Հետո դարձյալ հայտնվեց նրան:
– Դե, իսկ հիմա ո՞նց է:
– Նստած եմ մեն մենակ չորս պատի արանքում, միայնակ մնալուց ուրախությունը քիչ է:
Եվ այդժամ Աստված արարեց կնոջը և բերեց նրան մարդու մոտ: Եվ դարձյալ հայտնվեց նրան: Իսկ նա նորից բողոքում է.
– Ինքս քաղցած նստած եմ և կնոջս էլ տալու բան չունեմ:
Այդժամ Աստված դիմեց հողին, թող, իբր, մարդուն կերակրի: Իսկ հողը պատասխանում է.
– Ես համաձայն եմ նրան կերակրել, բայց նա թող ինձ վերադարձնի այն, ինչը որ ինձանից կվերցնի:
Ահա թե ինչու մարդը, հողից վերցված, վերադարձվում է հողին:

Արևն ու լուսինը

Մի ժամանակ լուսինն այնքան հիասքանչ էր, որ գերել էր Արևին, և նա որոշել էր ամուսնանալ նրա հետ: Բայց գեղեցկուհին ծիծաղեց սիրահարի վրա: Լուսատուն զայրացավ և ծաղրաբանի երեսին մի բուռ մոխիր շաղ տվեց: Լուսինն ի պատասխան` նրա վրա ասեղներ նետեց: Այդ ժամանակից ի վեր խամրեց լուսերեսը, իսկ Արեգակը, ընդհակառակը, առավել շլացուցիչ շողաց:
Այժմ էլ Արևն ու Լուսինը լեզու չեն գտնում: Եվ երբ նրանք մարտնչում են, խավարում է լինում:

Բնագիտոթյուն տնային աշխատանք

1.Ո՞ր մարմիններն են փոխազդում.

 

1) դուռը հրելիս-մեխանիկական աշխատանք, 2) ծանրաձողը բարձրացնելիս-մեխանիկական աշխատանք, 3) քայլելիս-շփման ուժ:

2*Նշված դեպքերից որու՞մ է աշխատանք կատարվում

․ձեռքից բաց թողնված մարմինը ընկնում է գետնին

կշռաքարը դրված է գետնին

.ապակու հարթ մակերևույթով գլորվում է գնդակ

3.Հաշվել 5մ ճանապարհի վրա 20Ն ուժի կատարած աշխատանքը։
5մ x 20ն = 100ջ

4

Հետեւյալ նյութերից առանձնացրե՛ք թթուները։

K2SO4,H2CO3,СaO,NaOH,Na2O, HNO3,NaCl,  FeO, NaOH, H2SO4, ZnO,  SnO, Ca(OH)2, HCl, NaNO3, BeO, H3PO4, KNO3։

5.Մի՞շտ է արդյոք դեֆորմացիայի ընթացքում առաջանում առաձգա-
կանության ուժ:

Ոչ
6.Ինչպե՞ս է կոչվում ուժ չափող սարքը:

Ուժ չափող սարքը ուժաչափն է:

7. Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում ուժը:

Միավորների միջազգային համակարգում ուժը  չափվում է Ն·մ-ով։

8.Ո՞րն է ֆիզիկական երեւույթ.
ա) մեթանի այրումը, բ) բենզինի թորումը բնական նավթից, գ) պող-
պատի ժանգոտումը խոնավ օդում:

9.Այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են մետաղի ատոմներից եւ հիդրօքսիլ խմբից, անվանում էն …………կամ ………

 

Նշիր, թե ո՞ր նյութը քանի քիմիական տարրից է կազմված.

H2O2 -2, HNO3 -3, BaO -3, Fe3O4 -2, Al(OH)3 -4, H2SO4 — 3: