Երկրաչափություն:

Դաս 10  13․11․2020թ
1․ Նկարում AB=AC, <1=<2:

ա) Ապացուցեք, որ ABD և ACD եռանկյունները հավասար են,

Նրանք հավասար են որովհետև երկու կողմերում ել կան AD

բ) գտեք BD-ն և AB-ն, եթե AC=15սմ, DC=5սմ:


Դիտարկենք   ABD և ACD եռանկյունները։

Ըստ պայմանի  AB=AC, <1=<2, իսկ AD ընդհանուր է,ապա  եռ անկյունները հավասար են  օգտվելով առաջին հայտանիշից։

BD ?

AB?

AC=15 սմ

DC=5ՍՄ

15 x 3=45

45 : 5= 9


2․
ABC եռանկյան պարագիծը 15սմ է: BC կողմը AB կողմից մեծ է 2սմ-ով, իսկ AB կողմը AC կողմից փոքր է 1սմ-ով: Գտեք եռանկյան կողմերը:

P= 15սմ

  1. 15 x 2= 30_^BC
  2. 30:15= 2_ AB^
  3. 30 +15+2= 47_ ^ABC

Պատ՝. ^ ABC= 47

Ջրիմուռների Մասին.

Ջրիմուռների բազմազանությունըՋրիմուռները հնագույն օրգանիզմներ են և պատմական զարգացման ընթացքում հասել են հսկայական բազմազանության: Եկեք դիտարկենք միաբջիջ կանաչ, բազմաբջիջ կանաչ, գորշ և կարմիր ջրիմուռները: Միաբջիջ կանաչ ջրիմուռների վառ ներկայացուցիչներ են քլամիդոմոնադը և քլորելան: Քլամիդոմոնադ 

ցիտո-w2621.png

Քլամիդոմոնադը տանձաձև միաբջիջ կանաչ ջրիմուռ է: Այն հիմնականում տարածված է քաղցրահամ, ոչ խորը ջրամբարներում, ջրափոսերում, խոնավ հողում և ծանծաղ ու խոնավ վայրերում: Քլամիդոմոնադի բջիջը տեսանելի է միայն մանրադիտակով: Բջջի առջևի, ավելի նեղ ծայրի վրա նա ունի երկու մտրակ, որոնց միջոցով շարժվում է: Ծածկված է թաղանթով, որի տակ գտնվում են ցիտոպլազմը, կորիզը, քլորոֆիլ պարունակող քրոմատոֆորը, վակուոլները և լուսազգայուն աչիկը, որի միջոցով բջիջը կլանում է լույսը և մտրակների օգնությամբ շարժվում դեպի այն:    Քլամիդոմոնադը կարող է սնվել ոչ միայն ֆոտոսինթեզի արդյունքում ստացված, այլ նաև պատրաստի օրգանական նյութերով՝ կլանելով դրանք բջջի ամբողջ մակերեսով: Դրա շնորհիվ այս ջրիմուռը օգտագործում են ջուրը օրգանական թափոններից մաքրելու համար: Քլամիդոմոնադը բազմանում է ինչպես անսեռ` զոոսպորներով, այնպես էլ սեռական եղանակով: Քլորելա

պլազմա-w596.png

Քլորելան կամ կանաչուկը նույնպես միաբջիջ կանաչ ջրիմուռ է. այն լայնորեն տարածված է քաղցրահամ ջրերում և խոնավ հողերում: Դա փոքրիկ գնդաձև միաբջիջ ջրիմուռ է, որը չունի մտրակներ: Արտաքինից պատված է թաղանթով, որի տակ գտնվում են կորիզը, ցիտոպլազմը և խոշոր քրոմատոֆորը, որը բջջին տալիս է կանաչ գույն: Քլորելան բջջի ներսում կուտակում է պաշարանյութեր՝ սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր, որի պատճառով այն բազմացնում և օգտագործում են որպես մատչելի կերամիջոց: Քլորելան արտազատում է մեծ քանակությամբ թթվածին, ուստի այն օգտագործում են տիեզերանավերում ու սուզանավերում օդի բնական բաղադրության պահպանման համար: Քլորելան բազմանում է միայն անսեռ եղանակով՝ սպորների առաջացմամբ: Պլևրոկոկ

1-24.png

Պլևրոկոկը կանաչ միաբջիջ, սակայն գաղութային ջրիմուռ է: Այն ծառերի կեղևի, պատերի, քարերի, խոնավ հողի վրա առաջացնում է գաղութ, որն ունի կանաչ փառի տեսք: Նրա բջիջներին բնորոշ է արտաքին հաստ, պաշտպանիչ թաղանթը, որի տակ գտնվում է ցիտոպլազման, կորիզը և մեկ քրոմատոֆոր: Բազմանում է բջջի կիսման եղանակով: Երբեմն դուստր բջիջները մնում են կապված միմյանց հետ՝ առաջացնելով թելանման գոյացություններ: Պլևրոկոկը հանդիսանում է անցումային ձև միաբջիջ և բազմաբջիջ ջրիմուռների միջև: Հաճախ մասնակցում է քարաքոսերի գոյացմանը: Սպիրոգիրա 

1609_spirogyra_4_11330473821761.jpg

Սպիրոգիրան շատ տարածված բազմաբջիջ կանաչ ջրիմուռ է: Ունի թելանման կառուցվածք` բաղկացած մեկ շերտով դասավորված երկարավուն բջիջներից: Դրանք արտաքինից պատված են լորձով: Ցիտոպլազմայում գտնվում է պարուրաձև քրոմատոֆորը, իսկ բջջի կենտրոնում տեղակայված է մեծ կորիզը: Սպիրոգիրան ունի վակուոլ, որը զբաղեցնում է բջջի ծավալի մեծ մասը: Սպիրոգիրան բազմանում է վեգետատիվ և սեռական եղանակներով: Վեգետատիվ բազմացման ընթացքում սպիրոգիրայի թելիկը մասնատվում է առանձին հատվածների, որոնցից յուրաքանչյուրը սկիզբ է տալիս նոր օրգանիզմի:

Ա.Իսահակյան Դու անցորդի պես:

Դու անցորդի պես

Առաջադրանքներ.

  • ինչպես ես հասկանում այս արտահայտությունները.

Ազա՛տ հայացքով նայի՛ր ամենին… Նա ուզում է ասել հանգիստ մեղմ հայացքով նայեցիր շուրջտ:

Սիրտըդ սրբազան վըշտով թաթախի՛ր…-նշանակում է ամեն մի խոչընդոտիր և հաղթահարիր:

Սիրիր, բայց սիրուն մի՛ լինիր գերի…- Ուզում է ասել սիրիր բայց գեղեցիկի համար զոհ մի դարցիր:

Եվ մեռի՛ր աստղե – ոլորտների մեջ… մահացիր աստղերի շրջապատում:

  • Ո՞ր պատգամը կառանձնացնեիր՝ որպես կարգախոս. հիմնավորիր ընտրությունդ:-Եվ անվերջ քայլիր քո անհայտ ուղին: Նա ուզում է ասել երբեք մի հանձնվիր նույնիսկ դժվարին պահին:
  • Բանաստեղծությունը սովորել անգիր