Урок 5

Домашная работа:

Учебник «Практическсая грамматика» стр.6-8 ,упр. 1-5, упр.7

Упражнение 1. Замените прямую речь косвенной.
А) 1. Я сказал Павлу: «У меня есть два билета в театр».


Я сказал Павлу: что у меня есть два билета в театр».

2. Он сказал мне: «Я уже видел этот спектакль».

Он сказал мне что он уже видел этот спектакль».

3. Анна написала своим родителям: «Я скоро
приеду домой».

Анна написала своим родителям: «Я скоро
приеду домой».

Анна написала своим родителям: что она скоро
приеду домой».

4. Родители ответили ей: «Мы давно ждѐм тебя»

. Родители ответили ей: что они давно ждѐм тебя»

5. Мой брат
позвонил мне и сказал: «Вечером я буду у тебя».

Мой брат
позвонил мне и сказал: что вечером он будет у меня

6. Миша написал отцу: «Я сдал
все экзамены».

Миша написал отцу: что он а миша написал отцу: что он

7. Я сказал сестре: «Ты должна посмотреть этот фильм».

Я сказал сестре: что она должна посмотреть этот фильм».

8. Она
ответила мне: «Я уже смотрела его».

Она
ответила мне что он уже смотрела его».

упр.2

Упражнение 2. Замените прямую речь косвенной.

  1. Анна спросила меня: «Где находится книжный магазин?»

Анна цпросила меня, что где наьодится книжный магацин?

  1. . Я спросил
    продавца: «Сколько стоит эта книга?»

. Я спросил
продавца, что Сколько стоит эта книга?

  1. 3. Я спросил девушку: «Где вы живѐте?»

3. Я спросил девушку: что Где она живѐте?

  1. Мария спросила нас: «Куда вы идѐте?»

Мария спросила нас: что Куда мы идѐм

  1. 5. Михаил спросил меня: «Кому ты
    обещал дать книгу?»

Михаил спросил меня: что кем я
обещал дать книгу?

  1. 6. Мой друг спросил меня: «Почему ты не идѐшь с нами?»

Мой друг спросил меня: что почему я не иду с нами?»

  1. Мать спросила сына: «Когда ты вернѐшься домой?»

Мать спросила сына: что Когда я верну домой?

  1. 8. Мы спросили нового
    студента: «Откуда ты приехал?»


студента: что, откуда я приехал?

  1. 9. Мальчик спросил меня: «Как вас зовут?»

Мальчик спросил меня: Как зовут меня?

Упражнение 3. Замените прямую речь косвенной.

  1. Нина спросила меня: «Ты читал сегодняшнюю газету?» 2. Я спросил
    его: «Ты был сегодня на стадионе?» 3. Мы спросили их: «Вы были на выставке?»
  2. Анна спросила меня: «Ты получаешь письма из дома?» 5. Я спросил его:
    «Твоя сестра пойдѐт с нами в театр?» 6. Мы спросили преподавателя: «Завтра
    будет лекция по истории?» 7. Он спросил нас: «Вы понимаете то, что я говорю?»
  3. Я спросил брата: «Ты будешь читать эту книгу?»
  1. Что я читал сегодняшнюю газету
  2. Что она была сегодня на стадионе
  3. Что они были на выставке
  4. Что он получит письмо из дома
  5. Что твоя сестра пойдёт сегодня с нами театр
  6. Что завтра у нас будет
  7. Что они понимают что то что я говорю

Упражнение 4. Замените прямую речь косвенной.

  1. Наш знакомый спросил нас: «Вы давно приехали сюда?» 2. Врач
    спросил меня: «Вы хорошо себя чувствуете?» 3. Студенты спросили
    преподавателя: «Мы правильно решили задачи?» 4. Анна спросила свою
    подругу: «Интересно было на вечере?» 5. Я спросил своего друга: «Ты долго
    ждал меня?» 6. Я спросил Карлоса: «Ты давно изучаешь русский язык?»
  1. Что мы давно приехали сюда
  2. Что мы хорошо себя чувствуемэ
  3. Что мы правильно решили
  4. Что интересно был вечер
  5. Что он долго ждал меня
  6. Что он давно изучает русский

Я сказал другу: «Посмотри этот фильм».
Я сказал другу, чтобы он посмотрел этот фильм.

Упражнение 5. Замените прямую речь косвенной.

  1. Преподаватель сказал нам: «Откройте тетради и пишите». 2. Мы
    попросили преподавателя: «Повторите, пожалуйста, последнее предложение».
  2. Он сказал брату: «Прочитай этот рассказ». 4. Родители написали дочери:
    «Пиши нам чаще». 5. Виктор написал родителям: «Пришлите мне книги на
    французском языке». 6. Друзья просили Антона: «Расскажи нам, как ты учился в
    Москве». 7. Я попросил друга: «Купи мне, пожалуйста, книгу».

Մոմիկ


Մոմիկ Ծննդյան թվականն անհայտ է:  1333/1339/1340 թ., գ. Նորավանք (այժմ՝ ՀՀ Վայոց ձորի մարզում)Մոմիկի հուշարձանը Իջևանում (1987 թ., քանդակագործ՝ Յուրիկ Սամվելյան)Մոմիկ. «Համբարձում», մանրանկար «Պատերազմի Ավետարանից» (1302 թ., Մատենադարան)Մոմիկ. Խաչքար (1308 թ., Նորավանք, այժմ՝ Մայր աթոռ Սբ Էջմիածնում)Գրիչ, մանրանկարիչ, քանդակագործ և ճարտարապետ Մոմիկը Գլաձորի մանրանկարչության դպրոցի XIII դարի վերջի և XIV դարի 1-ին կեսի նշանավոր ներկայացուցիչներից է: Մոմիկը (Մոմիկ Վարդպետ) ստեղծագործել է հիմնականում Վայոց ձորի Աղբերց վանքում, Նորավանքում, հավանաբար՝ նաև Կիլիկիայում: Աշակերտել է Հովասափ քահանային, սովորել Գլաձորի համալսարանում: Եղել է Օրբելյան իշխանական տան քարտուղարը, գլխավոր նկարիչը, ճարտարապետն ու քանդակագործը: Մոմիկի պատվիրատուներն էին Սյունաց մետրոպոլիտներ Ստեփանոս Օրբելյանը, Հովհաննես Օրբելը, Ստեփանոս Տարսայիճը, Օրբելյան մեծ իշխան Բուրթելը և իշխանուհի Թամթա խաթունը: Մոմիկի անունն առաջին անգամ հիշատակվում է 1283 թ-ի մի ձեռագրում (ծաղկել է խորանները): 1292 թ-ին ընդօրինակել և նկարազարդել է Նորավանքի Ավետարանը (Մատենադարան, ձեռագիր դ 2848), որտեղ պատկերել է 3 ավետարանիչներին և Պրոքորոնին: Վաղ շրջանի նրա ստեղծագործությունը վկայում է, որ Մոմիկը ծանոթ էր արևմտյան պատկերագրության առանձնահատկություններին. մանրանկարներն աչքի են ընկնում մոնումենտալությամբ, գունային ներդաշնակությամբ, դիմանկարների արտահայտչականությամբ և զարդանկարի հստակությամբ: Նրա լավագույն գործը 1302 թ-ի Ավետարանն է («Պատերազմի Ավետարան», Մատենադարան, ձեռագիր դ 6792): Անսովոր փոքր չափերով (12 x 8,5 սմ, էջում՝ 17 կերպար) ձեռագրում Մոմիկը վարպետությամբ զետեղել է Ավետարանի 12 տերունական պատկերաշարի հիմնական տեսարանները, Հակոբ և Պողոս առաքյալների պատկերները, զարդագրեր, անվանաթերթեր և այլն: Ենթադրվում է, որ մանրանկարիչը ծաղկել է նաև 1283 թ-ին ընդօրինակված «Կեռան թագուհու Ավետարանը» (Երուսաղեմի Սբ Հակոբյանց վանքի մատենադարան, ձեռագիր դ 2563) և Դավիթ գրչի հիշատակարանում (1287 թ., Թեղենյաց վանք) նշված «Մոմիկի շքեղազարդ» մատյանը: 1331 թ-ի մի ձեռագրի հիշատակարանում Մոմիկը վկայում է, որ 1307 թ-ին տեսողությունը վատացել է և չի կարողացել ավարտել մետրոպոլիտ Հովհաննես Օրբելի պատվիրած Ավետարանը (գրել է միայն համաբարբառը): Ենթադրվում է, որ այդ շրջանում (17 տարի) զբաղվել է քանդակագործությամբ և ճարտարապետությամբ, ստեղծել նրբահյուս զարդաքանդակներով խաչքարեր: Լավագույններից են իշխանուհի Թամթա խաթունի պատվիրած 2 խաչքարերը (1308 թ.). մեկը պահվում է Էջմիածնի գանձատանը, մյուսը՝ վեհարանում: Մոմիկին են վերագրվում նաև Նորավանքի գլխավոր՝ Սբ Ստեփանոս Նախավկա եկեղեցու գավթի մուտքի ու լուսամուտի ճակատակալ քարերի քանդակները և Սբ Աստվածածին («Բուրթելաշեն», վերականգնվել է 1998 թ-ին, օծվել 1999 թ-ին) եկեղեցու բարձրաքանդակները: Մոմիկն իր քանդակներում ներառել է հայոց գրերը, ստեղծել «հայկական առաջին արաբեսկները» (բարդ նախշ՝ երկրաչափական և բուսական մոտիվների համադրմամբ, տարածված էր հատկապես արաբական երկրներում): Նրա ճարտարապետական գործերից միայն Արենիի Սբ Աստվածածին եկեղեցին (1321 թ.) է վավերացված Մոմիկի անունով: Նրան են վերագրվում Տաթևի վանքի Սբ Գրիգոր փոքր (1295 թ.) և Եղեգիսի Զորաց (1320-ական թվականներ) եկեղեցիները: Մոմիկի մանրանկարները, քանդակագործական և ճարտարապետական գործերն առանձնանում են բացառիկ բարձր արվեստով: Օժտված լինելով աստվածաբանական հարուստ գիտելիքներով՝ նա իր հորինվածքները կառուցել է խորհրդանշական շեշտադրումներով, երբեմն՝ աննախադեպ մտահղացումներով: Նրա հիշատակին նվիրված խաչքար է դրվել Նորավանքում:Մոմիկի անունով ՀՀ-ում կոչվել են Քրիստոնեական մշակույթի երիտասարդական միությունը և զբոսայգի Եղեգնաձորում, Իջևանում կանգնեցվել է արձանը: 2010 թ-ին` ծննդյան 750-ամյակի առթիվ, Նորավանքի համալիրում բացվել է Մոմիկի թանգարանը, թողարկվել են հուշամեդալ և նամականիշ:Տես նաև ՄանրանկարչությունՆորավանք:

Ողնուղեղ

Ողնուղեղը տեղավորված է ողնաշարի խողովակում,ունի առջևից հետ  տափակած քուղի տեսք, երկարությունը մինչև 45 սմ է, զանգվածը մինչև 30 գ: Ողնուղեղի վերին սահմանը ծոծրակային մեծ անցքն է, իսկ ստորինը՝ գոտկային 2-րդ ողի մակարդակը: Ողնուղեղը բաղկացած է 31–33 հատվածներից՝ պարանոցային՝ 8, կրծքային՝ 12, գոտկային՝ 5, սրբանային՝ 5, պոչուկային՝ 1–3: Ողնուղեղից դուրս են գալիս 31 ձույգ խառը նյարդեր: Ողնուղեղի յուրաքանչյուր հատվածը համապատասխանում է ողնուղեղային նյարդերի համապատասխան զույգին և ապահովում է մարմնի որոշակի մասի զգացող, շարժիչ և վեգետատիվ նյարդավորումը: 

koreshki-spinnogo-mozga.jpg

 Ողնուղեղի կենտրոնով անցնում է հեղուկով լի ողնուղեղային խողովակը: Ողնուղեղն առջևի ու հետին երկայնաձիգ ակոսներով բաժանվում է 2 համաչափ կեսերի, որոնցից յուրաքանչյուրն իր հերթին ունի 2-ական թույլ արտահայտված երկայնակի ակոսներ: Այստեղից դուրս են գալիս ողնուղեղային նյարդարմատները. դրանցից հետինները՝ զգացող են, առջևինները՝ շարժիչ

ողնուղեղ.jpg

ՈւշադրությունՈղնուղեղը բաղկացած է սպիտակ և գորշ նյութերից:Գորշ նյութը տեղավորված է կենտրոնում և կտրվածքում թիթեռնաձև է: Նրանում տարբերում են առջևի ու հետին եղջյուրներ: Առջևի եղջյուրները պարունակում են հիմնականում շարժիչ նեյրոններ, հետին եղջյուրները` միջադիր նեյրոններ: 

voxnuxex.jpg

Ողնուղեղի գործառույթները  Ողնուղեղին հատուկ են ռեֆլեքսային և հաղորդիչ գործառույթները: Ողնուղեղի յուրաքանչյուր հատվածի պարզագույն ռեֆլեքսն իրականանում է 2 նեյրոնների (զգացող և շարժիչ) շնորհիվ:Ողնուղեղի ռեֆլեքսային գործառույթը կարելի է բաժանել 2 խմբի՝ մարմնական և ընդերային:ասդդդսա.jpgՄարմնական ռեֆլեքսներից են մկանների ձգվելու ու ջլային ռեֆլեքսները: Մարդու այս ռեֆլեքսները լավ արտահայտվում են ուղղահայաց կեցվածքի դեպքում: Ջլային ընկալիչները գտնվում են ջլերում: Եթե մուրճիկով հարվածենք ազդրի քառագլուխ մկանի ջլին, ապա մկանը կկծկվի, և կառաջանա ծնկային ռեֆլեքս: Ջլային ռեֆլեքսները կարող են արտահայտվել նաև ծալող մկաններում: Եթե մուրճիկով հարվածենք բազկի երկգլխանի մկանի ջլին, ապա մկանի կծկման հետևանքով ձեռքը կծալվի (արմնկային ռեֆլեքս): Ողնուղեղի մարմնական ռեֆլեքսներից են ծալումը և տարածումը, քորելու, քայլելու, վազքի ռեֆլեքսները:
Ընդերային ռեֆլեքսներն իրականանում են ողնուղեղի գորշ նյութի կողմնային եղջյուրներում տեղավորված վեգետատիվ նյարդային համակարգի նեյրոններով:
Հաղորդող գործառույթն իրականացնում են վերելք և վայրէջք  ուղիները: Ողնուղեղը մասնակցում է շարժողական և մարմնական ռեֆլեքսներին:  Ողնուղեղի հատումը կամ վնասումն առաջացնում է ողնուղեղային շոկ, որն արտահայտվում է դրդողականության խիստ ընկճումով և ողնուղեղի վնասվածքից ներքև գտնվող բոլոր ռեֆլեքսային կենտրոնների լուծանքով: Ողնուղեղային շոկի պատճառը գլխուղեղի այն բաժինների անջատումն է, որոնք ողնուղեղի վրա թողնում են ակտիվացնող ազդեցություն: Ողնուղեղի մասին առավել շատ տեղեկություն ունենալու համար դիտիր