to be able to- կարողանալ անել
good advice- լավ խորհուրդ
bad advice- վատ խորհուրդ
support- աջակցություն
to make a decision- որոշում կայացնել
action- գործողություն
to tell a lie- սուտ ասել
to tell the truth- ճշմարտություն ասել
can’t stand-տանել չկարողանալ
main base – հիմնական հիմք
good relations- լավ հարաբերություններ
confidence- վստահություն
important quality- կարևոր որակ
success-հաջողություն
happiness- ուրախություն
impossible-անհնար
feature- հականիշ
Դեղին գույնով նշված է ոսկու հանքավայրը, ինչից էլ և երևում է, որ Հայաստանում կա ոսկու մեկ հանքավայր:
Նարնջագույնով նշված են պղնձի երկու հանքավայրերը:
Մոխրագույնով գույնի նշվածնորը ցույց են տալիս երկաթի հանքավայրերը:
Երկու իրար մոտ գտնվող կանաչ գույնի մոլիբդենի հանքերն են:
Մանուշակագույնով նշված են հանքային ջրերը:
Նշվածներից ամենաշատ հանքերը կարմիր գույնով նշվածներն են՝ տուֆի հանքերը:
Հիմնադրվել է 1832 թվականին, Իտալիայի Պադուա քաղաքում, եվդոկացի մեծահարուստ Սամուել Մուրադյանի կտակով, Մխիթարյան միաբանության նախաձեռնությամբ (կոչվում է նաև Սամվել Մուրադյանի վարժարան)։
1846 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ։ 1870 թվականին միացել է Վենետիկի Ռափայելյան վարժարանին՝ Մուրադ-Ռափայելյան ընդհանուր անունով։ 1929 թվականին նորից բացվել է Փարիզում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ փակվել է, վերաբացվել 1946 թվականին։
1848-1970 թվականներին այստեղ կիրառվել է ֆրանսիական միջնակարգ դպրոցի ծրագիրը (ուսման տեողությունը 6 տարի), ընդունվել են նախակրթարանն ավարտողները։ Այժմ Մուրադյան վարժարանում գործում է ժամանակակից ֆրանսիական լիցեյի ծրագրով։ Շրջանավարտներն ստանում են բակալավրի աստիճան և իրավունք՝ առանց քննության ընդունվելու համալսարան։ Վարժարանը որոշակի դեր է կատարում հայ-ֆրանսիական մշակութային կապերի զարգացման գործում։
Հոդված 20
1. Ուսումնական հաստատություններում սովորողներն ունեն հավասար իրավունքներ և պարտականություններ: Դրանք սահմանվում են օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ:
2. Սովորողն իրավունք ունի`
1) ստանալու հանրակրթության պետական կրթական չափորոշչին համապատասխան կրթություն.
2) ծնողի համաձայնությամբ ընտրելու ուսումնական հաստատությունը և ուսուցման ձևը, ինչպես նաև տվյալ ուսումնական հաստատությունում առկա հոսքը, ստանալու կրթական վճարովի ծառայություններ.
3) անվճար օգտվելու ուսումնական հաստատության ուսումնանյութական բազայից.
3.1) ստանալ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիքը բավարարելուն ուղղված աջակցություն.
4) մասնակցելու ներդպրոցական և արտադպրոցական միջոցառումների.
5) պաշտպանված լինելու ցանկացած ֆիզիկական և հոգեբանական ճնշումներից, շահագործումից, մանկավարժական և այլ աշխատողների ու սովորողների այնպիսի գործողություններից կամ անգործությունից, որով խախտվում են սովորողի իրավունքները, կամ ոտնձգություն է արվում նրա պատվին ու արժանապատվությանը.
6) ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված կարգով մասնակցելու ուսումնական հաստատության կառավարմանը.
7) ազատորեն փնտրելու և մատչելիորեն ստանալու ցանկացած տեղեկատվություն, բացառությամբ օրենքով սահմանված դեպքերի.
8) ազատ արտահայտելու սեփական կարծիքն ու համոզմունքները.
9) օգտվելու օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված այլ իրավունքներից:
Իմ գրած իրավունքները և հիմնավորումնները
2. Իրավունք ունի կարծիք արտահայտելու ուսուչցին կարծիքի հետ համաձայն չլինելու
3.Իրավունք ունի անհրաժեշտության դեպքում պատասխանելու հեռախոսազանգերին
4. Մասնակցելու ներդպրոցական և արտադպրոցական միջոցառումների.
5․ Պաշտպանված լինելու ցանկացած ֆիզիկական և հոգեբանական ճնշումներից։
3) Շ Կուլոնը
8. Ում անունով է կոչվում էլեկտրական լիցքի հայտնաբերող սարքը
Կուլոն
Հրեշը
Սա շատ հին պատմություն է, որը պատմել են մարդիկ, որոնց համար կարևոր էր իմաստությունը: Այն պատմում է չորս հարևան ընկերների մասին, որոնք ուսանում էին այնպիսի վարպետների մոտ և ուսանելու ընթացքում հասել էին այնպիսի զարմանալի բարձունքների, որ նրանցիցի յուրաքանչյուրը վստահորեն կարող էր ասել, որ հասել է իմացության գագաթնակետին:
Այնպես պատահեց, որ այս չորսը որոշեցին ճամփորդել և գործածել իրենց իմացությունը, քանի որ ինչպես ասվում է.
«Արդյո՞ք հիմար չէ նա, ով ունի գիտելիքներ և դրանք չի օգտագործում»:
Նրանք ճամփա ընկան միասին, սակայն ի սկզբանե գիտեին և նախապես էլ հայտնի էր, որ ի տարբերություն երեք ընկերների, որոնք հմուտ էին և՛ տեսության, և՛ իրագործման մեջ, չորրորդը գիտելիքներով թույլ էր, բայց ընբռնելու շնորհ ուներ:
Որոշ ժամանակ անց, երբ նրանք ավելի լավ ճանաչեցին միմյանց, երեք ընկերները զգացին, որ իրենց գործընկերը չունի համապատասխան որակնե,ր և որոշեցին նրան տուն ուղարկել:
Երբ նա հրաժարվեց, ընկերները նրան ասացին.
— Դա հատուկ է այնպիսիններին, ինչպիսին դու ես՝ անտարբեր առավելություններ ունեցող, զարգացած մարդկանց նկատմամբ և համառելով, որ դու նրանց հետ հավասար ես:
Բայց այնուամենայնիվ, նրանք թույլատրեցին, որ նա հետևի իրենց, թեպետ նրան դուրս մղեցին իրենց շրջապատից։ Ստացվեց այնպես, որ նրանք ճանապարհին ոսկորներ և ինչ-որ կենդանու մասեր գտան:
— Ահա,- ասաց առաջինը,- իմ պատկերացմամբ այս կույտի մեջ առյուծի կմախք և ոսկորներ են:
— Իսկ ես, — ասաց երկրորդը,- տիրապետում եմ այնպիսի գիտելիքների, որ կարող եմ այս կմախքի միջոցով վերականգնել առյուծի մարմինը:
—Դե, իսկ ես, — ասաց երրորդը, — տիրապետում եմ այնպիսի արվեստի, որ կարող եմ վերադարձնել կյանքը, այնպես, որ ես կարող եմ կենդանանցնել այս մարմինը:
Նրանք որոշեցին այդպես էլ վարվել ոսկորների կույտի հետ՝ կիրառել իրենց գիտելիքները. Չորրորդը, բռնելով նրանց ձեռքերը, ասաց հետևյալ խոսքերը.
—Թեև ես բավարար տաղանդ և ընդունակություն չունեմ, բայց այնուամենայնիվ ինչ-որ բան հասկանում եմ: Սրանք իսկապես առյուծի մնացորդներ են: Նրան կյանքի կվերադարձնենք, և նա մեզ տեղում կսպանի:
Բայց այն երեքը շատ էին ոգևորվել տեղում գործնական աշխատանք կատարելու հնարավորությունից: Մի քանի րոպե անց նրանց դիմաց կանգնեց մի հսկա, կենդանի ու սոված առյուծ:
Մինչ այն երեքը զբաղված էին իրենց գործողություններով, չորրոդը բարձրացավ բարձր ծառի վրա:
Այնտեղից նա տեսավ, թե ինչպես առյուծը հոշոտեց իր ուղեկիցներին և սլացավ դեպի անապատ.
Միակ փրկվածը ծառից իջավ և ճիշտ համարեց վերադառնալ տուն:
Թարգմանությունը՝ Աշխեն Թադևոսյանի
Իմ կարծիքով այս առակը նրա մասին է, որ պարտադիր չէ ամեն ինչից տեղեկացվաց լինես և քեզ ցույց տաս որպեսզի խելցի երևաս։ Մարդ կարա քիչ բան իմանա բայց շատ ճիշտ կողմնոշվի և ավելի խելացի քայլեր անի։ Այս իրավիճակում առաջինը ընկերներն էին սխալ որովհետև հաշվի չէին առնում իրենց ընկերոջ կարծիքը։
Արժեք
Մի մարդ սիրում էր գուշակել տառային հապավումները: Մի օր նա գնաց ուսուցչին տեսնելու և հպարտությամբ պատմեց իր որոնումների մասին: Ուսուցիչն ասաց.
-Լավ: Գնա տուն և կռահիր ԱԲՈՄՆՉ հապավման թաքնված իմաստը: Մարդը երկար փորձում էր կռահել, թե ինչ է նշանակում այդ հապավումը: Երբ նա հետ վերադարձավ` ուսուցիչը մահացել էր:
-Այժմ ես երբեք չեմ կարող ճշմարտությունն իմանալ,- հառաչեց մարդը: Այդ պահին հայտնվեց ուսուցչի ավագ աշակերտը: Նա ասաց.
— Եթե դու վշտացել ես, որ չես կարող գտնել, թե ինչ է նշանակում ԱԲՈՄՆՉ հապավումը, ես այն կբացեմ: Այն այսպես է հնչում. «Այս բառերը ոչ մի նշանակություն չունեն»:
-Ինչո՞ւ էին ինձ այդպիսի հիմար առաջադրանք տվել, — բղավեց տարակուսած մարդը:
-Եթե քեզ մոտ է գալիս ավանակը, դու նրան կաղամբ ես տալիս: Դա նրա սնունդն է ու կապ չունի, թե նա ինչպես է այն անվանում: Ավանակները հավանաբար, մտածում են, որ կարևոր բան են անում, բայց նրանք պարզապես կաղամբ են ուտում:
Այս առակի ասելիքը նրանում է կայանում, որ երեբեմն ուսուցիչներն էլ են սխալվում և սովորողին հուսահատեցնել նրանք էլ կարող են։ Ուսուցիչները երբեմն մտածում են, որ սովորողներնել իրենց տարիքին են և ամեն ինչ հասկանում են բայց մի-թո այդպես է։ Նա կարող էր սովորողին ոգևորել ոչ- թե ինչ որ առաջադրանք տար։ Այդ առջադրանքով չի որոշվում սովորղը լավն է թե վատը։
Միտք և բանականություն
Շահի որդին անասելի հիմար էր: Շահը երկար մտածեց, թե ինչ ուսման տա նրան և որոշեց. թող սովորի ավազի վրա գուշակություններ անել: Ինչքան էլ որ դեմ էին գուշակ գիտնականները, ստիպված եղան հնազանդվել տիրոջ կամքին: Մի քանի տարի անց նրանք շահի որդուն բերեցին պալատ և խոնարհվեցին շահի առաջ:
-Ձեր տղան յուրացրեց մեզ հայտնի բոլոր գաղտնիքները: Ավելին մենք սովորեցնելու ոչինչ չունենք:
Շահը ափի մեջ ամուր սեղմեց նեֆերտիտե մատանին և հարցրեց.
-Ասա, տղաս, ի՞նչ կա իմ ձեռքում:
Պատանին ավազի վրա նկարեց պատկերներ և մտածելով պատասխանեց.
-Ձեռքիդ մեջ ինչ-որ կլոր բան կա՝ մեջտեղը կլոր անցքով: Ըստ երևույթին դա քար է:
Շահը գոհ ասաց.
-Դու բոլոր նշանները ճիշտ ասացիր: Ասա առարկայի ամբողջ անվանումը:
Պատանին մտածեց և ասաց.
-Ջրաղացքար է:
— Որքան էլ դու գիտելիքի ուժով նշաններ գտնես, -բացականչեց շահը,- միևնույն է, դու չունես այնքան խելք հասկանալու համար, որ ջրաղացքարը չի կարող տեղավորվել ձեռքի մեջ:
Երբեմն մարդիկ իրենց կարողությունները ցույց տալու համար մոռանում են խելքի գոյության մասին։
Առաջին օգնություն ցուցաբերելու ժամանակ պետք է կարողանաք գնահատել իրավիճակը, ճիշտ կողմնորոշվել եւ անհրաժեշտության դեպքում անմիջապես ահազանգել:
Շտապ օգնության աշխատանքն ավելի արդյունավետ կլինի, եթե ահազանգման ժամանակ անհրաժեշտ եւ ստույգ տեղեկություններ հայտնեք տուժածի եւ պատահարի վերաբերյալ:
Ահազանգելու որոշումը կարող եք ընդունել ցանկացած պահի: Հնարավորության դեպքում խնդրեք ներկաներից որեւէ մեկին ահազանգել: Մի՜ թողեք տուժածին մենակ, մնացեք նրա կողքին եւ հսկեք նրա վիճակը: Ինքներդ գնացեք ահազանգելու միայն ծայրահեղ դեպքում, երբ ձեզանից բացի ոչ ոք չի կարող դա անել: Այդ դեպքում արագ գտեք մոտակա հեռախոսը, ահազանգեք եւ շտապ վերադարձեք տուժածի մոտ: Վերադառնալուն պես վերստուգեք նրա վիճակը եւ հարկ եղած դեպքում ցուցաբերեք անհրաժեշտ օգնություն:
Մի՛ անջատեք հեռախոսն առանց հերթապահին զգուշացնելու: Հնարավոր է, որ շտապ օգնության հերթապահը թելադրի տուժածին օգնություն ցուցաբերելու ձեր հետագա քայլերը` մինչեւ մասնագիտական օգնության խմբի ժամանումը:
Եթե որեւէ մեկին խնդրում եք ահազանգել, ապա խնդրեք, որ ահազանգելուց հետո վերադառնա եւ ձեզ տեղյակ պահի շտապօգնության հերթապահի հետ ունեցած խոսակցության մասին:
— հրշեջ-փրկարար ծառայություն 1-01, 1-12
— ոստիկանություն 1-02.
— շտապօգնություն 1-03.
— գազի վթարային ծառայություն 1-04
1․ Բարձրացրեք քառակուսի.
1. (m+n)^2=m^2+2mn+n^2
2. (2 -a)^2=22-4a+a2
3. (x+5)^2=x^2+10x+25
4. (5z+t)^2=25z^2+10zt+t^2
2. լուծի՛ր հավասարումը
ա․ x+16=30=x=30-16 x=14 x=-14
, 34-x=16 x=34-16=x=18 x=-18
բ․x^2-16=0 x=V16=4 42-16=0 , x^2+25=0 x=V25=5 52-25=0 x=5 x=-5
g.x^2-4x=0 4x=16 x=4
x^2+6x=0= 6x=36 x=6
3.Լուծի՛ր լրիրվ քառակուսային հավասարումը
x^2-4x+5=0
D=16-4*1*5=-4
x^2-6x+5=0
D=36-4*1*5=16
x=6-4/2=1
x=6+4/2=5
4. 3, 4, 5, 6 թվանշաններից յուրաքանչյուրը մեկական անգամ օգտագործելով՝ կազմիր 4-ի բաժանվող հնարավոր ամենամեծ քառանիշ թիվը։
.5364
2. 147-42=105
3675:105=35
35-25=10
3. 147-42=105
105*35=3675
3675:25=147
147:1,470=100
1․x2-5x-6=0
D=25-4*1*-6=49
x=5+7/2=6
x=5-7/2=-1
2․ x2+8x+15=0
D=64-4*1*15=4
x=-8+2/2 x=-8/2=-5
3․x2+x-2=0
D=1-4*1*(-2)=9
x=-1+3/2=1 x=-1-3/2=-2
4․x2-3x=0
5․x2-6x+9=0
D=36+4*1*(-2)=0 Մեկ լուծում ունի
x=6+0/2=3 x=-1-3/2=-2
6.x2+4x+4=0
7.x2+5x+4=0
1․սաթի
2․էլեկտրոն
3․Տարանուն լիցքեր
4․լիցքվորված մարմիններին,որոնց չափերը զգալիորեն փոքր են նրանց միջև հեռավորություններից։
5․Միայն B-ն և C-ն
6․A-ն և B-ն, A-ն և C-ն։
7․Շ․Կուլոնը
8․Կուլոն
9․Էլելտրացույց
10․Էլեկտրաչափ
11․1,6 *10 -19Կլ
12.էլեկտրոն
13․նշանով տարբներ,մոդուլով հավասար
14․դեպի բացասական լիցքը
15․Նրանք վանում են միանց
16․Նրանք վանում են միմանց
17․Նրանք ձգում են միմանց
18․a-ն բացասական է,b-ն դրական
-Սարգսյան Լաուրա - 