Հովհաննես Թադեւոսի Թումանյան ՝ հայ մեծագույն գրող ու բանաստեղծ, հասարակական գործիչ։ Ծնվել է 1869 թվականի փետրվարի 7-ին, Լոռվա Դսեղ գյուղում` հոգեւորականի ընտանիքում։
Նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի գյուղում, այնուհետեւ Ջալալօղլու (այժմյան՝ Ստեփանավան) դպրոցում։ 1883 թվականից շարունակել է ուսումը Թիֆլիսի Ներսիսյան Ճեմարանում, սակայն նյութական ծանր իրավիճակի պատճառով 1887թ. ստիպված եղավ թողնել դպրոցը եւ սկսեց աշխատել Թիֆլիսի հայ եկեղեցական դատարանում, այնուհետեւ Հայ Հրատարակչական միության գրասենյակում (մինչեւ 1893թ)։
Թումանյանը սկսել է ստեղծագործել 80-ականների կեսից, այդ ժամանակ էլ սկսում է համագործակցել հայկական տարբեր թերթերի ու ամսագրերի հետ։ Լայն ճանաչում է ձեռք բերում “Բանաստեղծություններ” հավաքածուի (1-2 հատոր, 1890-92) լույս տեսնելուց հետո։ Թումանյանի գրական գործունեության ամենահայտնի շրջանն է համարվում XIX դարի վերջին տասնամյակը – XX դարի սկիզբը։ Այդ ժամանակաշրջանում է, որ Թումանյանը հանդես է գալիս որպես ժողովրդի ստեղծագործական ավանդույթների վրա հիմնվող բանաստեղծ։ Իր ստեղծագործություններից շատերում, նա նկարագրում է նահապետական օրենքներով ապրող գյուղացիների կյանքը, որը լի է ներքին ու հաճախ ողբերգական հակասություններով։ Այդ թեմային են նվիրված Թումանյանի այնպիսի պոեմները, ինչպիսին են «Մարոն» (1887, հրատարակվել է 1892թ), «Լոռեցի Սաքոն» (1889, հրատարակվել է 1890թ), «Անուշ» ողբերգությունը (1890, հրատարակվել է 1892թ)։
Թումանյանի պոեմներից, բալադներից ու հեքիաթներից շատերի հիմքում ընկած է ժողովրդական բանահյուսությունը։ Օրինակ՝ «Թմկաբերդի առումը» (1902, հրտ. 1905թ) հիմնված է ժողովրդական առասպելի վրա, ինչպես նաեւ «Ախթամար», «Փարվանա», «Սասունցի Դավիթ» պոեմները, «Մի կաթիլ մեղր» հեքիաթը։
1899 թվականին բանաստեղծը կազմակերպում է “Վերնատուն” գրական խմբակը, որի անդամ են դառնում բազմաթիվ հայ նշանավոր գրողներ ու բանաստեղծներ։
XX դարի սկզբին Թումանյանը հայտնի է դառնում նաեւ որպես հասարակական գործիչ։ 1905-07 թվականներին մասնակցում է Բաքվի հայ-թաթարական ընդհարումների հաշտեցմանը։ Ցարական կառավարության կողմից երկու անգամ ձեռբակալվում է (1908 եւ 1911) ու բանտ նետվում:
1912–1921 թթ.՝ Հայ գրողների կովկասյան միության նախագահն է։ Արդեն Հայքի խորհրդայնացումից հետո դառնում է Հայաստանին օգնության կոմիտեի նախագահ (1921-22)։
Հովհաննես Թումանյանը վախճանվել է 1923 թ. մարտի 23-ին, 54 տարեկան հասակում, Մոսկվայում։
«Փաստաբանը» (այլ ձևով՝ «պաստաբանը») իրավաբանական կրթություն ունեցող մասնագետ է, ով պաշտպանում է անձի կամ կազմակերպության շահերը դատարանում կամ այլ իրավական գործընթացներում։
Նա կարող է՝
ներկայացնել ու պաշտպանել իր հաճախորդին դատարանում,
տալ իրավաբանական խորհրդատվություն,
կազմել պայմանագրեր և այլ իրավական փաստաթղթեր,
մասնակցել քննություններին և նախաքննությանը։
Փաստաբանը գործում է օրենքի շրջանակում և պարտավոր է պահպանել մասնագիտական էթիկան և հաճախորդի գաղտնիությունը։
Փաստաբանի հիմնական պարտականությունները՝
Հաճախորդի իրավունքներն ու շահերը պաշտպանել և ներկայացնել դատարանում և այլ իրավական գործընթացներում։
Իրավական խորհրդատվություն տալ՝ պարզաբանելով օրենքները և հնարավոր լուծումները։
Իրավական փաստաթղթեր պատրաստել՝ պայմանագրեր, դիմումներ, հայցադիմումներ և այլն։
Պահպանել մասնագիտական գաղտնիությունը և էթիկան։
Փաստաբանիտեսակներն են՝
Փաստաբանի տեսակները՝
Քրեական փաստաբան — պաշտպանում է մեղադրյալներին կամ տուժածներին քրեական գործերով։
Քաղաքացիական փաստաբան — զբաղվում է քաղաքացիական իրավունքներին վերաբերող գործերով՝ սեփականության, ընտանիքի, ժառանգության հարցերով։
Վարչական իրավունքի փաստաբան — պաշտպանում է քաղաքացիների իրավունքները պետական և վարչական մարմինների դեմ։
Միջազգային իրավունքի փաստաբան — աշխատում է միջազգային իրավական հարաբերություններում, օրինակ՝ արտահանման, արտասահմանյան գործերի հարցերում։
Ընկերային և առևտրային իրավունքի փաստաբան — օգնում է ընկերություններին, ձեռնարկություններին՝ պայմանագրերի, կոմերցիոն գործարքների հետ կապված։
Պետական փաստաբան — ներկայացնում է պետության շահերը տարբեր իրավական հարցերում։
Ինչ կրթություն է պետք փաստաբան դառնալու համար
Անհրաժեշտ է ավարտել իրավաբանական ֆակուլտետ (համալսարան),
Դրան հաջորդում է փաստաբանական լիցենզիա ստանալը՝ Հայաստանում սա նշանակում է քննություն հանձնել Փաստաբանների պալատում։
«Ստի ոտը կարճ է» ասացվածքը մեզ հիշեցնում է, որ սուտը, որքան էլ հմուտ ձևով հյուսված լինի, վաղ թե ուշ բացահայտվելու է: «Ստի ոտը կարճ է»
Մանկությունից մեզ սովորեցնում են, որ սուտ ասելը վատ բան է: Հեքիաթներում ու առակներում ստախոսները միշտ պատժվում են, իսկ ճշմարտախոսները հաղթում: Սակայն իրական կյանքում ամեն ինչ այդքան պարզ չէ: Մենք հաճախ հանդիպում ենք իրավիճակների, երբ սուտը թվում է ամենահեշտ ելքը: Բայց ինչպես ասում են՝ «Ստի ոտը կարճ է», և այս ասացվածքը մեզ հիշեցնում է, որ սուտը երկար չի տևում և միշտ բացահայտվում է: Մենք երբեմն , տարբեր պատճառներով ենք ստում: Երբեմն դա անում ենք՝ խնդիրներից խուսափելու համար: Նույնիսկ փոքրիկ ստերը կարող են խճճվել ու ավելի մեծ խնդիրներ առաջացնել:Սուտը ոչ միայն շրջապատի մարդկանց է խաբում, այլև ինքդ քեզ : Երբ երկար ժամանակ ստում ես, սկսում ես հավատալ սեփական հորինվածքներին: Սա կարելի է ասել ինքնախաբեության է: Մարդը սկսում է ապրել հորինված աշխարհի մեջ, որտեղ ամեն ինչ կազմակերպված է ըստ իր ստերի: Սակայն իրական կյանքը շատ տարբեր է, և այս պատրանքը մի օր քանդվում է՝ բախվելով իրականությանը: «Ստի ոտը կարճ է» ասացվածքը ցույց է տալիս, որ սուտը երկար կյանք չունի: Այն վաղ թե ուշ բացահայտվում է և բերում է վստահության կորստի, հարաբերությունների խզման և ինքնախաբեության: Չնայած երբեմն սուտն ավելի հեշտ է թվում, այն միշտ ունի իր հետևանքները: Ավելի լավ է լինել ազնիվ և ընդունել իրականությունը, նույնիսկ եթե դա դժվար է:Ամեն անգամ, երբ ցանկություն է առաջանում սուտ ասել, պետք է հիշել այս ասացվածքը և մտածել հետևանքների մասին: Ճշմարտությունը գուցե սկզբում դժվար լինի, բայց այն ամուր հիմք է կառուցում վստահության և հարգանքի համար:
Հետևանքներն ու վստահության կորուստը: Սուտը ոչ միայն կարճ է տևում, այլև բերում է վստահության կորստի: Երբ մարդուն բռնում են ստի մեջ, շրջապատի մարդիկ սկսում են կասկածել նրա յուրաքանչյուր խոսքին: Վստահությունը, որը տարիներ շարունակ կարելի է կառուցել, մի ակնթարթում կործանվում է:
Սոցիալական փոխհարաբերությունների խաթարում: Սուտն often խաթարում է սոցիալական կապերը: Երբ ընկերները, ընտանիքի անդամները կամ գործընկերները հայտնաբերում են ստախոսությունը, փոխադարձ հարգանքն ու վստահությունը նվազում են: Սա կարող է հանգեցնել հարաբերությունների խզման և մարդկանց միջև հուզական բաժանման:
Եզրակացություն: «Ստի ոտը կարճ է», քանի որ այն հիմնված է խաբեության և իրականության խեղաթյուրման վրա: Ճշմարտությունը, որքան էլ դժվար լինի այն ընդունել, միշտ ավելի ամուր և երկարատև է: Ավելի լավ է լինել ազնիվ ու պատասխանատվություն կրել ասվածի կամ արածի համար, քան ապրել ստի թակարդում և մշտապես վախենալ բացահայտումից:
Հետևաբար, պետք է հիշել, որ սուտը վաղ թե ուշ բացահայտվելու է, իսկ ճշմարտությունն ունի կայունություն և ամրություն:«Ստի ոտը կարճ է» ասացվածքը մեզ հիշեցնում է, որ սուտը, որքան էլ հմուտ ձևով հյուսված լինի, վաղ թե ուշ բացահայտվելու է: Այն նման է փուչիկի, որը որքան էլ փքենք, միևնույն է, մի օր պայթելու է: Բայց ինչո՞ւ է սուտը կարճատև, և ինչպե՞ս է այն անդրադառնում մարդու վրա:
Սուտը երկար չի տևում: Սուտը հաճախ կառուցվում է երևակայության հիման վրա և իրականությանը չի համապատասխանում: Այդ պատճառով այն հակասում է փաստերին և իրադարձություններին: Ժամանակի ընթացքում սուտը սկսում է բացահայտվել, քանի որ ստախոսը չի կարողանում բոլոր մանրամասները հիշել և համահունչ պատմել: Օրինակ՝ մեկը կարող է ստել, որ հիվանդ էր, որպեսզի խուսափի դասերից, բայց հետագայում իր գործողություններով կամ խոսքերով կարող է ակնհայտ դարձնել, որ իրականում առողջ էր:
Հետևանքներն ու վստահության կորուստը: Սուտը ոչ միայն կարճ է տևում, այլև բերում է վստահության կորստի: Երբ մարդուն բռնում են ստի մեջ, շրջապատի մարդիկ սկսում են կասկածել նրա յուրաքանչյուր խոսքին: Վստահությունը, որը տարիներ շարունակ կարելի է կառուցել, մի ակնթարթում կործանվում է:
Սոցիալական փոխհարաբերությունների խաթարում: Սուտն often խաթարում է սոցիալական կապերը: Երբ ընկերները, ընտանիքի անդամները կամ գործընկերները հայտնաբերում են ստախոսությունը, փոխադարձ հարգանքն ու վստահությունը նվազում են: Սա կարող է հանգեցնել հարաբերությունների խզման և մարդկանց միջև հուզական բաժանման:
Եզրակացություն: «Ստի ոտը կարճ է», քանի որ այն հիմնված է խաբեության և իրականության խեղաթյուրման վրա: Ճշմարտությունը, որքան էլ դժվար լինի այն ընդունել, միշտ ավելի ամուր և երկարատև է: Ավելի լավ է լինել ազնիվ ու պատասխանատվություն կրել ասվածի կամ արածի համար, քան ապրել ստի թակարդում և մշտապես վախենալ բացահայտումից:
Հետևաբար, պետք է հիշել, որ սուտը վաղ թե ուշ բացահայտվելու է, իսկ ճշմարտությունն ունի կայունություն և ամրություն:
Թեմա՝ «Հայ ազգային-քաղաքական կյանքի վերելքը 1917թ․ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո»
Ի՞նչ փոփոխություններ կատարվեցին Ռուսաստանում Փետրվարյան հեղափոխության արդյունքում։ Ներկայացրե՛ք իրադրությունը Անդրկովկասում և Կովկասյան ճակատում։ Փետրվարյան հեղափոխության արդյունքում Ռուսաստանում հաստատվեց հանրապետություն, տապալվեց ցարիզմը, իսկ Ժամանակավոր կառավարությունը վերցրեց իշխանությունը։ Անդրկովկասում իրավիճակը բարդացավ, քանի որ բնակչությունն ուզում էր ավելի շատ ինքնուրույնություն։ Կովկասյան ճակատում պատերազմը շարունակվեց, և տեղի ունեցան բազմաթիվ մարտեր։
Ի՞նչ քայլեր ձեռնարկեց Ժամանակավոր կառավարությունը Հայկական հարցի լուծման ուղղությամբ։ Համեմատե՛ք հայերի նկատմամբ միապետական Ռուսաստանի և Ժամանակավոր կառավարության վարած քաղաքականությունը։ Ժամանակավոր կառավարությունը, ի տարբերություն միապետական Ռուսաստանի, սկզբում խոստացավ տալ հայերին ավելի մեծ ինքնավարություն, սակայն այդ քայլերը չեն իրականացվել։ Միապետությունը շատ խստորեն վերաբերվում էր հայերի պահանջներին։
Ներկայացրե՛ք Արևմտահայերի ազգային խորհրդի ստեղծման նշանակությունը։ Հայաստանի վերականգնման նպատակով ի՞նչ քայլեր իրագործվեցին։ Արևմտահայերի ազգային խորհուրդը ստեղծվեց որպես օժանդակ մարմին՝ պայքարելու հայերի իրավունքների պաշտպանության համար։ Այս խորհրդի ստեղծումը կարևոր էր, որովհետև այն աջակցություն էր ստանում թե՛ Արևմտյան երկրներից, թե՛ հայ ժողովրդի ներսից։
Ցո՛ւյց տվեք հայ քաղաքական կուսակցությունների դիրքորոշումը պատմական նոր իրադրությունում։ Հայ քաղաքական կուսակցությունները (հատկապես Դաշնակցությունը և Հայկազյան կուսակցությունը) կարևոր քայլեր ձեռնարկեցին՝ պայքարելու հայ ժողովրդի ազգային իրավունքների համար։
Լուսաբանե՛ք Արևելահայ ազգային խորհրդի ստեղծման գործընթացը։ Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ Հայոց ազգային խորհրդի ստեղծումը։ Արևելահայ ազգային խորհուրդը հիմնվեց 1917թ.՝ միավորված պայքար համար, որի նպատակն էր հայկական շահերի պաշտպանությունը։ Այս խորհրդի ստեղծումը կարևոր էր, քանի որ այն ներկայացնում էր համընդհանուր հայկական բիզնեսը ու պայքար էր մղում Մեծ պետությունների համար։
«Սիրիուսի հրաժեշտը» խորհրդանշական ստեղծագործություն է, որտեղ Սիրիուս աստղը ներկայացված է որպես հեռացող լույս, հույսի կամ գոյության խորհրդանիշ։ Հեռացման թեման կապվում է կորստի, անցողիկության, բայց նաև հավերժական հիշողության հետ։ Բանաստեղծությունը կարող է արտահայտել մարդ-տիեզերք կապը, մարդու անցավորությունը համընդհանուր ժամանակի և անսահմանության մեջ։
1․ Ի՞նչ նկատի ունի Թումանյանը՝ «Սուրբերը խիստ, խտրող ու դաժան» տողով։
Այս տողում Թումանյանը հակադրվում է հասարակության այն ընկալմանը, որ սուրբերն ամենաբարյացակամ ու գթասիրտ մարդիկ են։ Այս տողում նաև կարող է նաև ցույց տալ, որ բարոյականության բարձրագույն չափանիշները երբեմն անողոք են, քանի որ նրանք չեն ընդունում մարդկային թուլություններն ու հակասությունները։
2․ Տեսավ՝ ուտում են ամենքն ամենքին.
Ամեն հայրենիք՝ իրեն զավակին
Դու ինչպե՞ս ես հասկանում այս տողերը։
Թումանյանը նկատի ունի, որ աշխարհում գոյություն ունի անընդհատ պայքար՝ մարդկանց միջև (բնական կամ սոցիալական մրցակցություն), ինչպես նաև հայրենիքի ու իր ժողովրդի միջև (պետությունների կողմից սեփական քաղաքացիներին ճնշելու կամ նրանց ոչնչացնելու գաղափարը)։
Քառյակներ -Անգիր սովորել հինգ քառյակ /գրավոր մեկնաբանել/
Բնակչության առողջություն – շնչառական հիվանդություններ, ալերգիաներ, սրտանոթային հիվանդություններ
Կենսաբազմազանություն – կենդանիների ու բուսականության տեսակների նվազում
Քաղաքային կյանքի որակ – աղմուկի բարձր մակարդակ, կանաչ գոտիների պակաս
Դիլիջան (փոքր քաղաք)
Քաղաքային կյանքի որակ – էկոտուրիզմի հնարավորությունների նվազում, վատ ենթակառուցվածքներ
Էկոլոգիական խնդիրներ
Աղբի կառավարման խնդիրներ
Անտառահատումներ (հատկապես մասնավոր հատվածում)
Ջրային ռեսուրսների աղտոտում
Առաջացման պատճառները
Որսագողություն և ապօրինի անտառահատումներ
Անպատասխանատու զբոսաշրջություն
Աղբահանության համակարգի թերացումներ
Ազդեցությունները
Բնակչության առողջություն – խմելու ջրի աղտոտում, հնարավոր վարակիչ հիվանդություններ
Կենսաբազմազանություն – անտառների կրճատում, կենդանիների ապրելավայրերի ոչնչացում
Տարբերություններ
Մոսկվայում գլխավոր խնդիրները օդի աղտոտվածությունը և տրանսպորտային բեռնվածությունն են, մինչդեռ Դիլիջանում՝ անտառահատումները և աղբի կառավարման թերությունները։
Մոսկվայի խնդիրները գլոբալ բնույթ ունեն՝ կապված արդյունաբերության և բնակչության թվի հետ, իսկ Դիլիջանի խնդիրները՝ տեղային բնույթի են, պայմանավորված հիմնականում բնապահպանական կառավարման բացերով։
Մոսկվայում էկոլոգիական խնդիրները խիստ ազդում են օդի որակի վրա, իսկ Դիլիջանում՝ ջրի և բնական տարածքների պահպանության վրա։
Խոշոր և փոքր քաղաքների էկոլոգիական խնդիրները տարբեր են, բայց երկուսի համար էլ անհրաժեշտ է հստակ ռազմավարություն՝ շրջակա միջավայրի պահպանման համար։
1.Կապույտ լռության մեջ սուզվել էին երկնաձիգ լեռները՝ արծաթազօծ ձյունապասակներով: 2․Անահիտը՝ սլացիկ հասակով,նրբիրան մի աղջիկ, գերեց ներկաներին: 3․Ահա փոքրիկ լիճը՝աչքի պես վճիտ, հայելու բեկբեկուն արփիափայլով: 4․Սիրուն աղջիկ էր՝ շեկ, կապուտաչյա, ոսկեթույր մազերի գողտրիկ սանրվածքով: 5․Կանաչազարդ դաշտավայրը՝ ցողված վարդագույն մարգարիտներով, վառվում էր ծիածանի ամենանուրբ գույներով: 6․Իսկ ավելի ներքև բարձրանում էր մայր ճեմարանի սյունազարդ շենքը՝ սպիտակ կրաքարից: 7․Երեսունի մոտ մաշված մի կին էր նա՝ ճկուն մարմնով, թախծալի ժպտի ցոլքերը խոշոր աչքերում: 8․Գույնզգույն թիթեռները՝ գույնզգույն ծաղիկների նման ցանված էին օդի մեջ: 9․Նիհար,սև-սև աչքերով մի մարդ էր նա՝ փոքրիկ նեղ աչքերով, ծխից դեղնած բեղերով: 10․Ռուզան Ամատունին Եվայի նման մի աղջիկ է՝հոնքերը բարձր, հաստ շուրթերով: 11․Պատմում են, որ նա բարձր առաքինություններով օժտված մի մարդ էր՝ թշնամի ամեն կարգի անարդարության և անհավասարության: 12․Ֆետրե գլխարկով մարդուն օջախի մոտ նստած կինը թվում էր քրմուհի՝ եռոտանու առաջ ծխի շարժումները գուշակող: 13․Օրանջիայի ձորակում ամեն գարնան մասրենիներ են ծաղկում, բացվում են վարդերը՝ դեղին, սպիտակ:
1․Այդպես էր Գորիսի հին շուկան՝ խեղճ և խարխուլ: Բայց կան լուրջ փողոցներ՝ քարակոփ տներով և մայթերը սալահատակ: 2․Այո, հրաշք է աշխարհը, հեքիաթ է՝ գեղեցիկ և անհուն,զարմանալի: 3․Կարծես առաջին անգամ եմ տեսնում աշխարհը, առօրյա և հիասքանչ աշխարհը՝ հնօրյա և միշտ նորաստեղծ: 4․Խավարն է գրկել մեր հոգին այսօր և լռությունը՝ հավետ,մահապարտ: 5․Այդ դեմքը՝արևախանձ, քամահար, մոխրագույն, խոսում էր պատերազմներում և աստանդական կյանքով ապրող ոչ տանու մարդու մասին: 6․Դարեր տեսած ընկուզենիներ կան ձորում՝ հին ու հողմահար: 7․Վերջին ձիավորը քթի տակ մռմռում էր մի երգ՝ մելամաղձոտ ու հուսահատ: 8․Նա ուներ խորունկ երկնագույն աչքեր՝ քնքուշ ու տրտում: 9․Զզվելի եղանակ էր՝ խոնավ, ցուրտ, մառախլապատ: 10․Նրանց առաջնորդում էր մի բարձրահասակ կին՝ թխադեմ, արծվաքիթ, բարակիրան, բարձրահասակ: 11․Մաշում է իմ սիրտն անդադար Հին երգ՝ մի ծանոթ ու տրտում: 12․Երբեք չեմ մոռանա այդ դեմքը՝ սփրթնած, հուզված, երկյուղած: 13․Թամարը ժամանակից շուտ ծերացած մի կին էր՝ զարմանալի սպիտակ դեմքի՝ խիստ համակրելի ազնիվ ու փափուկ գծագրությամբ: 14․Միջանցքում նրա դեմ ելավ մի զառամյալ կին՝ եռանդուն դեմքով, կորովի շարժումներով: 15․Նա վանական եղբայր էր՝ վառվռուն, խանդավառ դեմքով: 16․Նրա երևակայության մեջ կանգնում է ռայկոմի մեքենագրուհին՝ բարձր,սլացիկ հասակով:
1․Փորձե՛ք բնորոշել «Ազգային շահ» հասկացությունը։ Ազգային շահը պետության, նրա ժողովրդի ու հասարակության հիմնական նպատակներն ու կարիքներն են, որոնք ապահովում են երկրի անվտանգությունը, կայուն զարգացումը, սոցիալական բարօրությունը և միջազգային հեղինակությունը։ 2․ Ի՞նչ գործոններ են ազդում ազգային շահերի ձևավորման վրա։ Ազգային շահը ձևավորման պատճառներից է, ներքաղաքական շահերը, պետության աշխարհաքաղական պարամետրերի, ռեսուրսային հնարվորություների, տեսկան զրգացման մակարդակը, աշխարհագրական դիրքը, ազգային ավանդություները և ալյ մի շարք գործոներ։ 3․ Ի՞նչ խմբերի են բաժանվում ազգային շահերն ըստ իրենց նշանակության։ Ազգային ո՞ր շահերն են անվանում գլխավոր կամ հիմնական Ազգային շահերը դասակահվում են՝ 1․գլխավոր և երկրորդական 2․երկարատև և ժամանակավոր Գլխավոր ազգային շահերը որոշվում են կարևոր աշխարհաքաղաքական պարամետրերով։ Այսինքն ըստ՝ տվյալ պետության սեղտ ու դերը միջպետոտական հարաբերությունների համակարգգում, նրա ռազմական հզորությամբ, դաշնակիցների անվտանգությունը երաշխավորելու կարողություններով և ալյն։ Երկրորդական շահերն այն շահերն են, որոնք այդքանել կարևոր դեր չեն ներկայացնում պետության համար։
Ես եմ, դու ես, ես ու դու Գիշերում այս դյութական, Մենք մենակ ենք,— ես ու դու Ես էլ դու եմ՝ ես չըկամ…
Չըկան օրերն ահարկու, Չըկա ժամ ու ժամանակ, Ուրվական ենք մենք երկու Միշտ իրար հետ, միշտ մենակ…
Մոռացել ենք անցյալում Տրտունջ, թախիծ ու խավար. — Մի ուրիշ լույս է ցոլում Մեղմ ու անուշ մեզ համար…
Ես եմ, դու ես, ես ու դու Գիշերում այս դյութական, Մենք մենակ ենք — ես ու դու, Ես էլ դու եմ՝ ես չըկամ…
Կենսագրություն
Վահան Տերյան (իսկական անունը՝ Վահան Սուքիասի Տեր-Գրիգորյան)՝ նշանավոր հայ բանաստեղծ ու հասարակական գործիչ։ Ծնվել է 1885թ հունվարի 28-ին Ախալքալաքի Գանձա գյուղում՝ հոգեւորականի ընտանիքում։ 1897թ Տերյանը մեկնում է Թիֆլիս, ուր սովորում էին այդ ժամանակ իր ավագ եղբայրները։ Եղբայրների մոտ ապագա բանաստեղծը սովորում է ռուսերեն ու պատրաստվում ընդունվելու Մոսկվայի Լազարյան ճեմարան։
Քաղաքական գործիչ
Տերյանը համարում էր, որ լեզուն ազգի ոգին է: Նա այլ, շատ ուժեղ զգացմունքներ ուներ իր ազգի, հայրենիքի նկատմամբ, այդ պատճառով էլ մյուսներից ավելի շատ էր զգում հայրենիքի ցավը և ավելի բարդ էր այն տանում: 1918 թվականին Տերյանը գլխավորում էր Մոսկվայից ժամանած բժշկա-սանիտարական խումբը և անձամբ զբաղվում էր փախստականներին տեղավորելու հարցերով, տրամադրում էր նրանց ապրուստի միջոցներ, ստեղծում էր աշխատատեղեր և այլն…
Տերյանի բանաստեղծությունները կարդալով կարելի է մտածել, որ նա թուլասիրտ, կամ թախծոտ մարդ է: Բայց իականում նա կարող էր քաջություն և սառնասրտություն ցուցաբերել այն ժամանակ, երբ դա հարկավոր էր: Խորհրդային կառավարության կողմից իրեն տրամադրված բոլոր գումարները նա օգտագործել էր բացառապես հայերին օգնելու համար և այդ պատճառով նրան մեղադրել էին հայ նացիոնալիստ լինելու մեջ: Եվ ընդհանրապես նա շատ մարդկանց էր օգնում, նաև հովանավորում: 1918 թվականին Տերյանը փրկել է Մոսկվայի հայկական եկեղեցու հարստությունները: Տերյանը Ստալինի հետ թշնամական հարաբերությունների մեջ էր և վերջիվերջո Ստալինը գտնում է Տերյանից ազատվելու տարբերակ: Ստալինը նրան Թուրքեստանով գործուղել էր Պարսկաստան և Թուրքիա: Նա հասկացել էր, որ Տերյանին չի հաջողվի դիմանալ ճանապարհի դժվարություններին, քանի որ իրականում Թուրքեստան տանող ճանապարհը այդ օրերին փակ էր, իսկ վագոնները չէին տաքացվում…
սակայն ծանր հիվանդության պատճառով ստիպված է լինում մնալ Օրենբուրգում, ուր եւ վախճանվում է 1920թ հունվարի 7-ին։
Փաստեր
Վահան Տերյանի համար իր գեղեցիկ բանաստեղծությունները գրելու չափ կարևոր էր գործածելիք թուղթը: Գրելը ինքնին Վ. Տերյանի համար մի սրբազան արարողություն էր, որի առաջին և կարևորագույն մասը թղթի, գրչի և թանաքի ընտրությունն էր: Նյութական համեստ միջոցներով ապրող ուսանող Վ. Տերյանը Մոսկվայում թղթավաճառից թղթավաճառի էր գնում իր փնտրած ընտիր թուղթը գտնելու համար:
Չափազանցություն չի լինի ասել, թե արտաքին ձևին այնքան կարևորություն տվող Տերյանը ավելի շուտ կհրաժարվեր գրել իր բանաստեղծությունները, քան կհամաձայներ այդ բանաստեղծությունները գրի առնել խանութպանի հին հաշվետետրից փրցված և մեկ էջը գրոտված թերթերի վրա…
2. Վահան Տերյանի հայրը մրգերը սայլով էր առնում, թե «լավ է մի անգամ կուշտ ուտել, քան տասն անգամ համը տեսնել»։ Մի անգամ էլ, սովորության համաձայն, երբ սայլով ձմերուկ է առնում, Տերյանը ուրախությունից սկսում է ծիծաղել։ Հայրը ապտակում է, Տերյանի ծիծաղը լացի է փոխվում։ Ապա, համբուրելով, նստեցնում է ձմերուկների կույտի վրա ու սկսում սիրտն առնել ու բացատրել, թե ինչու ապտակեց.- Տե՛ս, էս բոլորն քոնն է, բալաս՛։- Հա՛, հըպը ինչի՞ զարկիր։- Զարկի, որ ուրախությունից սիրտդ չպատռի. շատ ուժով խնդալուց մարդու սիրտը կպատռի։
Մոռանա՜լ, մոռանա՜լ ամեն ինչ, Ամենին մոռանալ. Չըսիրել, չըխորհել, չափս՛ոսալ — Հեռանա՜լ… Այս տանջող, այս ճնշող ցավի մեջ, Գիշերում այս անշող Արդյոք կա՞ իրիկվա մոռացման, Մոռացման ոսկե շող… Մի վայրկյան ամենից հեռանալ, Ամենին մոռանալ.— Խավարում, ցավերում քարանալ Մեն-միայն… Մոռանալ, մոռանալ ամեն ինչ, Ամենին մոռանա՜լ… Չըսիրել, չըտենչալ, չըկանչել, Հեռանալ…
Հետաքրքիր պատմություն
17 համարի տրամվայ: Տերյանի հայացքը սառել էր պատուհանի մոտ մեջքով կանգնած աղջկան: Տերյանը այնքան մոտեցավ աղջկան, որ տրամվայի ամեն մի ցնցումից նրա հյուսքերը դիպչում էին երիտասարդի դեմքին, և նա շոշափելիորեն զգում էր վարսերի բույրն ու փափկությունը: «Հաջորդ կանգառը՝ Հայկական եկեղեցի»,_ լսվեց տոմսավաճառի անկիրք ձայնը: Նրանք երկուսով մտան եկեղեցու բակ: Շուտով պարզվեց, որ աղջիկը հայուհի է, անունը Անթառամ է և գործարանատեր Մնացական Միսկարյանի ավագ դուստրն է, որը Ցարիցինից Մոսկվա էր եկել եղբորն այցելելու: Պարզվեց նաև, որ եղբայրը Տերյանի ուսանողական ընկերն է: Նրանց մեջ անմիջապես ինչ-որ անորսալի, նոր բռնկվող հրդեհի առաջին տարտամ կրակն էր ծնվում: Բայց Անթառամը ընդամենը մի քանի օրով էր Մոսկվա եկել:
«Հենց ուզում էի Անտյային առաջարկություն անել, մեկնեց»,_ գրում է Տերյանը: Անտյա, Անտենկա, սրանից հետո պոետը միայն այսպիսի փաղաքուշ անուններով կկոչի իր Անթառամին։
Հանճառեղ խոսքեր
Իր արժեքն իմացող մարդը երբեք ավելին չի անի, քան ինչին ինքն արժանի է։
Որպեսզի կյանքն ընթանա այնպես, ինչպես ժամացույցը, այն երբեմն պետք է լարել։
Մարդու ամենաթանկարժեք սեփականությունը անկեղծությունն է։
-Սարգսյան Լաուրա - 