Հայոց լ․

Նախադասություն, նախադասության կառուցվածք, բառակապակցություններ, բառերի տեղը և դերը նախադասության մեջ՝ նախադասության անդամներ։

  • Նախադասություն։ Նախադասության ստորոգում։ Ստորոգյալ։ Պարզ և բաղադրյալ ստորոգյալներ։ Ստորոգյալի զեղչում։ Դրա հետ կապված կետադրությունը։

    Նախադասությունը կազմվում  է գլխավոր և  երկրորդական
    անդամներից։ Գլխավոր անդամներն են ենթական և ստորոգյալը, իսկ երկրորդական անդամները  լրացումներն են։ Ենթական նախադասության այն գլխավոր
    անդամն է, որին ստորոգման միջոցով վերագրվում է հատկանիշ, պատասխանում է, ո՞վ , ի՞նչ հարցերին։ Ստորոգյալը նախադասության այն անդամն է, որը հատկանիշը ստորոգման միջոցով վերագրում է ենթակային: Լրացումները կամ երկրորդական անդամները  լինում են բայական անդամի լրացումներ և գոյականական անդամի լրացումներ։


    Առաջադրանք

    Լրացրու տեքստում բաց թողած տառերը։ Կետադրիր։
    Գտիր բոլոր նախադասությունների ստորոգյալները։ Որոշիր՝ պա՞րզ ստորոգյալ են, թե բաղադրյալ։
  • Կորիոլանն ապստամբեց նա հարձակվեց  Հռոմի վրա հռոմեացիներին ստիպելով փախչել։
  • Նա արհամարվեց ու մերժեց ծեռակույտին։ Երբ երևաց մայրը Կորիոլանն ընդառաջ գնաց գրկախառնվելու բայց հուզախռով մայրը բացականչեց դողդոջ-ն ձայնով, ընդ-ատ բառերով
  • Հեռու մնա ինձանից։ Դեռ պիտի տեսնեմ արդյոք որդուս մոտ եմ եկել թե թշնամուս։ Միթե ծնել ու սնել եմ որ քեզ ապստամբ տեսնեմ։
  • Մոր խոսքերը որդու սիրտը շանթահարեցին։ Սարսփաց որդին և զայրույթն անցավ մակնթացությունից փոխվելով տեղատվության։ Մոր գիրկն ընկավ ակնուն ու աննկճելի զորավարը։
  • Եվ կտրիճ զավակը հակառակոր-ի ձեռքը հանձնվելով սրախողխող եղավ։
ՆախադասությունՍտորոգյալՊարզ/Բաղադրյալ
Կորիոլանն ապստամբեց, նա հարձակվեց Հռոմի վրա՝ հռոմեացիներին ստիպելով փախչել։ապստամբեց, հարձակվեց, ստիպելով փախչելՊարզ, պարզ, բաղադրյալ
Նա արհամարհեց ու մերժեց ձերբակալությանը։արհամարհեց, մերժեցՊարզ, պարզ
Երբ երևաց մայրը, Կորիոլանն ընդառաջ գնաց գրկախառնվելու, բայց հուզախռով մայրը բացականչեց դողդոջուն ձայնով, ընդհատ բառերով։երևաց, գնաց գրկախառնվելու, բացականչեցՊարզ, բաղադրյալ, պարզ
Հեռու մնա ինձանից։մնաՊարզ
Դեռ պիտի տեսնեմ՝ արդյոք որդուս մոտ եմ եկել, թե թշնամուս։պիտի տեսնեմ, եկել եմԲաղադրյալ, բաղադրյալ
Միթե ծնե՞լ ու սնել եմ, որ քեզ ապստամբ տեսնեմ։ծնե՞լ եմ, սնել եմ, տեսնեմԲաղադրյալ, բաղադրյալ, պարզ
Մոր խոսքերը որդու սիրտը շանթահարեցին։շանթահարեցինՊարզ
Սարսափեց որդին, և զայրույթն անցավ՝ մակնթացությունից փոխվելով տեղատվության։սարսափեց, անցավ, փոխվելով (բաղադրյալ դերանուն)Պարզ, պարզ, բաղադրյալ
Մոր գիրկն ընկավ ակնուն ու աննկճելի զորավարը։ընկավՊարզ
Եվ կտրիճ զավակը, հակառակորդի ձեռքը հանձնվելով, սրախողխող եղավ։եղավՊարզ