«Փաստաբանը» (այլ ձևով՝ «պաստաբանը») իրավաբանական կրթություն ունեցող մասնագետ է, ով պաշտպանում է անձի կամ կազմակերպության շահերը դատարանում կամ այլ իրավական գործընթացներում։
Նա կարող է՝
ներկայացնել ու պաշտպանել իր հաճախորդին դատարանում,
տալ իրավաբանական խորհրդատվություն,
կազմել պայմանագրեր և այլ իրավական փաստաթղթեր,
մասնակցել քննություններին և նախաքննությանը։
Փաստաբանը գործում է օրենքի շրջանակում և պարտավոր է պահպանել մասնագիտական էթիկան և հաճախորդի գաղտնիությունը։
Փաստաբանի հիմնական պարտականությունները՝
- Հաճախորդի իրավունքներն ու շահերը պաշտպանել և ներկայացնել դատարանում և այլ իրավական գործընթացներում։
- Իրավական խորհրդատվություն տալ՝ պարզաբանելով օրենքները և հնարավոր լուծումները։
- Իրավական փաստաթղթեր պատրաստել՝ պայմանագրեր, դիմումներ, հայցադիմումներ և այլն։
- Պահպանել մասնագիտական գաղտնիությունը և էթիկան։
Փաստաբանի տեսակներն են՝
Փաստաբանի տեսակները՝
- Քրեական փաստաբան — պաշտպանում է մեղադրյալներին կամ տուժածներին քրեական գործերով։
- Քաղաքացիական փաստաբան — զբաղվում է քաղաքացիական իրավունքներին վերաբերող գործերով՝ սեփականության, ընտանիքի, ժառանգության հարցերով։
- Վարչական իրավունքի փաստաբան — պաշտպանում է քաղաքացիների իրավունքները պետական և վարչական մարմինների դեմ։
- Միջազգային իրավունքի փաստաբան — աշխատում է միջազգային իրավական հարաբերություններում, օրինակ՝ արտահանման, արտասահմանյան գործերի հարցերում։
- Ընկերային և առևտրային իրավունքի փաստաբան — օգնում է ընկերություններին, ձեռնարկություններին՝ պայմանագրերի, կոմերցիոն գործարքների հետ կապված։
- Պետական փաստաբան — ներկայացնում է պետության շահերը տարբեր իրավական հարցերում։
Ինչ կրթություն է պետք փաստաբան դառնալու համար
- Անհրաժեշտ է ավարտել իրավաբանական ֆակուլտետ (համալսարան),
- Դրան հաջորդում է փաստաբանական լիցենզիա ստանալը՝ Հայաստանում սա նշանակում է քննություն հանձնել Փաստաբանների պալատում։