Խմիչքներ և խմիչքի բաժակ

Տեկիլա

Խմիչքի մասին

Տեկիլա, թունդ թորած ալկոհոլային ըմպելիք ։ Այն պատրաստված է կապույտ ագավայից հիմնականում Տեկիլա քաղաքի տարածքի գործարաններում, 65 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք Գվադալախարա քաղաքից, ինչպես նաև կենտրոնական արևմտյան Մեքսիկայի Խալիսկո նահանգի լեռներում: Չնայած նրան, որ տեկիլան նման է մեսկալ խմիչքին, ժամանակակից տեկիլան

Բաժակ

Գինու մասին

Ենթատեսակալկոհոլային խմիչք
Բաղադրամասերկարմիր գինիսպիտակ գինի և փրփրուն գինի
Գույնկարմիրվարդագույնսպ
Խաղողի գինու և խաղողագործության ամենավաղ հնագիտական ապացույցները թվագրվում են մ.թ.ա. 6000-5800 թվականներին ժամանակակից Վրաստանի տարածքում։ Հնագիտական և գենետիկ ապացույցները վկայում են, որ այնուամենայնիվ գինու ամենավաղ արտադրությունը համեմատաբար ավելի ուշ է եղել, հավանաբար տեղի է ունեցել Հարավային Կովկասում, որն ընդգրկում է Հայաստանը և Վրաստանը, կամ Արևմտյան Ասիայում (Հայկական լեռնաշխարհ և հյուսիսային Իրան)։
Հայտնաբերվել է խաղողի վրա հիմնված ֆերմենտացված ըմպելիքի ամենավաղ ապացույցը Չինաստան(մ.թ.ա. 7000 թ.) և գինու ամենավաղ ապացույցը Վրաստան (մ.թ.ա. 6000 թ.) Իրան (մ.թ.ա. 5000 թ.), և Սիցիլիա (մ.թ.ա. 4000 թ.). Գինու արտադրության օբյեկտի ամենավաղ ապացույցն է Արենա-1 գինու գործարան Հայաստանում, որը ամենաքիչը 6100 տարեկան է.

Արևելյան աստիճաններով ռելիեֆի առանձնահատկություն Ապադանաում, Պերսեպոլիսում, պատկերելով Հայերին թագավորին կուժով գինի բերելուց։
Հնագետների 2003 թվականի զեկույցում նշվում է բրինձի խաղողի հետ խառնվելու հավանականության մասին, խառը խմորիչ խմիչքներ արտադրելու համար Չինաստանում, մ.թ.ա յոթերորդ հազարամյակի առաջին կեսերին։ Հենանի նեոլիթյան տեղանքում պատրաստված կավե ամանեղենի մեջ պարունակվում էին գինեթթվի և այլ օրգանական միացությունների հետքեր, որոնք սովորաբար հանդիպում են գինու մեջ։ Այնուամենայնիվ, տարածաշրջանի բնիկների համար նախատեսված այլ պտուղներ, ինչպիսին է ալոճը, չի կարելի բացառել։ Եթե այս ըմպելիքները, որոնք, կարծես, բրնձի գինու նախորդներն են, ներառում են խաղող ավելի, քան այլ մրգեր, դրանք կլինեին Չինաստանի մի քանի տասնյակ բնիկ վայրի վայրերից որևէ մեկինը ավելի շուտ, քան խաղող մշակովին ”, որը ներդրվեց այնտեղ 6000 տարի անց.

Գինու բաժակ

Գինին հիմանկանում խմելիս նախընտրում են պոչով բաժալ որպեսզի նրան տաքացնենք պտտելով հիմնականում գինու հետ մատուցում են պանիր խաղող, ընդեղեն, գաթա և այլն:

Լիկիյոռ

Լիկյորը թողարկվել է 1935 թվականին Mast-Jägermeister SE (հիմնադրված 1878 թվականին) կազմակերպության կողմից,

որը տեղակայված է Ստորին Սաքսոնիայի Վոլֆենբյուտտել քաղաքում։ Բաղադրատոմսը ստեղծվել է 1934 թվականին կազմակերպության հիմնադրի որդու՝ Կուրտ Մաստի կողմից։ Նախնական բաղադրությունը մշակվել է որպես դեղամիջոց նյութափոխանակության բարելավման համար։

Խմիչքի անունը որոշել է նրա ստեղծողը։ Ավագ Յագերի կամ Յագերմաստերի պաշտոնը արմատներով գնում է դեպի միջնադար։ Կուրտ Մաստը հետաքրքրված էր որսորդությամբ, ուստի նոր արտադրանքի անվանումը համապատասխանեցվել է այդ բառին։

Նացիստական Գերմանիայի անտառային տնտեսությունը վարում էր Հերման Գյորինգը, որի նախաձեռնությամբ 1934 թվականին ընդունվել են որսորդության նոր կանոններ։ Դրա հետ կապված՝ Վերմախտի զինվորները այդ խմիչքն անվանել են «Գյորինգի շնապս»։

Որպես ապրանքանիշի խորհրդանշան՝ եղջյուրների միջև խաչով եղջերուի օգտագործումը կախված է հնագույն լեգենդի հետ, ըստ որի՝ կոմս Հուբերտ Լիեժացին, ծննդյան տոնի գիշերը զբոսնելով անտառում, տեսել է եղջերուի, որի եղջյուրների միջև շողում էր կաթոլիկ խաչը։ Տեսածի ազդեցության տակ կոմսը ձեռնադրվել է վանական և իր ամբողջ ունեցվածքը նվիրաբերել եկեղեցուն։ Մահվանից հետո նա սրբադասվել է։ Սուրբ Հուբերտը համարվում է որսորդների և որսորդության հովանավորը։

1970-ական թվականներից լիկյորը արտահանվում է աշխարհի մի շարք երկրներ։

Սրճային ըմպելիքներ

Անկախ սուրճի հատիկի տեսակից, կան նաև բազմաթիվ տեսակներ՝ կախված բաղադրատոմսից կամ սուրճի պատրաստման եղանակից։ Դա թողնում է մեծ համային տեսականի շատ բազմազան և բավարարելու մեծ թվով օգտատերերի: Բացի պատրաստման գործընթացից, կարող եք նաև ստանալ տարբեր տեսակներ՝ կախված ձեր ավելացրած հավելյալ բաղադրիչներից՝ կաթ, կակաո, ալկոհոլ, դարչին և այլն։

Գարեջուր

Գարեջուր, աշխարհի ամենասպառվող և հավանաբար ամենահին ալկոհոլային խմիչքը, համարվում է երրորդ ամենատարածված ըմպելիքը աշխարհում ջրից և թեյից հետո։ Գարեջուր ստանում են հացահատիկից՝ օսլայի խմորման միջոցով։ Հիմնականում օգտագործվում է գարու ածիկ, սակայն ցորենը, եգիպտացորենը և բրինձը նույնպես լայն կիրառություն ունեն


































































Առաջադրանքներ նախատեսված 9-րդ դասարանի սովորողների համար

Ներկայացրե՛ք <<ՀԽՍՀ տնտեսությունը, հասարակական-քաղաքական կյանքը>> հետևյալ տեսակետներով

  • ՀԽՍՀ տնտեսության ճյուղերը և զարգացման ճանապարհը — ՀԽՍՀ-ն իր տիրապետության տակ վերցրած երկրների տնտեսությունից էր օգտվում հիմնականում քանի- որ մարդկանց մոտ պետք է հավասարություն լիներ եթե մարդ շատ էր աշխատում գումար նրանք վերցնում էին: Տնտեսությունը այն ժամանակ զարգաց է եղել հատկապես ՏՏ- ով և համարվել է սիլիկոնյան հովիտը:
  • Սոցիալական վիճակը — իշխանությունը ձկտում էր հավասարության և հիմնականում ինչքան որ լավ էր վարձատրում նույն այդքան էլ դաժան էր: Ամենակարևոր կետերից մեկը բոլորը պետք է հավասր լինեն սոցելապես սիրեն իրենց երկիրը
  • ԽՍՀՄ առաջնորդների իրականացրած քայլերը և ՀԽՍՀ-ն

1926 թվականին գործարկվել են Երևանի ձեթ-օճառի գործարանը, կարի առաջին ֆաբրիկան, սկսվել է մեխանիկական գործարանի կառուցումը։ 1927 թվականին շահագործման է հանձնվել Հայաստանի քիմիական արդյունաբերության առաջնեկը՝ Երևանի կարբիդի գործարանը։ Հայաստանում քիմիական արդյունաբերության հիմնադրումը բացատրվում էր երկրի՝ իբր հարուստ էներգետիկ, պաշարներով։ Մեծ քանակությամբ էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար օգտագործվել է բարձրադիր (1900 մ) Սևանա լճի ջուրը, որը, կասկադով իջեցվելով Արարատյան դաշտ, միաժամանակ օգտագործվել է ոռոգման նպատակով։ Ժամանակի ընթացքում լճի մակարդակի իջեցումն ստեղծել է բնապահպանական լուրջ խնդիր, որը դեռևս ամբողջությամբ չի հաղթահարվել։ Կառուցվել են Երևանի, Ձորագետի, Քանաքեռի, Լենինականի (Գյումրի) և այլ ջրէկներ։

ՀԽՍՀ-ում մասնագիտացել են նաև լեռնահանքի արդյունաբերության մեջ. ընդլայնվել են Ալավերդու և Ղափանի (Կապան) պղնձահանքերն ու ձուլարանները, հայտնաբերվել ու շահագործվել են պղնձի և մոլիբդենի նոր հանքավայրեր, շարք է մտել Ալավերդու պղնձաքիմիական կոմբինատը։ Խորհրդային տերության համար կարևոր տնտեսական ու ռազմական նշանակության պղնձարտադրությունը կազմակերպվել է առանց հաշվի առնելու բնապահպանական հարցերը։

  • Այլախոհություն

Դասարանական աշխատանք։ Ծանոթանա՛լ և ներկայացնե՛լ <<ՀԽՍՀ տնտեսությունը, հասարակական-քաղաքական կյանքը>> թեման։

Урок 6

Повторяем и закрепляем пройденные темы:

1.Найдите предложение с косвенной речью, которая правильно оформлена и соответствует содержанию прямой речи:

«Дедушку знаешь, мамаша?» — матери сын говорит.

А) Сын спрашивает у матери, знает ли она дедушку.

В) Сын спрашивает у матери, что знает ли она дедушку.

С) Сын спрашивает у матери, знает ли она дедушку?

Д) Сын спрашивает у матери, знаешь ли ты дедушку.

Е) Сын спрашивает у матери, знаешь ли ты дедушку?

2.Укажите предложение с пунктуационной ошибкой:

А) Я сказал мальчикам, что заблудился.

В) Они спросили меня, откуда я.

С) Федя спросил, не сварилась ли картошка?Федя спросил: “Не сварилась ли картошка?”

Д) Отец кричит, что палят пушки.

Е) Павел прислушался и сказал, что это кулички летят.

 3.Укажите предложение, в котором нет косвенной речи:

А) Она встала, вышла на террасу, весело поздоровалась и заявила, что мамы нет

дома.

В) Я сказал мальчикам, что заблудился, и подсел к ним.

С) На другой день за завтраком Григорий Иванович спросил у дочки, всё ли

намерена она прятаться от Берестова.

Д) «О чём ты грустишь, моя милая дочь?» – спрашивал король.

Е) Иван Иванович спросил у них, где находится штаб.

4.Замените прямую речь косвенной речью

1. Учитель предупреждал: Приходите заранее, потому что лекционный зал будет переполнен слушателями». Учитель предупреждал что бы прихадили заранее, потому что лекционный зал будет переполнен слушателями 2) «В рисунках художника отражена вся история северного края», — отмечали посетители выставки Ж рисунка

Повторяем и закрепляем пройденные темы:

1.Найдите предложение с косвенной речью, которая правильно оформлена и соответствует содержанию прямой речи:

«Дедушку знаешь, мамаша?» — матери сын говорит.

А) Сын спрашивает у матери, знает ли она дедушку.

В) Сын спрашивает у матери, что знает ли она дедушку.

С) Сын спрашивает у матери, знает ли она дедушку?

Д) Сын спрашивает у матери, знаешь ли ты дедушку.

Е) Сын спрашивает у матери, знаешь ли ты дедушку?

2.Укажите предложение с пунктуационной ошибкой:

А) Я сказал мальчикам, что заблудился.

В) Они спросили меня, откуда я.

С) Федя спросил, не сварилась ли картошка?

Д) Отец кричит, что палят пушки.

Е) Павел прислушался и сказал, что это кулички летят.

 3.Укажите предложение, в котором нет косвенной речи:

А) Она встала, вышла на террасу, весело поздоровалась и заявила, что мамы нет

дома.

В) Я сказал мальчикам, что заблудился, и подсел к ним.

С) На другой день за завтраком Григорий Иванович спросил у дочки, всё ли

намерена она прятаться от Берестова.

Д) «О чём ты грустишь, моя милая дочь?» – спрашивал король.

Е) Иван Иванович спросил у них, где находится штаб.

4. Замените прямую речь косвенной речью

1. Учитель предупреждал: «Приходите заранее, потому что лекционный зал будет переполнен слушателями».
 2) «В рисунках художника отражена вся история северного края», — отмечали посетители выставки

5.Укажите сложносочинённое предложение с противительным союзом:

1.Чего в другом не любишь, того и сам не делай.
2.Держа кувшин над головой, грузинка узкою тропой сходила к берегу.
3.Любой природный материал красив, но его красота открывается не сразу.
4.Взошло солнышко, всё вокруг ожило.
5.Юный лес, в зелёный дым одетый, тёплых гроз нетерпеливо ждёт.

6.В каком предложении придаточное стоит перед главным? (знаки препинания не расставлены!)

а)  Когда на темно-красных ветках появляются белые комочки сережек верба особенно красива.

б)  Даже более состоятельные дворяне редко тратили столько на воспитание своих детей сколько Арсеньева расходовала на воспитание внука.

в) Небо на востоке стало темнеть хотя солнце ещё не ушло за горизонт.

г) Те цветы что были отправлены графине вчера вечером всё ещё находились в столовой.

7. Какое предложение называется сложным?

Сложное предложение — это предложение, которое состоит из двух и более грамматических основ

8.Выберите сложное предложение:

А) Приближался незаметный рассвет, начал светлеть краешек неба

Б) Пшенице нужен широкий простор, родной край и свобода.

В) Я видел много цветов в своей жизни.

Г) Однажды мы все окажемся по ту сторону стены

9.Выберите сложноподчинённое предложение:

А) Луна взошла какая-то хмурая, звёзды тоже хмурились.

Б) В прихожей вкусно пахло булками и стояли красивые стулья.

В) Тропинка обогнула старый дуб, и перед взглядом раскинулась огромная поляна.

Г) Время шло медленнее, чем мне того хотелось бы.

10.Какое сложное предложение является бессоюзным?

А) Собака лает, караван идёт.

Б) В помещение зашла дама, и джентльмены поднялись.

В) Как только опоздавшие зашли в зал, спектакль начался.

Г) Мы почти ничего не увидели, потому что прожектор светил прямо в глаза.

11.Отметь все существительные мужского рода.

     А) ладонь

Б)огонь

В)окунь

Г)ткань

Д)пень

12.      Отметь все существительные среднего рода единственного числа.

А) поля

Б)сравнение

В) скорость

Г) чувство

Д) санаторий

13.      Отметь все существительные, у которых нет формы единственного числа.

А) сапоги

Б)ворота

В)пуговицы

Г)зеркала

Д)джинсы

14.Измените следующие слова по падежам.

Кукала

Им-ку́кла

Р-куклы

Д- кукле

В-куклу

ТВ- куклой

Пр-кукле

Озеро

Им

Р.
озер
о́зера
Д.о́зеру
В.о́зеро
Тв.
Пр
о́зером
озере

Лес

Им.лес
Р.ле́са
Д.ле́су
В.лес
Тв.ле́сом
Пр.ле́се
М.(в) лесу́ 

15.Напишите род существительных.

Лошадь,секция,яблоко,время,имя,семья,тетрадь,врач,дядя,озеро,ночь,алкоголь,такси,неряхаеклама

Նախագիծ առակի թարգմանություն Буддийская притча

Буддийская притча

Один буддийский наставник путешествовал со своими учениками и услышал однажды, как они спорят, кто из них лучше.

— Я занимаюсь медитацией уже пятнадцать лет, — сказал один.

— Я творю добрые дела с тех пор, как покинул отчий дом, — сказал другой.

— Я неизменно следую наставлениям Будды, — сказал третий.

В полдень они остановились под яблоней передохнуть. Ветви её, отягощённые спелыми яблоками, склонялись почти до самой земли.

Тогда заговорил наставник: — Когда дерево щедро плодоносит, ветви его склоняются низко-низко. Истинному мудрецу присуще смирение. Когда же дерево бесплодно, ветви его вздымаются высокомерно и спесиво. И глупец всегда почитает себя лучше ближнего своего.

Բուդդայական առակ

Մի բուդայական ուսուցիչ շրջեց իր ուսանողների հետ և լսեց մի անգամ ինչպես են նրանք որոշում թե ով է ավելի լավը։

Ես տասնհինգ տարի է մեդիտացիա եմ անում»,- ասաց մեկը:

«Ես լավ գործեր եմ անում այն ​​ժամանակվանից, երբ հեռացել եմ իմ հայրական տնից»,- ասաց մեկ ուրիշը։

«Ես միշտ հետևում եմ Բուդդայի հրահանգներին», — ասաց երրորդը:

Կեսօրին նրանք կանգ առան խնձորենու տակ՝ հանգստանալու։ Ճյուղերը նրա ՝ լի էին հասած խնձորներով, թեքվել էին համարյա գետնին։

Այդ ժամանակ խոսեց ուսուցիչը -։ Երբ ծառը առատորեն հասնում է, նրա ճյուղերը թեքվում են ցածր-ցածր: Իրականում իմաստունը բնորոշ է խոնարհությանը: Բայց երբ ծառը ամուր է, նրա ճյուղերը բարձրանում են բարձր ու հպարտ: Իսկ հիմարն իրեն միշտ ավելի լավ է համարում, քան մերձավորը։

Ինչու գնահատել

Գնահատական որակավորումը շատ կարևոր բան է մարդու համար։ Մարդ իրեն այդ շնորհիվ գնահատված է զգում։ Գնահատակնը ոչ միայն թվանաշան է այլ նաև մարդիկ կարող են տալ թվանաշան ոչ մաիյն թվով այլ նաև խոսքով կամ պահվացքով։ Շատ մարդկանց մոտ գնահատակաը դա պարտավորեցնող բան է։ Ինձ համար գնահատականը որպես թվանիշ այդքան ել կարևոր չէ ինչքան վերաբերմունքը կամ իմ կատարած աշխատանքի դիմաց ճիշտ գնահատեը ինձ համար կարևոր է։ Իմ կարծիքով ինչքան ել մարդու համար կարևոր չլինի գնահատականը միևնույն է նա բարձր գնահատական ստանալուց իրեն հաճելի կլինի։

Իմ կարծիքով գնահատել պետք է որպեսզի սովորողի կամ մարդու մեջ ինչ որ բանի ցանկությւոն արդնացնելու համար։ Բայց պետք չէ գնահատակնը դրացնել կյանքի նպատակ որովհետև դա ընդամենը թվանշան է և գնահատակը չի որոշում դու ինչպիսին ես։ Կարևորը մարդը քեզ սիրի ու գնահատի։

Հայոց լեզու

1․ Գտի՛ր և ուղղի՛ր սխալ գործածված բառերն ու բառակապակցաթյունները :

  • Բացի աղջըկանից, բոլորն ուզում էին ուրիշ քաղաք տեղափոխվել:
  • Սիրահարված եմ ձեր երկրի վրա- երկրին
  • Հալվում, մաշվում էր հարազատ տան ու ընկերների կարոտով-ից
  • Կարոտում էր անգամ իրենց փողոցի ծառերը-ին
  • Ի՞նչ է նշանակում ընկերությունը դավաճանել:- ընկերությանը
  • Խոսքը վերաբերվում է քեզ ու քո ցանկություններին:- ցանկությանը
  • Ինչպե՞ս ես վերաբերում-վերաբերվում նրանց:
  • Քույրս երրորդ դասարան է: դասարանում է
  • Բաժակը ձեռքն էր, որ մտավ: ձեռքին
  • Շատ լավ է տիրապետում անգլերենը-ին
  • Մարսը աղքատ է ջրով-
  • Բացի դա, ազատ ժամանակն ու արձակուրդ-ից անցկացնում էր պրոֆեսորին ոչ սազական եղանակով
  • Մուգ ակնոցներիդ-ակնոցներ պատճառով աչքերդ չեմ տեսնում:
  • Իմ մայրս-մայրը խոստացել էր նվիրել ինձ նոր հեռախոս։
  • Իմ-ինձ համար դա կարևոր չէ։
  • Ամառային արձակուրդներս անցկացրի-անցկացրեցի գյուղում։

2․ Տրված նախադասությունները բարդ դարձրո՛ւ։

  • Զբոսաշրջիկներ շատ են գնում Լոխ Նեսս լիճ: Զբոսաշրջիկներ շատ են գնում Լոխ Նեսս լիճ և հիանում բնությամբ
  • Նրանց անընդհատ հոսքը լճի ափերն աղտուտում է:
  • Աղբահավաք Էռնեստ էգլուգերն ամեն օր այնտեղից պահածոյատուփեր, շշեր ու թղթեր էր հավաքում:
  • Հերթական պտույտի ժամանակ նա աղբի մեջ` հենց ջրի եզրին, նարնջագույն ծանր առարկա տեսավ։
  • Այդ առարկան ռեգբիի գնդակ էր հիշեցնում:
  • էգլուզերը, դա գլորելով, աղբարկղին հասցրեց ու մեջը գցեց:

3․ Տրված նախադաությունները պարզեցրու։

  • Երեկոյան, երբ աղբահավաքը լճափ է գալիս, աղբարկղում միայն ձվի նարնջագույն կճեպն էր մնացել։
  • Պարզ  երևում էին  աղբարկղից դեպի ջուրը  ձգվող հետքեր, քանի որ ավազը թաց էր։
  • Հետո նա խոսում էր այն մասին, որ խոնավ ավազի վրա պարզորոշ տեսել էր եռամատ թաթի ու պոչի հետքերը: 
  • Դա հաստաում էր այն վարկածը, որ Լոխ Նեսսի «վիշապը» դինոզավրերի ցեղից է սերվել: 

    4.Տրված տեքստերը փոխադրի՛ր` ընդհահուր վերնագիր և հետևություն գրելով:

Ա. Վերջին հինգ հագար տարիների ընթացքում մարդկությունը ստեղծել ու կառուցել է արվեստի շատ գործեր: Դրանցից ո՞րն են համարում հրաշալիք: Հավանաբար այն, ինչը մտահղացման և կատարման տեսակետից նշանակալից ու նույնիսկ եզակի է այն կերտող ժողովրդի մշակույթում և, միաժամանակ արժեքավոր է Երկրագնդի ողջ բնակչության պատմության և մշակույթի համար: Բայց նույնիսկ այդքան խիստ չափանիշները հնարավորություն չեն տալիս մարդկային մշակույթի բոլոր հիասքանչ հուշարձանների պատմությունն ու նկարագրությունը մի գրքում ընդգրկելու համար:

Բ. Շատ վայրերում «որս» բառն ստացել է «սպանդ», «բնաջնջում» բառերին հավասար նշանակություն: Ուրիշ ի՞նչ անուն կարելի է տալ, օրինակ, 1954 թվականին Ֆրանսիայի Իզեր դեպարտամենտում տեղի ունեցած որսին, որին մասնակցում էին ոստիկանական հինգ բրիգադ, երեք հազկկար որսորդ ու մեկ ուղղաթիռ: Եվ դա կազմակերպվել էր մեկ էգ գայլի ու նրա երկու ձագերի դեմ:

1800 տարում երկրի երեսից վերացել է կաթնասուն կենդանիների 33 ձև, իսկ ընդամենը հարյուր հիսուն տարում` յոթանասուներեք: Եթե կենդանիների ոչնչացումն այդքան արագ ընթանա նաև հետագայում, մենք շուտով մենակ կմնանք աշխարհում: Այդ վտանգը միանգամայն իրական է:

4․ Տրված նախադասությունը ձևաբանական և շարահյուսական վերլուծության ենթարկիր․

Քանի որ մենք մենակ էինք, ես հեշտությամբ հասկացա, որ աշխատանքը ինձ է հասնելու։

Հայոց լեզու

  1. Լրացրու բաց թողած տառերը:

Աշուն է, զովաշունչ ու պայծառ մի ոսկեփայլ աշուն, ինչպիսին լինում է Արարատյան դաշտում: Ողկույզներով ծանրաբեռնված խաղողի այգիները փայլփլում են խայտաբղետ գույներով: Ծիրանագույն դեղձը, բուրումնավետ սերկևիլը ժպտում են իրենց երփներանգ սաղարթների գրկում: Ամենից գեղեցիկը թերևս արծաթազօծ փշատենին է՝ թավշապատ տերևներով, յուրօրինակ պտղով: Նրանց խիտ շարքերը ձգվում են ընդարձակ այգիների երկայնքով, ասֆալտապատ ճանապարhների եզրերով:

2. Փակագծերում տրված տարբերաներից ընդգծի՛ր ճիշտը։

Ես քեզ (առնվազն, առնվազը) ութ անգամ զանգահարել եմ, բայց դու չես պատասխանել։

Բոլորը (հոտնկայս, հոտնկաց) ծափահարում էին պատանի ջութակահարին։

Ցերեկը ես (մեծ մասամբ, մեծամասամբ) տանն եմ լինում։

Մենք նրան (ազգովի, ազգովին) ընտրեցինք նախագահ, բայց նա շուտով կորցրեց ժողովրդի վստահությունը։

Մրցույթի արդյունքներն (առայժմ, առայժմս) չեն հրապարակվել, բայց ես չեմ կասկածում իմ հաղթանակին։

Մեր փողոցի նոր գետնանցումը (արդեն, այլևս) գործում է։

Տեքստ

Միդիաս թագավորը շատ շվայտ մարդ էր: Ամեն երեկո նա իր 
թագավորությունում խնջույքներ ու պարահանդեսներ էր կազմակերպում, մինչև որ մնաց առանց գրոշի: Այդ ժամանակ նա գնաց կախարդ Ապոլոնի մոտ, 
պատմեց նրան իր դժբախտության մասին, և Ապոլոնը կախարդեց նրան.
 -Ինչի դիպչես, թող ոսկի դառնա: Թագավորը սկսեց ուրախությունից թռչկոտել և վազեց իր մեքենայի մոտ, բայց
 չէր էլ հասցրել մեքենայի դռան բռնակին ձեռք տալ, երբ ողջ մեքենան ոսկի դարձավ՝ ոսկե անիվներով, ոսկե ապակիներով և ոսկե շարժիչով: Ոսկի էր դարձել նույնիսկ մեքենայի բենզինը, այնպես որ մեքենան չէր կարող տեղից շարժվել, և այն
տեղափոխելու համար քարշակ էր հարկավոր:
Թագավոր Միդիասը սկսեց շրջել պալատի սենյակներում՝ ձեռք տալով այն ամենին, ինչին կարող էր՝ սեղաններին, բազկաթոռներին, աթոռներին, և դրանք բոլորն էլ ոսկի էին դառնում: Վերջապես նա ծարավ զգաց և հրամայեց մի բաժակ ջուր
 բերել: Բաժակը նույն պահին ոսկի դարձավ, ջուրը՝ նույնպես: Ծառաները 
ստիպված եղան ջուրը գդալով խմեցնել նրան: Եկավ ճաշի ժամը: Թագավորը վերցրեց պատառաքաղը, և այն միանգամից վերածվեց ոսկու: Բոլոր հրավիրվածները ծափահարեցին և իրար հերթ չտալով սկսեցին խնդրել:Ձերդ գերազանցությու, ձեռք տվեք իմ բաճկոնի կոճակներին: Ձեռք տվեք այս անձրևանոցին: Թագավորը երջանկություն պարգևեց բոլորին, բայց երբ վերցրեց հացը, որ ուտի, այն նույնպես ոսկի դարձավ: Եվ թագուհին ստիպված եղավ նրան գդալով 
կերակրել: Հյուրերը թաքնվեցին սեղանի տակ և սկսեցին ծիծաղել: Թագավորը 
զայրացավ, բռնեց նրանցից մեկի քիթն ու քաշեց. Այն ոսկի դարձավ, և նա այլևս 
չկարողացավ շնչել:Եկավ քնելու ժամանակը: Միդիաս թագավորն ակամա 
դիպավ  բարձին, սավաններին, ներքնակին, և անկողնու փոխարեն արդեն կուռ 
ոսկի էր՝ այնքան կոշտ, որ վրան հնարավոր չէր քնել: Թագավորը ստիպված եղավ բազկաթոռին նստած քնել՝ ձեռքերը վեր, որ ոչ մի բանի չդիպչի: Առավոտյան 
նա արթնացավ մահու չափ հոգնած  և շտապեց կախարդ Ապոլոնի մոտ, որպեսզի վերջինս կախարդանքը հանի: Եվ Ապոլոնը համաձայնեց:-Շատ լավ,-ասաց նա,-բայց ուշադիր եղիր: Կախարդանքը կանցնի ուղիղ յոթ ժամ յոթ րոպեից, և այդ 
ընթացքում դու ոչնչի չպետք է ձեռք տաս, այլապես այն ամենը, ինչին դու 
դիպչես գոմաղբ կդառնա: Միդիաս թագավորը հանգիստ գնաց և սկսեց հետևել ժամացույցին, որ ոչնչի ձեռք չտա, մինչև յոթ ժամ յոթ րոպեն անցնի: Դժբախտաբար, նրա ժամացույցը մի քիչ շտապում էր և ժամը մեկ մի րոպեով 
առաջ էր ընկնում: Երբ յոթ ժամ յոթ րոպեն լրացավ, Միդիաս թագավորը բացեց
 մեքենայի դուռը և նստեց: Նստեց և տեսավ, որ հայտնվել է գոմաղբի մի մեծ 
կույտի մեջտեղում, որովհետև կախարդանքն անցնելուն յոթ րոպե դեռ կար:

Հեղինակ՝  Ջ. Ռոդարի 

5. Գրե՛լ նշված բառերի հոմանիշները՝

թագավոր-արքա

շվայտ-անբարոյական

խնջույք-կերուխում, ճաշկերույթ

կազմակերպել-պատրաստելկազմավորել

կախարդ-վհուկ

դժբախտություն-ձախորդություն

դիպչել- կպնել

թռչկոտել-ոստոստել

հարկավոր էր-պետք էր

Գործնական աշխատանք հաշվարկ

 *-Ընտրեք  կենցաղում  կամ  շրջապատում 10 նյութ, գրեք  դրանց  բանաձևերը և կատարեք հետևյալ հաշվարկները`

  • Ինչպիսի՞ տարրերի  ատոմներից  է  կազմված  նյութը, ատոմների  քանակը

H2O = ունի երկու ջրածնի ատոմ և մի թթվածնի ատոմ

BaSO4 = ունի մի բարումի ատոմ, մի ծծումբի ատոմ և չորս թթվածնի ատոմ

CO2 = ունի մի ածխածնի ատոմ և երկու թթվածնի ատոմ

NaCl = ունի մի նատրումի ատոմ և մի քլորի ատոմ

KOH = ունի մի կալիումի ատոմ, մի թթվածնի ատոմ և մի ջրածնի ատոմ

C3H6 = ունի երեք ածխածնի ատոմ և վեց ջրածնի ատոմ

NH3 = ունի մի ազոտի ատոմ և երեք ջրածնի ատոմ

SiO3 = ունի մի սիլիցիումի ատոմ և երկու թթվածնի ատոմ

C3H8O3 = ունի երեք ածխածնի ատոմ, ութ ջրածնի ատոմ և երեք թթվածնի ատոմ

ZnCl2 = ունի մի ցինկի ատոմ և երկու քլորի ատոմ

  • Որոշեք  բարդ  նյութերի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածները՝Mr

Mr(H2O) = 2*1+16 = 18

Mr(BaSO4) = 137+32+16*4 = 233

Mr(NaCl) = 23+35,5 = 58,5

Mr(CO2) = 12+16*2 = 44

Mr(KOH) = 39+16+1 = 56

Mr(C3H6) = 12*3+1*6 = 42

Mr(NH3) = 14+1*3 = 17

Mr(SiO2) = 28+16*2 = 64

Mr(C3H8O3) = 12*3+1*8+16*3 = 92

Mr(ZnCl2) = 65,4+35,5*2 = 136,4

  • Որոշեք  ները՝ w, զանգվածային հարաբերությունները  և  տարրերի  մոլային  բաժինները  բարդ  նյութերում:

w(H)= 2/18*100% = 200/18 = 11,11%

w(O) = 16/18*100% = 1600/18 = 88,89%

m(H):m(O) = 2/16 = 1/8

f(H) = 2/3*100% = 66,67%

f(O) = 1/3*100% = 33,33%

w(Ba) = 137/233*100% = 13700/233 = 587,9%

w(S) = 32/233*100 = 3200/233 = 13,7%

w(O) = 64/233*100 = 6400/233 = 27,4%

m(Ba) : m(S):m(O) = 137:32:64

f(Ba) = 1/6*100 = 100/6 = 16,6%

f(S) = 1/6*100 = 100/6 = 16,6%

f(O) = 4/6*100 = 400/6 = 66,6%

w(C) = 12/44*100 = 1200/44 = 27,2%

w(O) = 32/44*100 = 3200/44 = 72,7%

m(C):m(O) = 12:32

f(C) = 1/3*100 = 100/3 = 33,3%

f(O) = 2/3*100 = 200/3 = 66,6%

w(Na) = 23/58,5*100 = 2300/58,5 = 39,3%

w(Cl) = 35,5/58,5*100 = 3550/58,5 = 60,6%

m(Na):m(Cl) = 23/35,5

f(Na) = 1/2*100 = 100/2 = 50%

f(Cl) = 1/2*100 = 100/2 = 50%

w(K) = 39/56*100 = 3900/56 = 69,6%

w(O) = 16/56*100 = 1600/56 = 28,5%

w(H) = 1/56*100 = 100/56 = 1,7%

m(K):m(O):m(H) = 39:16:1

f(K) = 1/3*100 = 100/3 = 33,3%

f(O) = 1/3*100 = 100/3 = 33,3%

f(H) = 1/3*100 = 100/3 = 33,3%

w(C) = 36/42*100 = 3600/42 = 85,7%

w(H) = 6/42*100 = 600/42 = 14,2%

m(C):m(H) = 36:6

f(C) = 3/9*100 = 300/9 = 33,3%

f(H) = 6/9*100 = 600/9 = 66,6%

w(N) = 14/17*100 = 1400/17 = 82,3%

w(H) = 3/17*100 = 300/17 = 17,6

m(N):m(H) = 14:3

f(N) = 1/4*100 = 100/4 = 25%

f(H) = 3/4*100 = 300/4 = 75%

w(Si) = 28/64*100 = 2800/64 = 43,7%

w(O) = 32/64*100 = 3200/64 = 50%

m(Si):m(O) = 28:32

f(Si) = 1/3*100 = 100/3 = 33,3%

f(O) = 2/3*100 = 200/3 = 66,6%

w(C) = 36/92*100 = 3600/92 = 39%

w(H) = 8/92*100 = 800/92 = 8,6%

w(O) = 48/92*100 = 4800/92 = 52%

m(C):m(H):m(O) = 36:8:48

f(C) = 3/14*100 = 300/14 = 21,4%

f(O) = 8/14*100 = 800/14 = 57,1%

f(H) = 3/14*100 = 300/14 = 21,4%

w(Zn) = 65,4/136,4*100 = 6540/136,4 = 47,9%

w(Cl) = 71/136,4*100 = 7100/136,4 = 52%

m(Zn):m(Cl) = 65,4:71

f(Zn) = 1/3*100 = 100/3 = 33,3%

f(Cl) = 2/3*100 = 200/3 = 66,6%

Նյութերի  հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական , ֆիզիոլոգիական

ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ  1.

Նյութի հատկություններ են կոչվում այն հատկանիշները կամ բնութագրիչները, որոնցով նյութերը նման են իրար կամ տարբեր իրարից։Բոլորը ունեն `ֆիզիկական,քիմիական և ֆիզիոլոգիական հատկությունները։

Նյութի ֆիզիկական հատկությունները դիտարկում կամ չափում են ԱՌԱՆՑ ՆՈՐ ՆՅՈՒԹ ՍՏԱՆԱԼՈՒ։

Գույնը,ագրեգատային վիճակը`(պինդ, հեղուկ, գազային,ամորֆ),խտությունը։

Նյութի քիմիական հատկությունները քիմիական փոխարկումներին մասնակցելու ընդունակությունն է։

Նյութի ֆիզիոլոգիական հատկությունները դրանք ազդեցություն են կենդանի օրգանիզմի վրա։

Կերակրի աղ-Անօրգանական նյութ է,բանաձև`NaCl,հարաբերական ատոմային զանգված`23

NaCl:

Շաքար-օրգանական նյութ է ,բանաձև

C12 H22 O11

Ջուր-անօրգանական նյութ , բանաձև

H2O

Թթվածին-օրգանական նյութ,բանաձև

O

Ջրածին-օրգանական նյութ,բանաձև

H

Ազոտ-օրգանական նյութ,բանաձև

N

Պղնձարջասպ-օրգանական նյութ,բանաձև

CuSO4

Խմելու սոդա-անօրգանական նյութ,բանաձև

NaHCO3

Ացետոն-օրգանական նյութ,բանաձև

C3H6O

Էթիլ սպիրտ-օրգանական նյութ,բանաձև

C2H5OH

Քացախաթթու-օրգանական նյութ,բանաձև

CH3COOH

Կավիճ-օրգանական նյութ,բանաձև

CaCO3