Իրավունքի հիմքերը, իրավունքի նորմեր

Իրավունքի հիմունքները

Մարդու իրավունքները անքակտելի իրավունքներ են, որոնք յուրաքանչյուր մարդ ունի մարդ լինելու պատճառով, որոնք գերազանցում են այնպիսի տարբերությունները, ինչպիսիք են ազգությունը, սեռը, ծագումը, գույնը, կրոնը, լեզուն կամ որևէ այլ կարգավիճակ: Մարդու իրավունքների այս հիմնարար հայեցակարգը կազմում է միջազգային իրավունքի հիմքը:

իրավունքի նորմեր

Իրավական նորմ, իրավունքի սկզբնական միավոր։ Այն սահմանում է մարդկային վարքագծի համապատասխան կանոններ, տվյալ նորմով սահմանված իրավաբանական փաստերի առկայության դեպքում։ Իրավական նորմը այլ նորմերից տարբերվում է նրանով որ այն սանկցիավորվում է (դրա կիրառությունը ապահովում է) պետական հարկադրանքի ապարատի միջոցով։ Այն իր ամրագրումը ստանում է պետական պաշտոնական ակտերում՝ սահմանադրություն, օրենսգրքեր, օրենքներ, նախագահի որոշումներ և այլն։

Ընտրել 5 հոդված, ներկայացնել օրենքների կառուցվածքը, նորմերի տեսակները։

1. Օրենքի կառուցվածքը

Օրենքը, որպես իրավական փաստաթուղթ, սովորաբար կազմված է մի քանի հիմնական տարրերից:

  • Վերնագիր: Օրենքի անունը, որը ցույց է տալիս օրենքի բովանդակությունը կամ նպատակները։
  • Ներածություն (վերաբերյալ դրույթներ): Այստեղ ներկայացվում են օրենքի ընդունման պատճառները և նպատակները։
  • Հոդվածներ: Օրենքը բաժանված է տարբեր հոդվածների, որոնք ներկայացնում են կոնկրետ իրավական նորմեր կամ սկզբունքներ:
  • Ակտիվ մասը: Ունենում է հիմնական իրավական նորմերը, որոնք նշում են, թե ինչ է թույլատրվում, արգելվում կամ պահանջվում։
  • Փոփոխություններ և լրացումներ: Եթե օրենքում կատարվում են փոփոխություններ, դրանք կարող են առանձին հատվածներով ներկայացվել:
  • Ընդհանուր դրույթներ: Հիմնական սկզբունքների կամ դրույթների, որոնք վերաբերել են օրենքի ամբողջությանը։

2. Նորմերի տեսակները

Իրավական նորմերը կարող են դասակարգվել ըստ տարբեր չափանիշների:

  1. Պետական նորմեր:
    • Պետական օրենքներ: Օրենքներ, որոնք ընդունվում են պետական մարմինների կողմից։
    • Կառավարական որոշումներ: Որոշումներ, որոնք ընդունվում են կառավարության կողմից և վերաբերում են կոնկրետ հարցերի։
  2. Քաղաքացիական նորմեր:
    • Հասարակական նորմեր: Դրանք վերաբերում են անհատների և կազմակերպությունների միջև հարաբերություններին։
    • Պայմանագրային նորմեր: Կապված են պայմանագրերի, գործարքների և այլ իրավական հարաբերությունների հետ։
  3. Քրեական նորմեր:
    • Մեղադրանքային նորմեր: Նորմեր, որոնք սահմանում են, թե որ գործողությունները հանդիսանում են քրեական և որոնք ենթադրում են պատասխանատվություն։
  4. Ադմինիստրատիվ նորմեր:
    • Վարչական կարգադրություններ: Նորմեր, որոնք կարգավորում են վարչական մարմինների գործունեությունը։
  5. Հասարակական նորմեր:
    • Ընդհանուր սկզբունքներ: Այս նորմերը ընդգրկում են հասարակական կյանքի և վարքի ընդհանուր սկզբունքները։

3. Օրինակներ

  • Քաղաքացիական օրենսգիրք: Նշում է քաղաքացիների իրավունքները, պարտավորությունները, իրավական հարաբերությունները։
  • Քրեական օրենսգիրք: Ներկայացնում է քրեական պատասխանատվության սահմանները և քրեական արարքները։
  • Ադմինիստրատիվ իրավունքի օրենսգիրք: Կարգավորում է վարչական իրավունքի կիրառման նորմերը։
  • Օրենք աշխատանքային իրավունքների մասին: Նշում է աշխատանքային իրավունքների և պարտավորությունների պահանջները։
  • Իրավունքների պաշտպանության մասին օրենք: Ապահովում է մարդու իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները։

Այս կերպ, ընտրած հոդվածները և ներկայացված կառուցվածքը նպաստում են օրենքների և նորմերի բազմազանության և նրանց կիրառման ձևերի հասկացմանը:

Իրավունքի հիմքերը, իրավունքի նորմերի կառուցվածքը․

Իրավունքի հիմքերը, իրավունքի նորմերի կառուցվածքը․
հիպոթեզ, դիսպոզիցիա, սանկցիա

Իրավունքի նորմերի տեսակները

  1. Հիպոթեզ — իրավական նորմի տարր է, որում ցույց է տրվում, թե ինչպիսի պայմաններում պետք է ղեկավարվել տվյալ կանոններով։ Այստեղ շարադրված են այն փաստացի հանգամանքները, որի առկայության դեպքում անձանց մոտ ծագում են իրավաբանական իրավունքներ։
  2. Դիզպոզիցիա — իրավական նորմի տարր, է որում ցույց է տրվում, թե ինչպիսին կարող է կամ պետք է լինի վարքը հիպոթեզում նախատեսված պայմանների առկայության դեպքում։ Դիզպոզիցիան բացահայտում է անձի իրավաբանական իրավունքների և պարտականությունների բովանդակությունը։
  3. Սանկցիա — իրավական նորմի տարր է, որում սահմանվում է, թե ինչպիսի պետական տույժի միջոցներ կարող են կիրառվել դիզպոզիցիայում նշված օրենքները խախտելու դեպքում։

Իրավունքի նորմերի տեսակները․ իրավապահպան, կարգավորիչ

իրավապահպան

Իրավունքը, իրավականությունը պահպանող  Կուսակցական կոմիտեները պարտավոր են վերահսկողության տակ պահել իրավապահպան մարմինների գործունեությունը։ 

կարգավորիչ

Իրավունքում իրավական կարգավորիչը իրավական գործի վերաբերյալ վիճող կողմերի միջև լուծումն է, որը ձեռք է բերվել դատական ​​գործի սկսվելուց առաջ կամ հետո: Կոլեկտիվ կարգավորումը բազմաթիվ նմանատիպ իրավական գործերի կարգավորումն է: Տերմինը իրավունքի համատեքստում ունի նաև այլ իմաստներ։ Կառուցվածքային հաշվարկները նախատեսում են ապագա պարբերական վճարումներ՝ միանվագ կանխիկ վճարման փոխարեն:

Մխիթար Սպարապետ

Մխիթար Սպարապետը (1680-1730) Սյունիքի ազատագրական պայքարի ամենավառ գործիչներից մեկն էր, Դավիթ Բեկի զինակիցն ու հաջորդը: Նա կարևոր դեր խաղաց Սյունիքի հայության ինքնապաշտպանության կազմակերպման գործում և շարունակեց պայքարը օտար նվաճողների դեմ Դավիթ Բեկի մահից հետո:


Կենսագրություն

  1. Ծագումը:
    • Մխիթար Սպարապետը ծնվել է Արցախում, ազդեցիկ հայ իշխանական ընտանիքում:
    • Նրա երիտասարդության տարիների մասին քիչ տեղեկություններ կան, բայց հայտնի է, որ նա կրթված և կազմակերպչական մեծ ունակություններով առաջնորդ էր:
  2. Դավիթ Բեկի զինակիցը:
    • 1722 թվականից Մխիթար Սպարապետը դարձավ Դավիթ Բեկի գլխավոր զինակիցը:
    • Որպես զորավար, նա աչքի ընկավ իր ռազմական տաղանդով և կազմակերպչական ունակություններով:

Ազատագրական պայքարը

  1. Դավիթ Բեկի հետ միասին:
    • Մխիթար Սպարապետը մասնակցեց Սյունիքի պաշտպանության ամենանշանավոր մարտերին, այդ թվում՝ Հալիձորի և Որոտանի հաղթանակներին:
    • Նա ակտիվորեն մասնակցում էր զորահավաքներին, ամրոցների պաշտպանության կազմակերպմանը և ռազմավարական որոշումների կայացմանը:
  2. Հետդավիթբեկյան շրջանը:
    • Դավիթ Բեկի մահից հետո (1728) Մխիթար Սպարապետը ստանձնեց Սյունիքի ազատագրական պայքարի առաջնորդությունը:
    • Չնայած Դավիթ Բեկի կորուստը ծանր հարված էր, Մխիթարը կարողացավ շարունակել պայքարը՝ զորքերը համախմբելով և կազմակերպելով դիմադրությունը օսմանյան և պարսկական զորքերի դեմ:
  3. Մարտերի վառ օրինակներ:
    • Մխիթարը կարողացավ արդյունավետորեն պաշտպանել Հալիձորի ամրոցը և մի շարք այլ կարևոր ռազմավարական կետեր:
    • Նրա ղեկավարության ներքո հայերը շարունակում էին խիզախ դիմադրություն ցույց տալ օտար տերություններին:

Մահը

Մխիթար Սպարապետը սպանվեց 1730 թվականին դավաճանության հետևանքով: Համաձայն աղբյուրների, նրա սպանությունը կազմակերպվել էր թուրքական կամ պարսկական ազդեցությամբ գործած դավաճան հայերի կողմից, ինչը լուրջ կորուստ էր Սյունիքի ազատագրական պայքարի համար:


Արժեքներ և ժառանգություն

  1. Հերոսական դիմագիծ:
    • Մխիթար Սպարապետը հայ ազատագրական պայքարի հերոսներից մեկն է, ով խորհրդանշում է ազգային ինքնության և անկախության համար մղվող պայքարը:
  2. Պատմական նշանակություն:
    • Նրա պայքարը դարձավ հայոց դիմադրողականության և կազմակերպվածության խորհրդանիշ, իսկ նրա հերոսական կերպարը պահպանվեց ժողովրդի հիշողության մեջ:
  3. Մշակութային ժառանգություն:
    • Մխիթար Սպարապետի կերպարը հաճախ արտացոլվում է հայ ժողովրդի գրականության և մշակույթի մեջ՝ որպես հայոց հերոսական պատմության վառ ներկայացուցիչ:

Մխիթար Սպարապետի անունը հավերժ կապվում է Սյունիքի ազատագրական պայքարի հետ: Նա ոչ միայն զորավար էր, այլև առաջնորդ, ով պայքարեց մինչև վերջ հանուն հայրենիքի ազատության՝ դառնալով հայ ժողովրդի պատմության կարևորագույն կերպարներից մեկը:

Սյունիքի ազատագրական պայքար. Դավիթ Բեկ

Սյունիքի ազատագրական պայքարը՝ Դավիթ Բեկի գլխավորությամբ, 18-րդ դարում հայկական ինքնապաշտպանության և ազատագրական պայքարի կարևորագույն էջերից է: Այն ծավալվեց Սյունիքի և Արցախի տարածքներում, որտեղ տեղի հայությունը պայքարում էր պարսկական և օսմանյան զավթիչների դեմ՝ նպատակ ունենալով պահպանել իր ինքնիշխանությունը և ազատությունը:


Պատմական նախադրյալներ

  1. Տարածաշրջանի իրավիճակը:
    • 17-18-րդ դարերում Սյունիքը գտնվում էր պարսկական տիրապետության տակ, սակայն պարբերաբար ենթարկվում էր նաև օսմանյան արշավանքներին:
    • Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև հակամարտությունները թույլ էին տալիս հայ իշխաններին առավել ազատ գործել իրենց տարածքներում:
  2. Ազգային դիմադրություն:
    • Տեղի իշխաններն ու խոշոր ռազմական առաջնորդները, ներառյալ մելիքությունները, կազմակերպում էին բնակչության ինքնապաշտպանությունը:
    • Հայ բնակչության նկատմամբ օսմանյան և պարսկական զորքերի ճնշումները վերածվում էին ընդվզումների:

Դավիթ Բեկի դերը

Դավիթ Բեկը, ըստ աղբյուրների, հայ ազատագրական շարժման առաջնորդներից մեկն էր, որը շուրջ 1722-1730 թթ. գլխավորեց Սյունիքի ապստամբությունը:

  1. Նախապատրաստություն:
    • Դավիթ Բեկը հավաքագրեց հայ զինված խմբեր՝ տեղական իշխանների աջակցությամբ:
    • Ստեղծվեց ինքնապաշտպանական համակարգ, որն ընդգրկում էր Սյունիքի տարբեր գյուղեր ու ամրոցներ:
  2. Հաղթանակներ:
    • Հալիձորի ամրոց: Դավիթ Բեկը Հալիձորն օգտագործում էր որպես իր գլխավոր շտաբ: Այստեղից նա կազմակերպում էր ռազմարշավներ պարսիկների և օսմանների դեմ:
    • Կապանի պաշտպանություն: Դավիթ Բեկի զորքերը կարողացան պաշտպանել Կապանը օտար նվաճողների հարձակումներից՝ ամրացնելով հայ բնակչության դիրքերը:
    • Որոտանի հաղթանակներ: Դավիթ Բեկի կազմակերպած մարտերը Սյունիքի տարբեր կետերում մեծ հաջողություններ բերեցին, ինչը նպաստեց տարածքի ազատագրմանը:
  3. Դաշինքներ:
    • Դավիթ Բեկը դաշինքներ էր հաստատում ինչպես տեղական մելիքների, այնպես էլ պարսիկների հակառակորդների հետ՝ փորձելով միջազգային աջակցություն ստանալ:

Արդյունքներ և նշանակություն

  1. Սյունիքի ազատագրում.
    • Դավիթ Բեկի գլխավորած պայքարը հաջողությամբ ամրապնդեց հայության վերահսկողությունը Սյունիքում:
    • Հալիձորի և այլ ամրոցների պաշտպանությունը դարձավ ազատության խորհրդանիշ:
  2. Հայոց ինքնապաշտպանության կազմակերպում.
    • Դավիթ Բեկի կազմակերպած շարժումը հիմք դրեց ավելի մեծածավալ ազատագրական պայքարների:
  3. Մշակութային և քաղաքական ազդեցություն:
    • Դավիթ Բեկի պայքարը ոգեշնչեց հետագա հայ զինվորականներին և ազգային շարժումները:
    • Նրա գործունեությունը դարձավ հայկական ազգային ինքնության և համախմբման օրինակ:

Դավիթ Բեկի մահը

Դավիթ Բեկը մահացավ 1728 թվականին, սակայն նրա մահից հետո պայքարը շարունակվեց Մխիթար Սպարապետի և այլ հայ ղեկավարների գլխավորությամբ: Նրա անունը և գործը պահպանվում են հայ ժողովրդի հիշողության մեջ՝ որպես ազատագրական պայքարի խորհրդանիշ:


Եզրակացություն

Դավիթ Բեկի պայքարը կարևոր նշանակություն ունեցավ Սյունիքի պատմության մեջ՝ ցույց տալով հայ ժողովրդի վճռականությունը իր ինքնության և անկախության պաշտպանության հարցում: Այս շարժումը հանդիսանում է հայ ազատագրական պայքարի պատմության փառահեղ էջերից մեկը:

Նոր դարաշրջան 17-18րդ դար

Նոր դարաշրջանը (17-18-րդ դարեր) ընդգրկում է պատմության մի շրջան, երբ աշխարհը դուրս է գալիս միջնադարից և ձևավորվում են նոր տնտեսական, քաղաքական ու մշակութային համակարգեր: Այս դարաշրջանն առանձնանում է գիտական հեղափոխություններով, լուսավորության գաղափարներով, եվրոպական գաղութատիրության ընդլայնմամբ և ազգային պետությունների ամրապնդմամբ:


17-րդ դար

  1. Գլխավոր իրադարձություններ:
    • Գիտական հեղափոխություն.
      • Գալիլեյի, Դեկարտի, Նյուտոնի գիտական հայտնագործությունները:
      • Տիեզերքի մասին նոր պատկերացումներ՝ Կոպեռնիկոսի և Կեպլերի տեսությունների շնորհիվ:
    • Քաղաքական իրադարձություններ:
      • Անգլիայի քաղաքացիական պատերազմ (1642-1651), որը հանգեցրեց Ստյուարտների ժամանակավոր տապալմանը և Կրոմվելի հանրապետության հաստատմանը:
      • Երեսնամյա պատերազմ (1618-1648)՝ Եվրոպայի խոշորագույն հակամարտություններից մեկը, որը վերջացավ Վեստֆալյան հաշտությամբ:
    • Արդյունաբերական նախապատրաստություններ:
      • Արտադրության և առևտրի վերելք, կապիտալիզմի նախանշաններ:
    • Բարոկկո արվեստի ծաղկում:
      • Ճարտարապետության, երաժշտության և գեղանկարչության մեջ ներկայացուցչականություն ու ճոխություն (Կարավաջո, Ռուբենս, Բախ):
  2. Գաղութատիրություն և աշխարհագրական բացահայտումներ:
    • Եվրոպական տերությունները (Իսպանիա, Պորտուգալիա, Անգլիա, Ֆրանսիա, Հոլանդիա) ակտիվորեն ընդլայնում էին գաղութային տիրույթները՝ Ամերիկայում, Աֆրիկայում և Ասիայում:

18-րդ դար

  1. Գլխավոր իրադարձություններ:
    • Լուսավորության դարաշրջան:
      • Ֆրանսուա Վոլտեր, Ժան-Ժակ Ռուսո, Շառլ Մոնտեսքյո և այլ լուսավորականներ պնդում էին մարդու իրավունքների, ազատության և կրթության գաղափարներ:
    • Ամերիկյան անկախության պատերազմ (1775-1783).
      • Ամերիկյան գաղութների անկախացումը Բրիտանիայից և ԱՄՆ-ի ձևավորումը:
    • Ֆրանսիական հեղափոխություն (1789).
      • Սկիզբ առավ հասարակական անհավասարության և տիրապետող դասերի դեմ պայքարով՝ հանգեցնելով Հին ռեժիմի տապալմանը:
  2. Տնտեսական փոփոխություններ:
    • Առևտրային կապիտալիզմի զարգացում.
      • Եվրոպական գաղութատիրությունը բերեց հումքի ներմուծման և ապրանքների արտահանման հզոր աճի:
    • Արդյունաբերական նախատիպերի ստեղծում:
      • Գյուտարարների առաջին փորձերը մեքենայական արտադրության զարգացման ուղղությամբ:
  3. Մշակույթ և գիտություն:
    • Գիտական առաջընթաց:
      • Նյուտոնի մաթեմատիկական օրենքների հաստատում:
      • Կիմիայի և կենսաբանության զարգացման սկիզբ (Լավուազիե):
    • Կլասիցիզմ.
      • Արվեստի և գրականության մեջ նրբագեղության և կարգուկանոնի փնտրտուքներ:
    • Երաժշտություն.
      • Մոցարտ, Բախ, Բեթհովեն՝ երաժշտական հանճարների ծաղկման շրջանը:
  4. Գաղութատիրության ընդլայնում:
    • Բրիտանիայի հզորացումը՝ Հնդկաստանի, Հյուսիսային Ամերիկայի և Կարիբյան տարածաշրջանի գաղութների միջոցով:
    • Իսպանիայի և Պորտուգալիայի դիրքերի նվազումը:

Նոր դարաշրջանի առանձնահատկություններ:

  • Ազգային պետությունների ձևավորում:
  • Հասարակության խիստ շերտավորվածության նվազում և բուրժուազիայի վերելք:
  • Գիտության, տեխնիկայի և կրթության նոր դերի հաստատում:
  • Լուսավորության գաղափարների ազդեցությամբ՝ քաղաքական ազատությունների և ժողովրդավարական արժեքների ընդլայնում:

Այս դարաշրջանը հիմք դրեց արդի հասարակության ձևավորմանը, տեխնոլոգիական առաջընթացին և մարդու ազատությունների մասին արդի գաղափարներին:

Սեպտեմբերի 23-27

  1. Ձեր կարծիքով՝ ո՞րն է պետական հարկադրանքի կիրառման նպատակը։
    Պետական հարկադրանքի կիրառման նպատակը հիմնականում այն է, որ պետությունը կարողանա պահպանել հասարակական կարգն ու ապահովել օրենքների կատարումը: Պետությունը իրավունք ունի կիրառել հարկադրանք՝ տարբեր միջոցներով (օրինակ՝ վարչական տույժեր, քրեական պատիժներ), երբ քաղաքացիները կամ կազմակերպությունները խախտում են օրենքները կամ չեն կատարում պետության կողմից պարտադրված պարտավորությունները
    2․ Մեկնաբանե՛ք համոզումը՝ որպես պետական իշխանության իրականացման եղանակ
    Իրավական հակադրանքի օրինակ է ՝ կարգը խաղտող զանվածային անկարգությունները։ Համոզումը որպես պետական իշխանության իրականացման եղանակ ենթադրում է, որ իշխանությունը չի օգտագործում միայն ուժ ու հարկադրանք, այլ նաև հասարակության կարծիքը և աջակցությունը։ Պետական իշխանությունը կարող է արդյունավետորեն գործել, երբ այն հիմնված է հանրային կարծիքի վրա և երբ քաղաքացիները ազատ կամքով ընդունում են իշխանության առաջարկած կամ պահանջված գործողությունները։

THE STORY OF WILLIAM TELL 

Classwork
Read the below-mentioned story and complete the assignments.

THE STORY OF WILLIAM TELL (Swiss folklore)
The people of Switzerland were not always as free and happy as they are today. Early in the 14th century, the town of Altdorf in Switzerland was ruled by a proud tyrannical Austrian governor named Hermann Gessler. Baron Gessler ruled over the people of Switzerland and made their lot (destiny, fate) a bitter one indeed.

This tyrant set up a tall pole in the public square and put his own hat on top of it as a symbol of Austrian power. According to the legend, he gave orders that every man who came into the town should bow down before it as though it were the Duke of Austria.

(A) One day a man called William Tell came riding into Altdorf with his little son by his side. He came from the nearby town of Bürglen among the mountains and was reputed to be a skilled archer and the best handler of a boat in the region. William Tell refused to bow down. He stood up straight with folded arms and laughed at the swinging hat. He would not bow down to Gessler himself.

(C) When Gessler heard of this, he was very angry. He was afraid that other men would disobey, and that soon the whole country would rebel against him. He did not want this to happen! He wanted the townspeople to always show their respect to him! So he made up his mind to punish the bold man in front of all the townspeople to show that this disrespect would not be tolerated.

(A)William Tell was a famous hunter. No one in all the land could shoot with a bow and arrow so well as he.

(D)Gessler knew this, and so he thought of a cruel plan to make the hunter’s own skill bring him to grief. If William Tell is such a great hunter in all the land, he should be able to prove his greatness under any circumstance. He ordered that William Tell’s little boy should be made to stand up in the public square with an apple on his head, and then he made Tell shoot the apple with one of his arrows at 100 paces.

(E)Tell begged the tyrant not to have him make this test of his skill. What if the boy should move? What if the bowman’s hand should tremble? What if the arrow should not carry true? “Will you make me kill my boy?” he said. “Say no more,” said Gessler. “You must hit the apple with your one arrow. If you fail, my soldiers shall kill the boy before your eyes.” Then, without another word, Tell fitted the arrow to his bow. He took aim, and let it fly. The boy stood firm and still. He was not afraid, for he had all faith in his father’s skill. The arrow whistled through the air. It struck the apple fairly in the center and carried it away.

(D) As Tell was turning away from the place, an arrow which he had hidden under his coat dropped to the ground.
“Fellow!” cried Gessler, “What do you mean by this second arrow?” “Tyrant!” was Tell’s proud answer, “this arrow was for your heart if I had hurt my child.”

(B) Gessler’s face darkened with anger. Then he said, “Indeed? So long as you are at liberty I am at risk. I will spare your life, but you shall spend what is left of it in the prison across the lake. Guards, seize him!” The guards and Gessler tried to put him in prison on a deserted island, but William escaped while being transported. He killed the evil tyrant.

(C) When the townspeople heard this news, they knew that William had set their country free. William Tell had indeed freed the people of Switzerland from their oppressor, and townspeople hailed him as a hero.

(A)After the people had been freed, some of the townspeople wanted to make him king. William refused the offer. He never would want to live the lavish lifestyle of a king, so he returned to his peaceful cottage in the mountains.

Assignment 1
Read the sentences below and decide if they are true or false. Write “true” if the statement is correct and “false” if it is not. Correct it.

1. William Tell is a folk hero in France. -false
2. William Tell was known for being an excellent archer. – true
3. Baron Gessler set up a pole with his hat on it as a symbol of Austrian power.– true
4. Baron Gessler made everyone bow down to a hat in the town square.-true
5. William Tell willingly agreed to shoot an apple off his son’s head.-true
6. William Tell’s son was afraid when his father aimed the arrow at the apple on his head.- false
7. Gessler was pleased when William Tell successfully shot the apple off his son’s head.-false
8. William Tell used two arrows to shoot the apple off his son’s head.– false
9. Tell escaped from Gessler’s guards while being transported to prison.- true
10. After freeing the townspeople, William Tell became their king.– false

Assignment 2
Answer the multiple-choice questions

1. Who was Baron Gessler?
a) A Swiss hero
b) An Austrian governor
c) A farmer from Bürglen
d) A crossbowman

2. What did Gessler put on a tall pole in the public square?
a) A flag
b) His sword
c) His hat
d) A crown

3. Where was William Tell from?
a) Bürglen
b) Altdorf
c) Austria
d) Zurich

4. Why did Gessler want to punish William Tell?
a) For stealing his hat
b) For shooting an arrow at him
c) For refusing to bow down to the hat
d) For helping the townspeople escape

5. What challenge did Gessler give William Tell?
a) To shoot an apple off his own head
b) To shoot an apple off his son’s head
c) To duel with Gessler
d) To bow down to the hat

6. How far away was William Tell when he shot the apple off his son’s head?
a) 50 paces
b) 100 paces
c) 200 paces
d) 150 paces

7. Why did William Tell carry a second arrow?
a) In case he missed the apple
b) To protect himself from Gessler’s guards
c) To kill Gessler if he harmed his son
d) For a second challenge

8. What did Gessler do after Tell shot the apple?
a) Praised Tell
b) Tried to imprison him
c) Made Tell a knight
d) Let him go free

9. How did William Tell escape from Gessler?
a) He was freed by the townspeople
b) He escaped while being transported to a prison island
c) He bribed the guards
d) Gessler let him go

10. What did the townspeople want William Tell to become after they were freed?
a) A soldier
b) Their king
c) A duke
d) A farmer

Assignment 3

know-knew
orderordered
putput
d cheer-բացականչություններով ուրախություն, հավանություն արտահայտել-cheered
e crosscrossed
f waitwaited
g walkwas walking
h jumpjumped
i killkilled

Հայոց Լեզու

Վարժություններ

 1։ Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում գրաբարյան ն վերջնահնչյունը հոգնակիի կազմության ժամանակ չի վերականգնվում, բայց վերականգնվում է բառակազմության ժամանակ
։

Կողմ, բեռգառդուռ, մաս, թոռլեռծունկծոռհարս, սերմ, ձուկմուկ,
նուռ։

 2։ Առանձին սյունակներով դո՛ւրս գրել եզակի և հոգնակի գոյականները։ Երեք եզակի և երեք հոգնակի գոյականներով կազմել նախադասություններ։

Ես նայում եմ սեգ Արագած սարին,
Դարերի ձյուն կա նրա կատարին,
Ժայռեր կան այնտեղ շանթերից կիսված,
Հողմերից ծեծված, արևից կիզված,
Եվ անդունդներ կան գագաթներն ի վար
Վշտի պես խորունկ, ցավի պես խավար…
Սակայն լանջերին արև՜ է, գարո՜ւն,
Աղբյուրն է խոսում, խայտում է առուն,
Բուրմունքը թևին՝ զեփյուռն է խաղում,
Բոսոր կակաչն է հովից ծիծաղում,
Ծաղիկն է բուսնում ժայռին ու քարին,
Թեկուզ դարերի ձյուն կա կատարին,
Թեկուզ հողմածեծ գագաթներն ի վար
Անդունդներ կան մութ, վշտի պես խավար։ Վահագն Դավթյան

եզակի-սեգ, սար, ձյուն, կատար, արև, վիշտ, ցավ, գարուն, աղբյուր, առու, բուրմունք, զեփյուռ, կակաչ, ծաղիկ, ժայռ, քար, ձյուն․

Պատուհանից այն կողմ երևում էին ձյան փաթիլները։
Սարի լանջին միասին երգում էինք։
Մայրիկիս գեղեցիկ կակաչ նվիրեցի։

հոգնակի։ դարեր, ժայռեր, շանթեր, հողմեր, անդունդներ, գագաքներ, լանջեր․

Դարեր շարունակ այդ ավանդույթը պահպանվեց։
Ժայռերից այն կողմ լսվում էր նրա ձայնը։
Անդունդներում նկատվում է շրջանառություն։

3։ Գտնե՛լ, թե որ շարքերի բոլոր բառերի հոգնակին է կազմվում –եր վերջավորությամբ։

1. բեռնարկղ, բառատետր, բնագիր, պատմագիր
2. գլխաշոր, դեղատոմս, ձկնորսանավ, ամսագիր
3. ածխակույտ, ակնաբիբ, բաժնետեր, դասաժամ
4. եզրաշերտ, թաղամաս, լաստանավ, զարդասյուն
5. մեղրամոմ, յուղաբիծ, նավթահոր, շնագայլ
6. ջրաբույս, սառցադաշտ, որմնանկար, վարելահող
7. անվաճաղ, արքայատոհմ, բնակվարձ, գետաձի
8. գիտափորձ, զոդաձող, երկաթալար, էլեկտրասարք
9. թոնրատուն, ճամփեզր, մատենացանկ, թիթեղագործ
10. մեկնակետ, մարզաձև, ջրաշիթ, ուրվագիծ

4։ Գտնե՛լ, թե որ շարքերի բոլոր բառերի հոգնակին է
կազմվում –ներ վերջավորությամբ
։

1. գորգագործ, որմնադիր, մեղվաբույծ, էքսկավատորավար
2. ածխահատ, գյուղատնտես, այգեգործ, երգիծաբան
3. հանդիսատես, հատապտուղ, էլեկտրամուրճ, հեքիաթագիր
4. հրուշակագործ, ձիթաբլիթ, հերթապահ, մանկաբույժ
5. պատգամ, պատճեն, ջրատար, սննդամթերք
6. տիեզերագնաց, ուղղաթիռ, փականագործ, քարայր
7. քարհատ, առակագիր, ատամնաբույժ, արգելացանց
8. բնանկար, գաջագործ, դեղասրվակ, խճանկար
9. ծաղկաբույծ, համազգեստ, հատապտուղ, մեդալակիր
10. նորաբնակ, շերամապահ, սերնդակից, վաճառատեղ

Գործնական աշխատանք

1. Գտնե՛լ գոյականական անդամի լրացումները և որոշե՛լ

տեսակը։

Արևագալից առաջ դարան էինք մտել կիրճում: Գիշերային ամոթխած գեղեցկուհին՝ լուսինը, (բացահայտիչ) վաղուց արդեն թաքնվել էր հանդիպակաց (որոշիչ) երկնակարկառ (որոշիչ) լեռան հետևում: Հատուկենտ (որոշիչ) աստղերն էլ դանդաղորեն (որոշիչ) հեռանում էին իրենց (որոշիչ) ասպարեզից: Խավարչտին գիշերը հետզհետե աղոտացավ, տարրալուծվեց օդում: Գիշերվա նիրհից արթնացավ վաղորդյան (որոշիչ) մեղմօրոր (որոշիչ) զեփյուռը, և հազարաթույր (որոշիչ) ծաղիկների (հատկացուցիչ) զգլխիչ (որոշիչ) բույրով տոգորվեց ողջ (որոշիչ) մթնոլորտը։ Ես աննկատելի դուրս էի եկել իմ (բացահայտիչ) թաքստոցից և զմայլված ու անէացած շուրջս էի դիտում: Հանկարծ ինչ-որ ձայն լսվեց. չորացած (որոշիչ) մի (որոշիչ) ճյուղ էր, որ ճռռոցով կոտրվեց մոտիկ (հատկացուցիչ) անտառում: Ես առաջին անգամ էի տեսնում եղջերուին ազատ բնության գրկում քայլելիս: Դուրս եկավ մի (որոշիչ) խաղաղ (որոշիչ) հպարտությամբ, վեհ (որոշիչ) ու չքնաղ (որոշիչ) քայլվածքով: Վայրենի շնորհքով ոլորեց երկայն (որոշիչ) վիզը՝ զգուշորեն նայելով շուրջը (մասնավորող բացահայտիչ): Ապա սուրաց դեպի բացատում բխող (որոշիչ) ականակիտ (որոշիչ) աղբյուրը: Հասնելով ջրին՝ եղջերուն հանկարծ կանգ առավ և գլուխը գիրթ բարձրացնելով՝ հայացքն ուղղեց դեպի ինձ:

Հետազոտականաշխատանք 24/25

ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ       

ԱՎԱԳ ԴՊՐՈՑ — ՎԱՐԺԱՐԱՆ     

ՀԵՏԱԶՈՏԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ     

ԹԵՄԱ՝  . Օսկար

ՍՈՎՈՐՈՂ՝ Լաուրա Սարգսյան

ԴԱՍԱՐԱՆ՝ 11

ՂԵԿԱՎԱՐ՝  Մարամ Սարդարյան

Գրախոս՝-ընթացքի մեջ է

Սահիկաշարի հղումը տեսեք՝ ներքևում