Սեպտեմբերի 9-13

1. Ի՞նչ է ուսումնասիրում քաղաքագիտությունը

Քաղաքագիտությունը հասարակական գիտություն է, որը ուսումնասիրում է իշխանության, պետության, քաղաքական գործընթացների, կառույցների և երևույթների էությունը, մեխանիզմները և զարգացումը:


2. «Քաղաքականություն» և «քաղաքագիտություն» տերմինների բացատրություն

  • Քաղաքականություն
    Քաղաքականությունը հասարակության մեջ իշխանության կազմակերպման, բաշխման և գործադրման գործընթաց է, որը նպատակ ունի ապահովել հասարակական կարգ, զարգացում և փոխգործակցություն: Այն արտահայտվում է պետության, կուսակցությունների, շարժումների և այլ քաղաքական դերակատարների միջոցով:
  • Քաղաքագիտություն
    Քաղաքագիտությունը գիտություն է, որը զբաղվում է քաղաքականության, իշխանության, պետական կառույցների և գործընթացների գիտական վերլուծությամբ ու ուսումնասիրությամբ: Այն նպատակ ունի հասկանալ քաղաքական երևույթների էությունը, կառուցվածքը և զարգացումը:

3. Քաղաքական համակարգի բաղադրատարրերը

Քաղաքական համակարգը հասարակական կառույց է, որը ներառում է քաղաքական հարաբերությունների, ինստիտուտների և գործընթացների ամբողջությունը: Նրա հիմնական բաղադրատարրերն են՝

  1. Ինստիտուտներ՝ պետություն, կառավարություն, խորհրդարան, դատական համակարգ, կուսակցություններ:
  2. Նորմեր՝ սահմանադրական օրենքներ, կանոնակարգեր, սովորույթներ:
  3. Գործունեություն՝ քաղաքական գործընթացներ, ընտրություններ, որոշումների կայացում:
  4. Հասարակական դերակատարներ՝ քաղաքացիներ, կուսակցություններ, հասարակական կազմակերպություններ:
  5. Իդեոլոգիա՝ գաղափարական հիմքեր, որոնք ձևավորում են համակարգի զարգացման ուղղությունը:

Միջնադար

Միջնադարն ընդգրկում է պատմական ժամանակաշրջան Եվրոպայում 5-ից 15-րդ դարերը՝ ընկնելով Հռոմեական կայսրության անկումից (476 թ.) մինչև Վերածննդի սկիզբը և Մեծ աշխարհագրական բացահայտումները: Այս շրջանը հաճախ բաժանվում է երեք ենթաշրջանի՝ վաղ, բարձր և ուշ միջնադար:


Վաղ միջնադար (5-10-րդ դարեր)

  1. Հիմնական իրադարձություններ.
    • Հռոմեական կայսրության անկում և բարբարոսական թագավորությունների ձևավորում:
    • Ֆրանկների թագավորության հզորացում՝ Կառլոս Մեծի կողմից:
    • Բյուզանդական կայսրության ծաղկման շրջանը՝ Հուստինիանոս I-ի օրոք:
    • Իսլամի տարածում 7-րդ դարում և Արաբական խալիֆայության ստեղծում:
  2. Մշակույթ և գիտություն.
    • Մթության դարերի մեկնարկ. Հռոմեական մշակույթի անկում:
    • Կրոնի՝ հատկապես քրիստոնեության գերակայությունը:

Բարձր միջնադար (11-13-րդ դարեր)

  1. Հիմնական իրադարձություններ.
    • Ֆեոդալիզմի հաստատում և ամրապնդում:
    • Խաչակրաց արշավանքներ (1096–1270):
    • Քաղաքների և առևտրի վերելք, արհեստների զարգացում:
    • Եվրոպական համալսարանների ստեղծում (Օքսֆորդ, Փարիզ):
  2. Մշակույթ և գիտություն.
    • Ռոմանական և գոթական ճարտարապետության ձևավորում:
    • Գիտության վերածնունդ՝ եկեղեցու ներգործությամբ:
    • Գրականության զարգացում՝ դիցաբանական և կրոնական թեմաներով:

Ուշ միջնադար (14-15-րդ դարեր)

  1. Հիմնական իրադարձություններ.
    • Հարյուրամյա պատերազմ (1337–1453)՝ Անգլիայի և Ֆրանսիայի միջև:
    • Մահացու ժանտախտի (Սև մահ) համաճարակը:
    • Օսմանյան կայսրության վերելքը և Կոստանդնուպոլսի անկումը (1453):
    • Ազգային պետությունների ձևավորում (Անգլիա, Ֆրանսիա, Իսպանիա):
  2. Մշակույթ և գիտություն.
    • Վերածննդի գաղափարների ձևավորում:
    • Գրատպության գյուտը՝ Գուտենբերգի կողմից (1440-ականներ):
    • Պատմական գիտակցության բարձրացում, նոր դարաշրջանի սկիզբ:

Միջնադարի առանձնահատկություններ

  1. Ֆեոդալիզմ: Սոցիալ-տնտեսական համակարգ, որը հիմնված էր հողային սեփականության և վասալական հարաբերությունների վրա:
  2. Կրոնի գերակայություն: Եկեղեցին կարևոր դեր էր խաղում հասարակական կյանքում և քաղաքականությունում:
  3. Գյուղատնտեսական տնտեսություն: Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն էր՝ քաղաքների հետ համեմատած:
  4. Սոցիալական շերտավորում: Բարոններ, ասպետներ, գյուղացիներ և հոգևորականություն:

Միջնադարն էր հիմքը, որը ձևավորեց ժամանակակից Եվրոպայի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային հիմքերը:

Expressions

once and for all – վերջնականապես Syn: finally
on an edge – եզրին
give a wipe-սրբել, մաքրել
look forward to doing sth. – անհամբեր սպասել, կանխավայելել await eagerly
no matter how– անկախ այն բանից, թե ինչպես
in the vicinity of -մոտակայքում
would rather is followed by a past subjunctive when its subject is different than the subject of the following verb. This happens when we talk about what we want someone else to do. (The past subjunctive is conjugated in the same way as the simple past, except for ‘to be’.)
I’d rather you explained to her why we can’t go.

Հայոց լեզու. 08.10.2024

Վարժություն 1։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել է ձայնավորի հնչյունափոխություն։

Միջնապատ, միություն, գինեգործ, կիսալուսին, թիավարել, վիպասան, շինարարություն, հիվանդասենյակ, գիրանալ, գիտուն, վիրահատել, վիճահարույց, գիսավոր, հիանալի, լիություն, զինագործ, սիրավեպ, դիմաքանդակ, կինոթատրոն։

Վարժություն 2։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել ի ձայնավորի հնչյունափոխություն։

Հնադարյան, տնական, ջրավազան, ընչաքաղցըղձական, ընկուզենի, ազնվական, գնորդ, վեհապանծ, մտաբերել, լեռնագործ, հիմնադիր, լրագրեր, աղավնյակ, վիրակապ, քմային, գարեհաց, ճգնել, թրթիռ, գունագեղ, միջանկյալ, նշաձև, գրակալ, թխամորթ, կրաման, նմանատիպ, սրտակից:

Վարժություն 3։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել ու ձայնավորի հնչյունափոխություն։


Բրդոտ, կարմրախայտ, բվեճ, թմբեր, ըմպանակ, գնացուցակ, ջրամբար, նշանագրություն, տնական, գթալ, ժողովրդական, խճուղի, խմբակային, մրգահյութ, խնկարկելտրտնջալ, ոսկեգույն, սրել, գրականություն, աշխարհագրական, լրաբեր, ցորենահատ, առվակ, մթնել, դյուրահալ, հնձել:

Վարժություն 4։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել ը ձայնավորի հնչյունափոխություն։

Տնակ, մանկական, ծանրամարտ, մանրադրամ, մտադրություն, մեղրահաց, կիսակառույց, փոքրություն, լրատվական, քաղցրահամ, սանրել, ընձուղտ, եզրաշերտ, լիտրաչափ, գլխաշոր, ցուցափեղկ, վագրաձի, լուսավորություն, դստրիկ, կպրագույն, լայնություն, բարձրություն, ծաղկաման, մետրանոց, ծաղրանկար, սրամիտ, ժանրային։

Վարժություն 5։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել երկհնչյունի հնչյունափոխություն։

Բուսական, հրեղեն, աստղանիշ, գուրծունեություն, ձնծաղիկ, նվիրատվություն, ալրաղաց, անկյունաչափ, բնավեր, գունատ, ձկնաբուծարան, դռնակ, եղջերափող, միութենական, մանկական, սառցարանմրցավազքմատենագիր, բուրավետ, հրակայուն, մշակութային, տարեվերջ, արնանման, առօրեական, այգեպան, մթերային, զգուշություն։

**************************** 

Ժամանակակից հայերենում ա, ի, ու ձայնավորների գրությունն ու արտասանությունը
հիմնականում համապատասխանում են, ուստի ուղղագրական դժվարություններ
չեն առաջանում, օրինակ՝ այգի, իմաստ, ուրախ և այլն։ Ուղղագրական
դժվարություններն առնչվում են է, ը, օ ձայնավորների գրությանը։

1. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով է կամ ե։

Այգեէտ, այժմեական, անէական, անպատեհ, առէջ, առօրեական,
անվրեպ, գոմեշ, գրեթե, դողէրոցք, ելևէջ, երբևէ, երբևիցե,
էլեկտրաէներգիա, էմալե, ինչևէ, ինչևիցե, լայնէկրան, խեցի, կրետ,
հէկ, հապճեպ, հիպոթեզ, հյուլե, հնէաբան, մանանեխ, մանրէ,
միջօրեական, որևէ, որևիցե, պոեմ, սեթևեթել, վայրէջք, տիեզերք,
տոթակեզ, տրիոլետ, քրիստոնեական։

2. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով օ կամ ո։

Ականջօղ, ամանորյա, ամենօրյա, անօգնական, անօթևան, անորոշ,
ապօրինի, արծաթազօծ, բացօթյա, բնօրրան, գազօջախ, գիշերուզօր,
գիշերօթիկ, զորք, լավորակ, կեսօր, հանապազորդ, հանապազօրյա,
հոգս, հօդս ցնդել, հոտնկայս, մեղմօրոր, մեղմորեն, միօրինակ,,
նախօրոք, ոսկեզօծ, ջրօրհնեք, վաղորդայն, վաղօրոք, տասնօրյակ,
տարորոշել, տափօղակ, օրըստօրե, օրորել։

3. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով ը տառը։

Ակընդետ, ակնթարթ, անակնկալ, անընդհատ, առնթեր,
առնչվել, գույնզգույն, դասընթաց, դասընկեր, երկընտրանք,
ինքնըստինքյան, լուսնկա, խոչընդոտ, կորնթարդ, համընկնել,
հյուրընկալ, ձեռնտու, ճեպընթաց, մերթընդմերթ, նորընտիր,
որոտընդոստ, սրընթաց, ունկընդիր։


Test 06.09.2024

Test your English.

1 Can I park here?- Only for half an hour
2 What colour will you paint the children’s bedroom?- We can’t decide.
3 I can’t understand this email. -Would you like some help?
4 I’d like two tickets for tomorrow night.- I’ll just check for you.
5 Shall we go to the gym now? — I’m too tired.
6 His eyes were so bad that he couldn’t read the number plate of the car in front.
7 The company needs to decide v once and for all what its position is on this point.
8 Don’t put your cup on the edge of the table – someone will knock it off.
9 I’m sorry – I didn’t mean to disturb you.
10 The singer ended the concert with her most popular song.
11 Would you mind giving these plates a wipe before putting them in the cupboard?
12 I was looking forward to eating at the new restaurant, but it was closed.
13 No matter how tired Melissa is when she gets home from work, she always makes time to say goodnight to the children.
14 It was only ten days ago that  she started her new job.
15 The shop didn’t have the shoes I wanted, but they’ve ordered a pair specially for me.
16 Have you got time to discuss your work now or are you about to leave?
17 She came to live here almost a month ago.
18 Once the plane is in the air, you can unfasten your seat belts if you wish.
19 I left my last job because I had no opportunity to travel.
20 It wasn’t a bad crash and little damage was done to my car.
21 I’d rather you explained to her why we can’t go.
22 Before making a decision, the leader considered all sides of the argument.
23 This new printer is recommended as being highly reliable.
24 When I realised I had dropped my gloves, I decided to retrace my steps.
25 Anne’s house is somewhere in the vicinity of the railway station.

Գրախոսություն

Գրախոսող` Ռուս-Հայկական (Սլավոնական) համալսարանի,
տնտեսագիտության և բիզնեսի ինստիտուտի,
զբոսաշրջության և ծառայությունների մատուցման ամբիոնի
դոցենտ, տ․գ․թ․ Ս․ Մանթարլյան

14.03.24

Ընտրիր և թարգմանիր նյութերից մեկը։

  1. Ընտրիր և թարգմանիր տեքստերից մեկը։ Կարող ես նաև քո նախընտրած կայքից թարգմանել։
    Ռուսերենից
    Անգլերենից

կամ՝ ԱնգլերենիցՌուսերենից։

  1. Կարող ես թարգմանել քո նախընտրած (իմ չնշած) որևէ տեքստ։