Բարձունքի հաղթահարում․Մեղրաձոր Տրդատավանք
Հաղթահարվող բարձունքը՝ Թեժառույք կամ Տրդատավանք
Մասնակիցներ՝ Հյուսիսային դպրոց 4-5-րդ դասարանի սովորողներ
Նախագծի իրականացման օր՝ մայիսի 29
Պատասխանատու դասավանդողներ՝ Քրիստինե Շահբազյան, Ռիմա Քեքեջյան, Շողիկ Զեյնալյան
Մեկնում՝ մայիսի 29-ին, ժամը 09:20, Հյուսիսային դպրոցից
Վերադարձ՝ ժամը 16:00
Նախագծի ընթացքը՝
- Մինչ բարձունքը հաղթահարելը ճամբարականները ուսումնասիրում են այցելվող վայրը, ծանոթանում ժողովրդական սովորույթներին, կլիմային, բուսական և կենդանական աշխարհին, google map-ով գծում ճամփորդության երթուղին:
- Բարձունքի հաղթահարում։
- Տերյանական, թումանյանական, չարենցյան ընթերցումներ բարձունք հաղթահարելիս, բարձունքին, ճանապարհին…
- «Գետը համայնքում» նախագծի մի քանի ենթանախագծերի իրականացում։
Ճամփորդական նախագիծ․Դեպի Մեղրաձոր
Հանրապետական նշանակության հուշարձանը գտնվում է Մեղրաձոր գյուղից 1-1,5կմ հարավ-արևմուտք, Թեժ գետի աջափնյա մասում, ծովի մակերևույթից ավելի քան 1900մ. բարձրության վրա: Տեղանքը անտառապատ է: Հարավային պատի վրացերեն լեզվով արձանագրությունը հավաստում է, որ եկեղեցին կառուցել է Իվանե Երկայնաբազուկը 1196-1199թթ.:
Եկեղեցին միանավ, թաղակապ կառույց է, զույգ թաղակիր կամարներով: Կիսաշրջանաձև խորանի երկու կողմերում ունի ավանդատներ, որոնք գտնվում են բեմի աբսիդի և արտաքին պատերի միջև: Եկեղեցում են ամփոփված հայ և վրաց նշանավոր պատմական դեմքերի և քաղկեդոնական գործիչների տապանաքարերը:
Եկեղեցու տարածքը պարսպապատված է եղել ուղղանկյուն հատակագծով, որից հարավ-արևելյան կողմում պահպանվել է մի փոքր հատված: Օժանդակ կառույցներից միայն հետքեր են պահպանվել, իսկ ուղղանկյուն հորինվածքով մատուռը /13-14դդ./ գտնվում է եկեղեցուց 15 մ հարավ, նրանից պահպանվել է խորանի կիսաշրջանաձև հատվածը: Գերեզմանոցը նույնպես ավերված է:
Հաշվետվություն-բնագիտություն
Ես Լաուրա Սարգսյանն եմ: Ես այսօր կամփոփեմ թե ինչ սովորեցի բնագիտություննից: Մեր բնագիտության դասերը շատ հետաքրքիր են անցնում: Անում էնք տարբեր փորձեր, տարբեր նախագծեր էնք իրականացնում:Եվ ես այսօր կամփոփեմ այն: Ես իրականացրել եմ սերմնացան նախագիծ, ծառատունկ, ամփոփիչ աշխատանք, իմ կակտուսը, գաղափար տիեզերքի մասին:
Թեստ-1
1.Կարդա՛ տեքստը, լրացրո՛ւ բաց թողած տառերը:
Վաղուց, շատ վաղուց մի մարդ էր ապրում: Նա աշխարհի ամենաբարի մարդն էր: Հենց լույսը բացվում էր, վերցնում էր իր սրինգն ու շրջում գյուղից գյուղ, քաղաքից քաղաք: Նա իր սրինգի քաղցր մեղեդիներով մխիթարում էր վշտացածներին, բժշկում հիվանդներին: Երբ լսում էին նրա նվագը, թշնամիները հաշտվում էին, խոսում սիրո և եղբայրության մասին:
Մի անգամ ուշ գիշերով մարդը տուն էր վերադառնում անտառի միջով: Հանկարծ շատ մոտիկից լսվեց գայլերի ոռնոցը, մի քիչ հետո խավարի մեջ պսպղացին նրանց աչքերը: Մարդը մի պահ քարացավ, բայց իսկույն սթափվեց, ձեռքն առավ սրինգն ու սկսեց նվագել: Հնչեց կախարդական մեղեդին, և գայլերը նստեցին գետնին, գլուխները դրեցին առջևի թաթերի վրա ու կարծես քարացան:
- Բնութագրի՛ր այս պատմության մարդուն՝ պատմելով նրա կատարած գործերի մասին:
Այդ մարդը շատ բարի էր, նա ուներ մի սրինգ, որով բոլորին հանգստացնում էր, մխիթարում էր, բուժում էր բոլոր հիվանդ մարդկանց իր կախարդական մեղեդիով և աշխարhում հաշտ ու համերաշխություն էր տիրում:
- Մարդն ինչպե՞ս փրկվեց գայլերից:
Նա ձեռքն առավ սրինգն ու սկսեց նվագել: Եվ գայլերը նստեցին գետնին ու սկսեցին վայելել այդ կախարդական երգը, կարծես քարացել էին:
- Վերնագրի՛ր տեքստը: Կախարդական սրինգը:
- Կազմի՛ր նոր բառեր աշխարհ, ճանապարհ բառերով:
Ներաշխարհ, ճանապարհորդ, աշխարհաբնակ:
- Դո՛ւրս գրիր ընդգծված բառերը՝ դիմացը գրելով, թե յուրաքանչյուրն ինչ խոսքի մաս է: Ամենաբարի- ածական, սրինգն-գոյական, մխիթարում էր-բայ,անտառի-գոյական, կախարդական-ածական:
- Համառոտի՛ր նախադասությունը՝
Նա իր սրինգի քաղցր մեղեդիներով մխիթարում էր վշտացածներին: Նա մխիթարում էր: - Հետևյալ բառերի հոմանիշները գրի՛ր՝ մխիթարել- հանգստացնել, պսպղալ- շողշողալ, թշնամի- դուշման:
Գինու պիտակ
Մաթեմ
1․ Ո՞րն է այն վեցանիշ թիվը, որի տասնավորը 2 է, հազարավորը՝ 4, իսկ մյուս բոլոր թվանշանները՝ 3։
1 балл
1) 433323
2) 433332
3) 334323
4) 343246
2․ Ո՞ր շարքում են թվերը դասավորված նվազման կարգով․
1 балл
1) 1, 22, 333, 4444, 5555
2) 1001, 101, 100001, 212
3) 1021, 1020, 1002, 2
4) 23, 22, 18, 19
3․Ո՞ր շարքի բոլոր թվերն են պատիկ 2-ին․
1 балл
1) 2, 4, 6, 1, 8
2) 4, 8, 14, 24, 1022
3) 23, 4, 6, 88, 22, 12
4) 201, 222, 2222, 2, 22222
4․ Քանի՞ մետր է 2/5 կիլոմետրը։
1 балл
1) 300
2) 400
3) 2500
4) 100
5․ Գտի՛ր թիվը, որը 6-ի բաժանելիս ստացվում է 5 և 3 մնացորդ։
1 балл
1) 31
2) 32
3) 33
4) 34
6․ Ո՞րն է թվի գրության 2-րդ կարգի կարգային միավորը։
1 балл
1) 1
2) 10
3) 2
4) 20
7․Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից մեկը մեծացնենք 12-ով։
1 балл
1) Կմեծանա 24-ով
2) Կմեծանա 12-ով
3) Կփոքրանա 12-ով
4) Կփոքրանա 24-ով
8․Ընտրիր այն թվանշանը, որը տեղադրելով աստղանիշի փոխարեն՝ կստացվի ճիշտ անհավասարություն․ 8տ 640կգ > 8տ 550կգ։
1 балл
1) 7
2) 8
3) 6
4) 5
9․Ընտրիր այն պատասխանը, որն արտահայտում է 5 ժամ 25 րոպեն րոպեներով․
1 балл
1) 335
2) 325
3) 525
4) 75
10․ Ջրավազանում կար 2400 լիտր ջուր։ Այգին ջրելու համար օգտագործվեց դրա 3/8 մասը։ Քանի՞ լիտր ջուր մնաց ջրավազանում։
1 балл
1) 1000
2) 1500
3) 900
4) 1600
11․ Գրիր ամենափոքր քառանիշ թիվը, որը բաժանվում են և՛ 5-ի և՛ 10-ի։-1000
1 балл
12․ Ուղղանկյան երկարությունը 15 մ է, իսկ լայնությունը կազմում է նրա 2/3-րդ մասը։ Գտիր ուղղանկյան պարագիծը։=15=3×5
1 балл
13․Լրացրու բաց թողնված բառը(բառերը) Հատվածն ուղղի այն մասն է, որն ունի —որը բաղկացած է նրան պատկանող տրված երկու կետերի միջև գտնվող բոլոր կետերից։ ———— ։
1 балл
Ջելսոմինոյի արկածները-թեստ3
Ջանի Ռոդարի. Ջելսոմինոյի արկածները
Մի ան□ամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝ բոլոր տանձերը հասել են: Տանձերը, ախր, միշտ այդպես են. ոչ ոքի ոչինչ չեն ասում, բայց իրենց համար հասնում են, և մի գեղեցիկ օր էլ տեսնում ես՝արդեն հասել են, ու եկել է քաղելու ժամանակը:
«Ափսոս, որ սանդուղք չեմ վերցրել հետս,- մտածեց Ջելսոմինոն: — Արի գնամ, տանից սանդուղք բերեմ ու մի հատ էլ երկար ձող՝ վերևի ճյուղերից տանձը թափ տալու համար»:
Բայց այդ պահին նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:
Եվ, այսպես որոշելով, նա կանգնեց ծառի տակ ու ոչ կատակ, ոչ լուրջ ճչաց.
-Է՜յ, տանձեր, հապա մի ցած թափվեք:
«Թը՛փ-թը՛փ-թը՛փ»,- պատասխանեցին տանձերը՝ անձրևի նման ցած թափվելով:
Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին և նույն բանը կրկնեց: Ամեն անգամ, երբ նա գոռում էր՝ «թափվե՛ք», տանձերը ճյուղերից այնպես էին պոկվում, կարծես հենց դրան էին սպասում:
Ջելսոմինոն շատ ուրախ էր դրա համար:
«Այսպես ես ահագին ուժ կխնայեմ,- խորհում էր նա,- ափսոս, որ առաջ չէի մտածել այս մասին»:
Մինչ Ջելսոմինոն շրջում էր իր պարտեզում ու այդ ձևով հավաքում տանձերը, հարևան արտում քաղհան անող մի գյուղացի տեսավ նրան: Նա տրորեց աչքերը, քիթը կսմթեց և, եր□ համոզվեց, որ տեսածը երազ չէ, վազեց կնոջ մոտ.
-Գնա, մի տես ̀ ինչ է կատարվում,- դողալով ասաց նա կնոջը,- ես համոզված եմ, որ Ջելսոմինոն չար վհուկ է:
— Ի՜նչ ես ասում. նա բարի, սուր□ ոգի է:
Մինչ այդ ամուսինները բավական խաղաղ էին ապրել, բայց այստեղ նրանք կպան իրար: Հանկարծ ամուսնու գլխում մի միտք ծագեց.<<Արի հարևաններին կանչենք: Թող նրանք էլ նայեն Ջելսոմինոյին, տեսնենք ̀ ի՞նչ կասեն>>:
Հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ կնոջը: Նա դեմ չէր մի ավելոր□ անգամ շաղակրատելու հնարավորություն ստանալուն, դրա համար էլ մի ակնթարթում անհետացավ:
Դեռ արևը մայր չէր մտել, երբ ամբողջ շրջակայքն իմացավ պատահածի մասին: Բնակիչները բաժանվել էին երկու մասի: Մի մասը պնդում էր, թե Ջելսոմինոն բարի ոգի է, իսկ մյուսներն ապացուցում էին, թե նա չար կախարդ է:
- Տեքստի 4 բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը ̀ լրացնելով բաց թողած տառերը:
____ անգամ_________________
_____ երբ_______________
______սուրբ _______________
_____ավելորդ______________
2. Բնագրից դու՛րս գրիր չորս բարդ բառ, բաժանի՛ր բաղադրիչների:
____քմահաճույք քիմք հաճույք______________
___ակնթարթ-ակն-թարթ_________________ __________________
քաղհան______________________ _քաղ-հան__________________
_ շրջակայք_____________________ __շրջ-ա-կայք__________________
3. Տեքստից դու՛րս գրիր տրված բառերի հոմանիշները.
ա/ աստիճան _ սանդուղք_____________
բ/ սիրուն __գեղեցիկ____________
գ/ բղավել __ ճչալ____________
դ/ դաշտ ___արտ__________
4. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.
ա/ քաղհան – բարդ
բ/ չար – պարզ
գ/ երազ – ածանցավոր
դ/տանձ — պարզ
5. Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.
ա/հարևան-հարևաններին
բ/ ճյուղ- ճյուղերից
գ/ ծառ-ծառերին
դ/ամուսին-ամուսինները
6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:
ա/ բարի – ածական
բ/ տանձ – գոյական
գ/ ծագեց -թվական
դ/ կճմթել – բայ
7. Կետադրի՛ր տեքստում ընդգծված նախադասությունը:
8. Որոշի՛ր տրված նախադասության տեսակը (պարզ համառոտ, պարզ ընդարձակ), գտի՛ր ենթական ու ստորոգյալը:
Բնակիչները-ենթակա բաժանվել էին երկու մասի:- Պարզ ընդարձակ
9. Ո՞րն էր Ջելսոմինոյի հիմնական նպատակը.
ա/ ահագին ուժ խնայելը
բ/ բարձր ձայն ունենալը
գ/ ճյուղերից տանձեր թափելը
դ / սանդուղք բերելը
10. Ի՞նչ միտք ծագեց Ջելսոմինոյի մտքում:
Ջերոսիմոյի գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. Նա, որոշեց օգտվել իր ձայնից:
Նա կանգնեց ծառի տակ ու ոչ կատակ, ոչ լուրջ ճչաց.
_____________________________________________________________________
Փոքրիկ Իշխանը- թեստ
Թեստ 3
Էքզյուպերի. Փոքրիկ իշխանը (հատված)
Մեծահասակները թվեր շատ են սիրում: Երբ նրանց պատմում ես, որ դու նոր բարեկամ ես ձեռք բերել, նրանք երբեք չեն հարցնում ամենագլխավորի մասին: Երբեք նրանք չեն ասի. «Իսկ ինչպիսի՞ ձայն ունի նա: Ինչպիսի՞ խաղեր է սիրում խաղալ: Թիթեռներ բռնո՞ւմ է, թե՞ոչ»: Նրանք հարցնում են. «Քանի՞տարեկան է նա: Քանի՞ եղ□այր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը»: Եվ դրանից հետո երևակայում են, թե ճանաչեցին մարդուն: Երբ մեծահասակներին ասում ես՝ «Ես տեսա վարդագույն աղյուսից մի տուն, որի պատուհանին խորդենի կար, իսկ կտուրին՝ աղավնիներ», նրանք երբեք չեն պատկերացնում այդ տունը: Նրանց պետք է ասել. «Ես տեսա մի տուն, որ արժե հար□ուր հազար ֆրանկ»: Եվ միայն այդ ժամանակ նրանք կբացականչեն. «Ինչպիսի՜ գեղեցկություն»: Ճիշտ այդպես, եթե նրանց ասես. «Ահա ձեզ ապացույցներ, որ, իրոք, Փոքրիկ իշխանը եղել է, որ նա շատ, շատ լավն էր, ծիծաղում էր և շատ էր ուզում գառնուկ ունենալ. իսկ ով ուզում է գառնուկ ունենալ, նա անպայման գոյություն է ունեցել»: Եթե այսպես ասես, նրանք միայն ուսերը կթոթվեն ու ձեզ կնայեն այնպես, ինչպես կնայեին մի անգետ մանկիկի: Բայց եթե նրանց ասես՝ «Նա թռել եկել էր մի մոլորակից, որը կոչվում է № 612», դա նրանց կհամոզի, և նրանք քեզ այլևս չեն ձանձրացնի հարցերով: Ի՜նչ կարող ես անել, այդպես են մեծահասակները: Չարժե նրանցից նեղանալ: Երեխաները մեծահասակների նկատմամբ պետք է ներողամիտ լինեն:
Բայց մենք (հասկանալ), թե ինչ բան է կյանքը, և ինչ խոսք, ծիծաղում ենք համարների ու թվերի վրա: Ես այս պատմվա□քը սիրով մի կախարդական հեք□աթի նման կպատմեի: Ես կուզեի սկսել այսպես. «Կար-չկար մի գեղեցիկ իշխան կար: Նա ապրում էր մի մոլորակի վրա, որը իրենից մի քիչ էր մեծ, և նա սրտակից բարեկամ չուներ…»: Նրանք, ովքեր (ճանաչել) կյանքը, կզգային, որ սա զուտ ճշմարտություն է: Ես ամենևին էլ չեմ ուզում որ իմգիրքը կարդան միայն զվարճության համար: Իմ սիրտը ցավից ճմլվում է, երբ ես (հիշել) իմ փոքրիկ բարեկամին, և ինձ համար հեշտ չէ նրա մասին պատմելը: Արդեն վեց տարի է անցել այն օրից, ինչ նա և իր գառնուկը հեռացել են ինձանից: Ես նրա մասին ուզում եմ պատմել, որպեսզի չմոռանամ նրան: Շատ տխուր բան է, երբ բարեկամներին մոռանում են: Բոլորը չէ, որ բարեկամ ունեն: Եվ ես (վախենալ), թե կդառնամ մեծահասակների նման, իսկ նրանք թվերից բացի ոչնչով չեն հետաքրքրվում:
- Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդբառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
__Եղբայր____________________________
____հարյուր__________________________
______պատմվածքը________________________
______հեքիաթի________________________
2. Ի՞նչ է նշանակում երևակայել բառը.
ա/ պատկերացնել
բ/ շինել
գ/ պատրաստել
դ/ կառուցել
3. Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները.
ա/գեղեցիկ __Սիրուն, գեղանի_________________
բ/ շատ ___Բազում, բազմաթիվ, թյուր________________
գ/կախարդական __Կախարդիչ, դյութական, մոգական_________________
դ/ մեծ _____Խոշոր, հսկա, հսկայական, աժդահա________________
- Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.
ա/ սիրտ – պարզ
բ/ բարեկամ — բարդ
գ/ գեղեցկություն – պարզ
դ/ անգետ — ածանցավոր
5.Դուրս գրիր տրված նախադասությունների գլխավոր անդամները՝ ենթական և ստորոգյալը:
Մեծահասակները- ենթակա թվեր շատ են սիրում- ստորոգյալ:
Նրանք- ենթակա երբեք չեն հարցնում- ստորոգյալ ամենագլխավորի մասին:
6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե ինչ խոսքի մաս է: Ո՞րտարբերակում է սխալ նշված.
ա/ գեղեցիկ — ածական
բ/ տխուր — գոյական
գ/ կբացականչեն- բայ
դ/ հարյուր հազար- թվական
7. Փակագծերում նշված բայերը համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին:
__Բայց մենք (հասկանալ),___հասկանում ենք____________ __________________
__Նրանք, ովքեր (ճանաչել)___ճանաչում են___________ __________________
_ճմլվում է, երբ ես (հիշել)_____հիշում եմ___________ __________________
___Եվ ես (վախենալ____վախենում եմ__________ __________________
8. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրականնշան: Լրացրու՛: չուներ էլ»
9. Ի՞նչ են շատ սիրում մեծահասակները:
___մեծահասակները թվերից բացի ոչնչով չէին հետաքրքրվում____________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________
- Ինչո՞ւ էր հեղինակը վախենում մեծահասակների նման դառնալուց.
ա/ ճիշտ հարցեր էին տալիս
բ/ ծիծաղում էին համարների և թվերի վրա
գ/մեծահասակները թվերից բացի ոչնչով չէին հետաքրքրվում
դ/ մեծահասակները շատ բարեկամներ ունեին
-Սարգսյան Լաուրա - 