Սյունիքի ազատագրական պայքար. Դավիթ Բեկ

Սյունիքի ազատագրական պայքարը՝ Դավիթ Բեկի գլխավորությամբ, 18-րդ դարում հայկական ինքնապաշտպանության և ազատագրական պայքարի կարևորագույն էջերից է: Այն ծավալվեց Սյունիքի և Արցախի տարածքներում, որտեղ տեղի հայությունը պայքարում էր պարսկական և օսմանյան զավթիչների դեմ՝ նպատակ ունենալով պահպանել իր ինքնիշխանությունը և ազատությունը:


Պատմական նախադրյալներ

  1. Տարածաշրջանի իրավիճակը:
    • 17-18-րդ դարերում Սյունիքը գտնվում էր պարսկական տիրապետության տակ, սակայն պարբերաբար ենթարկվում էր նաև օսմանյան արշավանքներին:
    • Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև հակամարտությունները թույլ էին տալիս հայ իշխաններին առավել ազատ գործել իրենց տարածքներում:
  2. Ազգային դիմադրություն:
    • Տեղի իշխաններն ու խոշոր ռազմական առաջնորդները, ներառյալ մելիքությունները, կազմակերպում էին բնակչության ինքնապաշտպանությունը:
    • Հայ բնակչության նկատմամբ օսմանյան և պարսկական զորքերի ճնշումները վերածվում էին ընդվզումների:

Դավիթ Բեկի դերը

Դավիթ Բեկը, ըստ աղբյուրների, հայ ազատագրական շարժման առաջնորդներից մեկն էր, որը շուրջ 1722-1730 թթ. գլխավորեց Սյունիքի ապստամբությունը:

  1. Նախապատրաստություն:
    • Դավիթ Բեկը հավաքագրեց հայ զինված խմբեր՝ տեղական իշխանների աջակցությամբ:
    • Ստեղծվեց ինքնապաշտպանական համակարգ, որն ընդգրկում էր Սյունիքի տարբեր գյուղեր ու ամրոցներ:
  2. Հաղթանակներ:
    • Հալիձորի ամրոց: Դավիթ Բեկը Հալիձորն օգտագործում էր որպես իր գլխավոր շտաբ: Այստեղից նա կազմակերպում էր ռազմարշավներ պարսիկների և օսմանների դեմ:
    • Կապանի պաշտպանություն: Դավիթ Բեկի զորքերը կարողացան պաշտպանել Կապանը օտար նվաճողների հարձակումներից՝ ամրացնելով հայ բնակչության դիրքերը:
    • Որոտանի հաղթանակներ: Դավիթ Բեկի կազմակերպած մարտերը Սյունիքի տարբեր կետերում մեծ հաջողություններ բերեցին, ինչը նպաստեց տարածքի ազատագրմանը:
  3. Դաշինքներ:
    • Դավիթ Բեկը դաշինքներ էր հաստատում ինչպես տեղական մելիքների, այնպես էլ պարսիկների հակառակորդների հետ՝ փորձելով միջազգային աջակցություն ստանալ:

Արդյունքներ և նշանակություն

  1. Սյունիքի ազատագրում.
    • Դավիթ Բեկի գլխավորած պայքարը հաջողությամբ ամրապնդեց հայության վերահսկողությունը Սյունիքում:
    • Հալիձորի և այլ ամրոցների պաշտպանությունը դարձավ ազատության խորհրդանիշ:
  2. Հայոց ինքնապաշտպանության կազմակերպում.
    • Դավիթ Բեկի կազմակերպած շարժումը հիմք դրեց ավելի մեծածավալ ազատագրական պայքարների:
  3. Մշակութային և քաղաքական ազդեցություն:
    • Դավիթ Բեկի պայքարը ոգեշնչեց հետագա հայ զինվորականներին և ազգային շարժումները:
    • Նրա գործունեությունը դարձավ հայկական ազգային ինքնության և համախմբման օրինակ:

Դավիթ Բեկի մահը

Դավիթ Բեկը մահացավ 1728 թվականին, սակայն նրա մահից հետո պայքարը շարունակվեց Մխիթար Սպարապետի և այլ հայ ղեկավարների գլխավորությամբ: Նրա անունը և գործը պահպանվում են հայ ժողովրդի հիշողության մեջ՝ որպես ազատագրական պայքարի խորհրդանիշ:


Եզրակացություն

Դավիթ Բեկի պայքարը կարևոր նշանակություն ունեցավ Սյունիքի պատմության մեջ՝ ցույց տալով հայ ժողովրդի վճռականությունը իր ինքնության և անկախության պաշտպանության հարցում: Այս շարժումը հանդիսանում է հայ ազատագրական պայքարի պատմության փառահեղ էջերից մեկը:

Նոր դարաշրջան 17-18րդ դար

Նոր դարաշրջանը (17-18-րդ դարեր) ընդգրկում է պատմության մի շրջան, երբ աշխարհը դուրս է գալիս միջնադարից և ձևավորվում են նոր տնտեսական, քաղաքական ու մշակութային համակարգեր: Այս դարաշրջանն առանձնանում է գիտական հեղափոխություններով, լուսավորության գաղափարներով, եվրոպական գաղութատիրության ընդլայնմամբ և ազգային պետությունների ամրապնդմամբ:


17-րդ դար

  1. Գլխավոր իրադարձություններ:
    • Գիտական հեղափոխություն.
      • Գալիլեյի, Դեկարտի, Նյուտոնի գիտական հայտնագործությունները:
      • Տիեզերքի մասին նոր պատկերացումներ՝ Կոպեռնիկոսի և Կեպլերի տեսությունների շնորհիվ:
    • Քաղաքական իրադարձություններ:
      • Անգլիայի քաղաքացիական պատերազմ (1642-1651), որը հանգեցրեց Ստյուարտների ժամանակավոր տապալմանը և Կրոմվելի հանրապետության հաստատմանը:
      • Երեսնամյա պատերազմ (1618-1648)՝ Եվրոպայի խոշորագույն հակամարտություններից մեկը, որը վերջացավ Վեստֆալյան հաշտությամբ:
    • Արդյունաբերական նախապատրաստություններ:
      • Արտադրության և առևտրի վերելք, կապիտալիզմի նախանշաններ:
    • Բարոկկո արվեստի ծաղկում:
      • Ճարտարապետության, երաժշտության և գեղանկարչության մեջ ներկայացուցչականություն ու ճոխություն (Կարավաջո, Ռուբենս, Բախ):
  2. Գաղութատիրություն և աշխարհագրական բացահայտումներ:
    • Եվրոպական տերությունները (Իսպանիա, Պորտուգալիա, Անգլիա, Ֆրանսիա, Հոլանդիա) ակտիվորեն ընդլայնում էին գաղութային տիրույթները՝ Ամերիկայում, Աֆրիկայում և Ասիայում:

18-րդ դար

  1. Գլխավոր իրադարձություններ:
    • Լուսավորության դարաշրջան:
      • Ֆրանսուա Վոլտեր, Ժան-Ժակ Ռուսո, Շառլ Մոնտեսքյո և այլ լուսավորականներ պնդում էին մարդու իրավունքների, ազատության և կրթության գաղափարներ:
    • Ամերիկյան անկախության պատերազմ (1775-1783).
      • Ամերիկյան գաղութների անկախացումը Բրիտանիայից և ԱՄՆ-ի ձևավորումը:
    • Ֆրանսիական հեղափոխություն (1789).
      • Սկիզբ առավ հասարակական անհավասարության և տիրապետող դասերի դեմ պայքարով՝ հանգեցնելով Հին ռեժիմի տապալմանը:
  2. Տնտեսական փոփոխություններ:
    • Առևտրային կապիտալիզմի զարգացում.
      • Եվրոպական գաղութատիրությունը բերեց հումքի ներմուծման և ապրանքների արտահանման հզոր աճի:
    • Արդյունաբերական նախատիպերի ստեղծում:
      • Գյուտարարների առաջին փորձերը մեքենայական արտադրության զարգացման ուղղությամբ:
  3. Մշակույթ և գիտություն:
    • Գիտական առաջընթաց:
      • Նյուտոնի մաթեմատիկական օրենքների հաստատում:
      • Կիմիայի և կենսաբանության զարգացման սկիզբ (Լավուազիե):
    • Կլասիցիզմ.
      • Արվեստի և գրականության մեջ նրբագեղության և կարգուկանոնի փնտրտուքներ:
    • Երաժշտություն.
      • Մոցարտ, Բախ, Բեթհովեն՝ երաժշտական հանճարների ծաղկման շրջանը:
  4. Գաղութատիրության ընդլայնում:
    • Բրիտանիայի հզորացումը՝ Հնդկաստանի, Հյուսիսային Ամերիկայի և Կարիբյան տարածաշրջանի գաղութների միջոցով:
    • Իսպանիայի և Պորտուգալիայի դիրքերի նվազումը:

Նոր դարաշրջանի առանձնահատկություններ:

  • Ազգային պետությունների ձևավորում:
  • Հասարակության խիստ շերտավորվածության նվազում և բուրժուազիայի վերելք:
  • Գիտության, տեխնիկայի և կրթության նոր դերի հաստատում:
  • Լուսավորության գաղափարների ազդեցությամբ՝ քաղաքական ազատությունների և ժողովրդավարական արժեքների ընդլայնում:

Այս դարաշրջանը հիմք դրեց արդի հասարակության ձևավորմանը, տեխնոլոգիական առաջընթացին և մարդու ազատությունների մասին արդի գաղափարներին:

Սեպտեմբերի 23-27

  1. Ձեր կարծիքով՝ ո՞րն է պետական հարկադրանքի կիրառման նպատակը։
    Պետական հարկադրանքի կիրառման նպատակը հիմնականում այն է, որ պետությունը կարողանա պահպանել հասարակական կարգն ու ապահովել օրենքների կատարումը: Պետությունը իրավունք ունի կիրառել հարկադրանք՝ տարբեր միջոցներով (օրինակ՝ վարչական տույժեր, քրեական պատիժներ), երբ քաղաքացիները կամ կազմակերպությունները խախտում են օրենքները կամ չեն կատարում պետության կողմից պարտադրված պարտավորությունները
    2․ Մեկնաբանե՛ք համոզումը՝ որպես պետական իշխանության իրականացման եղանակ
    Իրավական հակադրանքի օրինակ է ՝ կարգը խաղտող զանվածային անկարգությունները։ Համոզումը որպես պետական իշխանության իրականացման եղանակ ենթադրում է, որ իշխանությունը չի օգտագործում միայն ուժ ու հարկադրանք, այլ նաև հասարակության կարծիքը և աջակցությունը։ Պետական իշխանությունը կարող է արդյունավետորեն գործել, երբ այն հիմնված է հանրային կարծիքի վրա և երբ քաղաքացիները ազատ կամքով ընդունում են իշխանության առաջարկած կամ պահանջված գործողությունները։

THE STORY OF WILLIAM TELL 

Classwork
Read the below-mentioned story and complete the assignments.

THE STORY OF WILLIAM TELL (Swiss folklore)
The people of Switzerland were not always as free and happy as they are today. Early in the 14th century, the town of Altdorf in Switzerland was ruled by a proud tyrannical Austrian governor named Hermann Gessler. Baron Gessler ruled over the people of Switzerland and made their lot (destiny, fate) a bitter one indeed.

This tyrant set up a tall pole in the public square and put his own hat on top of it as a symbol of Austrian power. According to the legend, he gave orders that every man who came into the town should bow down before it as though it were the Duke of Austria.

(A) One day a man called William Tell came riding into Altdorf with his little son by his side. He came from the nearby town of Bürglen among the mountains and was reputed to be a skilled archer and the best handler of a boat in the region. William Tell refused to bow down. He stood up straight with folded arms and laughed at the swinging hat. He would not bow down to Gessler himself.

(C) When Gessler heard of this, he was very angry. He was afraid that other men would disobey, and that soon the whole country would rebel against him. He did not want this to happen! He wanted the townspeople to always show their respect to him! So he made up his mind to punish the bold man in front of all the townspeople to show that this disrespect would not be tolerated.

(A)William Tell was a famous hunter. No one in all the land could shoot with a bow and arrow so well as he.

(D)Gessler knew this, and so he thought of a cruel plan to make the hunter’s own skill bring him to grief. If William Tell is such a great hunter in all the land, he should be able to prove his greatness under any circumstance. He ordered that William Tell’s little boy should be made to stand up in the public square with an apple on his head, and then he made Tell shoot the apple with one of his arrows at 100 paces.

(E)Tell begged the tyrant not to have him make this test of his skill. What if the boy should move? What if the bowman’s hand should tremble? What if the arrow should not carry true? “Will you make me kill my boy?” he said. “Say no more,” said Gessler. “You must hit the apple with your one arrow. If you fail, my soldiers shall kill the boy before your eyes.” Then, without another word, Tell fitted the arrow to his bow. He took aim, and let it fly. The boy stood firm and still. He was not afraid, for he had all faith in his father’s skill. The arrow whistled through the air. It struck the apple fairly in the center and carried it away.

(D) As Tell was turning away from the place, an arrow which he had hidden under his coat dropped to the ground.
“Fellow!” cried Gessler, “What do you mean by this second arrow?” “Tyrant!” was Tell’s proud answer, “this arrow was for your heart if I had hurt my child.”

(B) Gessler’s face darkened with anger. Then he said, “Indeed? So long as you are at liberty I am at risk. I will spare your life, but you shall spend what is left of it in the prison across the lake. Guards, seize him!” The guards and Gessler tried to put him in prison on a deserted island, but William escaped while being transported. He killed the evil tyrant.

(C) When the townspeople heard this news, they knew that William had set their country free. William Tell had indeed freed the people of Switzerland from their oppressor, and townspeople hailed him as a hero.

(A)After the people had been freed, some of the townspeople wanted to make him king. William refused the offer. He never would want to live the lavish lifestyle of a king, so he returned to his peaceful cottage in the mountains.

Assignment 1
Read the sentences below and decide if they are true or false. Write “true” if the statement is correct and “false” if it is not. Correct it.

1. William Tell is a folk hero in France. -false
2. William Tell was known for being an excellent archer. – true
3. Baron Gessler set up a pole with his hat on it as a symbol of Austrian power.– true
4. Baron Gessler made everyone bow down to a hat in the town square.-true
5. William Tell willingly agreed to shoot an apple off his son’s head.-true
6. William Tell’s son was afraid when his father aimed the arrow at the apple on his head.- false
7. Gessler was pleased when William Tell successfully shot the apple off his son’s head.-false
8. William Tell used two arrows to shoot the apple off his son’s head.– false
9. Tell escaped from Gessler’s guards while being transported to prison.- true
10. After freeing the townspeople, William Tell became their king.– false

Assignment 2
Answer the multiple-choice questions

1. Who was Baron Gessler?
a) A Swiss hero
b) An Austrian governor
c) A farmer from Bürglen
d) A crossbowman

2. What did Gessler put on a tall pole in the public square?
a) A flag
b) His sword
c) His hat
d) A crown

3. Where was William Tell from?
a) Bürglen
b) Altdorf
c) Austria
d) Zurich

4. Why did Gessler want to punish William Tell?
a) For stealing his hat
b) For shooting an arrow at him
c) For refusing to bow down to the hat
d) For helping the townspeople escape

5. What challenge did Gessler give William Tell?
a) To shoot an apple off his own head
b) To shoot an apple off his son’s head
c) To duel with Gessler
d) To bow down to the hat

6. How far away was William Tell when he shot the apple off his son’s head?
a) 50 paces
b) 100 paces
c) 200 paces
d) 150 paces

7. Why did William Tell carry a second arrow?
a) In case he missed the apple
b) To protect himself from Gessler’s guards
c) To kill Gessler if he harmed his son
d) For a second challenge

8. What did Gessler do after Tell shot the apple?
a) Praised Tell
b) Tried to imprison him
c) Made Tell a knight
d) Let him go free

9. How did William Tell escape from Gessler?
a) He was freed by the townspeople
b) He escaped while being transported to a prison island
c) He bribed the guards
d) Gessler let him go

10. What did the townspeople want William Tell to become after they were freed?
a) A soldier
b) Their king
c) A duke
d) A farmer

Assignment 3

know-knew
orderordered
putput
d cheer-բացականչություններով ուրախություն, հավանություն արտահայտել-cheered
e crosscrossed
f waitwaited
g walkwas walking
h jumpjumped
i killkilled

Հայոց Լեզու

Վարժություններ

 1։ Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում գրաբարյան ն վերջնահնչյունը հոգնակիի կազմության ժամանակ չի վերականգնվում, բայց վերականգնվում է բառակազմության ժամանակ
։

Կողմ, բեռգառդուռ, մաս, թոռլեռծունկծոռհարս, սերմ, ձուկմուկ,
նուռ։

 2։ Առանձին սյունակներով դո՛ւրս գրել եզակի և հոգնակի գոյականները։ Երեք եզակի և երեք հոգնակի գոյականներով կազմել նախադասություններ։

Ես նայում եմ սեգ Արագած սարին,
Դարերի ձյուն կա նրա կատարին,
Ժայռեր կան այնտեղ շանթերից կիսված,
Հողմերից ծեծված, արևից կիզված,
Եվ անդունդներ կան գագաթներն ի վար
Վշտի պես խորունկ, ցավի պես խավար…
Սակայն լանջերին արև՜ է, գարո՜ւն,
Աղբյուրն է խոսում, խայտում է առուն,
Բուրմունքը թևին՝ զեփյուռն է խաղում,
Բոսոր կակաչն է հովից ծիծաղում,
Ծաղիկն է բուսնում ժայռին ու քարին,
Թեկուզ դարերի ձյուն կա կատարին,
Թեկուզ հողմածեծ գագաթներն ի վար
Անդունդներ կան մութ, վշտի պես խավար։ Վահագն Դավթյան

եզակի-սեգ, սար, ձյուն, կատար, արև, վիշտ, ցավ, գարուն, աղբյուր, առու, բուրմունք, զեփյուռ, կակաչ, ծաղիկ, ժայռ, քար, ձյուն․

Պատուհանից այն կողմ երևում էին ձյան փաթիլները։
Սարի լանջին միասին երգում էինք։
Մայրիկիս գեղեցիկ կակաչ նվիրեցի։

հոգնակի։ դարեր, ժայռեր, շանթեր, հողմեր, անդունդներ, գագաքներ, լանջեր․

Դարեր շարունակ այդ ավանդույթը պահպանվեց։
Ժայռերից այն կողմ լսվում էր նրա ձայնը։
Անդունդներում նկատվում է շրջանառություն։

3։ Գտնե՛լ, թե որ շարքերի բոլոր բառերի հոգնակին է կազմվում –եր վերջավորությամբ։

1. բեռնարկղ, բառատետր, բնագիր, պատմագիր
2. գլխաշոր, դեղատոմս, ձկնորսանավ, ամսագիր
3. ածխակույտ, ակնաբիբ, բաժնետեր, դասաժամ
4. եզրաշերտ, թաղամաս, լաստանավ, զարդասյուն
5. մեղրամոմ, յուղաբիծ, նավթահոր, շնագայլ
6. ջրաբույս, սառցադաշտ, որմնանկար, վարելահող
7. անվաճաղ, արքայատոհմ, բնակվարձ, գետաձի
8. գիտափորձ, զոդաձող, երկաթալար, էլեկտրասարք
9. թոնրատուն, ճամփեզր, մատենացանկ, թիթեղագործ
10. մեկնակետ, մարզաձև, ջրաշիթ, ուրվագիծ

4։ Գտնե՛լ, թե որ շարքերի բոլոր բառերի հոգնակին է
կազմվում –ներ վերջավորությամբ
։

1. գորգագործ, որմնադիր, մեղվաբույծ, էքսկավատորավար
2. ածխահատ, գյուղատնտես, այգեգործ, երգիծաբան
3. հանդիսատես, հատապտուղ, էլեկտրամուրճ, հեքիաթագիր
4. հրուշակագործ, ձիթաբլիթ, հերթապահ, մանկաբույժ
5. պատգամ, պատճեն, ջրատար, սննդամթերք
6. տիեզերագնաց, ուղղաթիռ, փականագործ, քարայր
7. քարհատ, առակագիր, ատամնաբույժ, արգելացանց
8. բնանկար, գաջագործ, դեղասրվակ, խճանկար
9. ծաղկաբույծ, համազգեստ, հատապտուղ, մեդալակիր
10. նորաբնակ, շերամապահ, սերնդակից, վաճառատեղ

Գործնական աշխատանք

1. Գտնե՛լ գոյականական անդամի լրացումները և որոշե՛լ

տեսակը։

Արևագալից առաջ դարան էինք մտել կիրճում: Գիշերային ամոթխած գեղեցկուհին՝ լուսինը, (բացահայտիչ) վաղուց արդեն թաքնվել էր հանդիպակաց (որոշիչ) երկնակարկառ (որոշիչ) լեռան հետևում: Հատուկենտ (որոշիչ) աստղերն էլ դանդաղորեն (որոշիչ) հեռանում էին իրենց (որոշիչ) ասպարեզից: Խավարչտին գիշերը հետզհետե աղոտացավ, տարրալուծվեց օդում: Գիշերվա նիրհից արթնացավ վաղորդյան (որոշիչ) մեղմօրոր (որոշիչ) զեփյուռը, և հազարաթույր (որոշիչ) ծաղիկների (հատկացուցիչ) զգլխիչ (որոշիչ) բույրով տոգորվեց ողջ (որոշիչ) մթնոլորտը։ Ես աննկատելի դուրս էի եկել իմ (բացահայտիչ) թաքստոցից և զմայլված ու անէացած շուրջս էի դիտում: Հանկարծ ինչ-որ ձայն լսվեց. չորացած (որոշիչ) մի (որոշիչ) ճյուղ էր, որ ճռռոցով կոտրվեց մոտիկ (հատկացուցիչ) անտառում: Ես առաջին անգամ էի տեսնում եղջերուին ազատ բնության գրկում քայլելիս: Դուրս եկավ մի (որոշիչ) խաղաղ (որոշիչ) հպարտությամբ, վեհ (որոշիչ) ու չքնաղ (որոշիչ) քայլվածքով: Վայրենի շնորհքով ոլորեց երկայն (որոշիչ) վիզը՝ զգուշորեն նայելով շուրջը (մասնավորող բացահայտիչ): Ապա սուրաց դեպի բացատում բխող (որոշիչ) ականակիտ (որոշիչ) աղբյուրը: Հասնելով ջրին՝ եղջերուն հանկարծ կանգ առավ և գլուխը գիրթ բարձրացնելով՝ հայացքն ուղղեց դեպի ինձ:

Հետազոտականաշխատանք 24/25

ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ       

ԱՎԱԳ ԴՊՐՈՑ — ՎԱՐԺԱՐԱՆ     

ՀԵՏԱԶՈՏԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ     

ԹԵՄԱ՝  . Օսկար

ՍՈՎՈՐՈՂ՝ Լաուրա Սարգսյան

ԴԱՍԱՐԱՆ՝ 11

ՂԵԿԱՎԱՐ՝  Մարամ Սարդարյան

Գրախոս՝-ընթացքի մեջ է

Սահիկաշարի հղումը տեսեք՝ ներքևում

Բառակազմություն

Ողղագրություն

1. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով է կամ ե։

Այգեէտ, այժմեական, անէական, անպատեհ, առէջ, առօրէական,
անվրեպ, գոմեշ, գրեթե, դողերոցք, ելևէջ, երբևէ, երբևիցե,
էլեկտրաէներգիա, էմալե, ինչևէ, ինչևիցե, լայնէկրան, խեցի, կրետ,
հէկ, հապճեպ, հիպոթեզ, հյուլե, հնէաբան, մանանեխ, մանրէ,
միջօրէական, որևէ, որևիցե, պոեմ, սեթևեթել, վայրէջք, տիեզերք,
տոթակեզ, տրիոլետ, քրիստոնեական։

2. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով օ կամ ո։

Ականջօղ, ամանորյա, ամենօրյա, անօգնական, անօթևան, անորոշ,
ապօրինի, արծաթազօծ, բացօթյա, բնօրրան, գազօջախ, գիշերուզոր,
գիշերօթիկ, զորք, լավորակ, կեսօր, հանապազորդ, հանապազօրյա,
հոգս, հոդս ցնդել, հոտնկայս, մեղմօրոր, մեղմորեն, միօրինակ,,
նախորոք, ոսկեզօծ, ջրօրհնեք, վաղորդայն, վաղորոք, տասնօրյակ,
տարորոշել, տափօղակ, օրըստօրե, օրորել։

3. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով ը տառը։

Ակնդետ, ակնթարթ, անակընկալ, անընդհատ, առընթեր,
առընչվել, գույնզգույն, դասընթաց, դասընկեր, երկընտրանք,
ինքնըստինքյան, լուսնկա, խոչընդոտ, կորնթարդ, համընկնել,
հյուրընկալ, ձեռնտու, ճեպընթաց, մերթընդմերթ, նորընտիր,
որոտընդոստ, սրընթաց, ունկնդիր։

1.Գտնե՛լ մեկ արմատ և երկու ածանց ունեցող բառերը (բառի մեջ կարող է լինել նաև հոդակապ)։ Կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով այդ բառերը։

Լուսանկարչական, տեսականորեն, գրահրատարակչական, հացթուխ,
ծովեզրյա, դարբնություն, բարեհամբույր, ատաղձագործ, մանրանկարչություն,
հրուշակագործ, վերաբաշխում, գիտականորեն, անօգնական, բազմություն,
տգիտություն:

2. Գտնե՛լ մեկ արմատից և մեկ ածանցից կազմված բառերը:

Հայեցակարգ, մետաղյաբացառիկ, ասեղնագործություն, հաշվեկշիռ,
որսորդպողպատե, ձուլակաղապար, հնություն, ժամանակահատված,
արժեիջեցում, նվիրում, միջազգային, գունեղիրականություն, ընդհանրացում,
հարթակ, խտրականություն, մեղմորեն, միջնակարգ, շարժուն, ներգաղթյալ,
մենաշնորհ, միջուկ, բուսականություն։

 3. Առանձին սյունակներով դուրս գրե՛լ նախածանց,
վերջածանց, ինչպես նաև թե՛ նախածանց, թե՛ վերջածանց ունեցող բառերը։


Անհայտ, խնձորենի, անմտություն, հակաթույն, մթերային, տգեղ,
վերահաշվում, անհոգաբար, կաղնուտ, անհավատալի, միլիոնավոր, չկամ,
ցուցանակ, արտապատկեր, ենթավարպետ, գերադաս, կղզյակ, հարակից,
հայրական, ներգրավում, տրամագծորեն, անհարմար, ապաշնորհ, դժգոհություն,
հավաքածու, լսարան, համատեղություն, ծիծաղելի, անթիվ, մորթեղեն, միտք։
ՆախածանցավորՎերջածանցավորՆախածանցավոր, ՎերջածանցավորԱնհայտխնձորենիանմտությունՀակաթույնմթերայինվերահաշվումՏգեղկաղնուտանհոգաբարՉկամմիլիոնավորանհավատալիՑուցանակցուցանակներգրավում ենթավարպետկղզյակդժգոհությունԳերադասհայրականհամատեղությունՀարակիցտրամագծորեն Անհարմարտրամագծորեն Ապաշնորհհավաքածու անթիվլսարան  ծիծաղելի  մորթեղեն  միտք 

1 Տրված բառերից  որո՞նք են  հոմանիշ փառաբանել բառին.

Ներբողել, նպաստել, գովաբանելօրհներգելբարեբանելդրվատելգովերգել:

 2. Ո՞ր շարքի  ոչ բոլոր  բառազույգերն են  կազմված հականիշներից

1) վճիտ–  պղտոր, նենգ– ժպտադեմ, հնարամիտ  – անճար
2) համերաշխ– գժտված, առինքնել – վանել, օրինաչափ – պատահական
3) պիղծ–սուրբ, գաճաճ–բարձրահասակ, ջրարբի –անջրդի
4) պատվարժան–անարգ, գեղատեսիլ – անհրապույր, եդեմ –դժոխք

3. Ո՞ր շարքի  ոչ բոլոր  բառազույգերն են հականիշներ

1) ոռոգելի – անջրդի, փառասեր– ինքնասեր,ապառիկ – կանխիկ, վեհանձն – փոքրոգի
2) պիղծ– սուրբ, ստվարաթիվ – փոքրաքանակ, կանուխ– ուշ, հաշտվել– գժտվել
3) խոժոռվել–ժպտալ, անհյուրընկալ–վանատուր,ուռուցիկ –գոգավոր, թուլանալ– սաստկանալ
4) սքողված-անթաքույց, վանել– առինքնել, առանցքային – երկրորդական , ընկնել– հառնել

4. Ո՞ր նախադասության մեջ   սղոցել–ը   փոխաբերական իմաստով չի գործածվել:

1) Միայն երբեմն –երբեմն լռությունը սղոցում էին ինչ–որ հնչյուններ՝ կանացի բարձր ծիծաղ, հարբածների վեճ:
2) Ծուռումուռ փայտը սղոցելով չի հարթվի:
3) Երեխան իր միալար լացով սղոցում էր բոլորի նյարդերը:
4) Հունվարյան խստաշունչ ցուրտը սղոցում էր մուրացիկների ոսկորները:

5. Ո՞ր նախադասության  մեջ փոխաբերական իմաստով գործածված բառ կա:

1) Բարձրադիր սարավանդը շրջապատված էր բնության գեղեցիկ տեսարաններով :
2) Օրիորդն այնպես էր պճնվել, ասես զարդարված տոնածառ լիներ:
3) Պողպատյա կամքի տեր այդ մարդը վշտից  կուչ էր եկել:
4) Ամեն կողմից նրան էին նայում դողէրոցքով ախտահարված մանուկներ՝ խոր ընկած ակնակապիճներով։

Սեպտեբերի 16-20

Առաջադրանքներ
1․ Որո՞նք են պետության հատկանիշները։
Պետության հատկանիշներն են՝բնակչության և իշխանության բաժանումը վարչատարածքային սկզբունքների,հանրային իշխանություն,ինքնիշխանություն և հասարակության կյանքը կարգավորումը իրավան հիմքերով։

2․ Ինչպե՞ս է պետությունը կարգավորում հասարակական կյանքը։
Անհրաժեշտ է վարքագծի օրինակելի կաննոներ,օգնում են միասին խաղաղ ապրել։Հասարակական կյանքի կարգավորումն այդպիսի ձևն անվանում են իրավական։Այս շնորհիվ հասարակության գոյության համար անհրաժեշտ համկեցության կանոնները վերածվում են և դարնում են պարտադիր:

3․ Որո՞նք են պետական իշխանության հատկանիշները։
Պետական իշխանության հատկանիշներն են՝
1)պետական իշխանությունը համընդհանուր,համապարտադիր և ինքնիշխան է
2)պետական իշխանությունն իրականացվում է համոզման և հարկադրանքի եղանակներով
3)պետական իշխանությունը հանրային իշխանությունը հանրային իշխանություն է։
4)պետական իշխանությունը պետք է լինի լեգիտիմ

4․ Որո՞նք են պետության ինքնիշխան իրավունքները։
Պետության ինքնիշխանությունը իրկանացվում է նրա իրավունքներում։Իրավունքներն են՝ օրենքներ հրապարակելոպ իրավունքը,պետության խորհրդանիշները որոշելու իրավունքը,դրամական միավոր ունենալու իրավունքը,դիվանագիտական ներկայուցուցչության իրավունքը,միջպետական միությունների մեջ միավորելու իրավունքը և այլն։

Մաթեմատիկա

ա) 1-cos2άλφα=sin2άλφα
բ)m1/cos2άλφα-1=tg2άλφα
գ) tgάλφαctgάλφα+ctg2άλφα=1/sin2άλφα
դ) tgβctgβ+tg2β=1cos2β


sinάλφα-sin3άλφα/cosάλφα-cos3άλφα=sinάλφα(1-sin2άλφα)/cosάλφα(1-cos2άλφα)=sinάλφα-cos2άλφα/cosάλφα-sin2άλφα=ctgάλφα
1)tgάλφα=sinάλφα/cosάλφα
2) ctgάλφα=cosάλφα/sinάλφα
3) sin2άλφα+cos2άλφα=1
4)1+tg2άλφα=1/cosάλφα
5)1+ctg2άλφα=1/sin2άλφα
6)tgάλφα*ctgάλφα=1/sin2άλφα

sin3άλφα-sin5άλφα/cos3άλφα-cos5άλφα

tgάλφαctgάλφα-cos2άλφα/sinάλφα