Social media

Social media refers to the means of interactions among people in which they create, share, and/or exchange information and ideas in virtual communities and networks. The Office of Communications and Marketing manages the main Facebook, Twitter, Instagram, LinkedIn and YouTube accounts.

Social media plays a very important role in the world. Due to that, a number of works are done and new businesses are born. We can easily communicate with each other anywhere in the world.

Իսպանական կայսրություն

է Եվրոպայի, Ամերիկայի, Աֆրիկայի, Ասիայի և Օվկիանիայի որոշ հատվածներ և գտնվել են Իսպանիայի ղեկավարման ներքո։ Իսպանական կայսրությունն իր հզորության վերելքի ժամանակաշրջանում եղել է աշխարհի ամենաընդարձակ կայսրություններից մեկը պատմության մեջ։ Կայսրության ստեղծումը կապված է աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների դարաշրջանի հետ, որի ընթացքում այն դարձավ առաջին գաղութարար կայսրություններից մեկը։ Իսպանական կայսրությունը գոյություն է ունեցել 15-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի վերջը։ 1480-ական թվականներին իսպանական տարածքները միավորվել են կաթոլիկ թագավորների՝ Արագոնի թագավորի և Կաստիլյայի թագուհու միության մեջ։ Չնայած այն բանին, որ թագավորներից յուրաքանչյուրը շարունակում էր իշխել իր տարածքներում՝ նրանց ներքին քաղաքականությունն իրականացվում էր միասնական։ 1492 թվականին նրանք գրավեցին Գրանադան և Պիրենեյան թերակղզում ավարտեցին «Ռեկոնկիստայի» գործընթացն ընդդեմ Մավրերի։ 

16-րդ դարում իսպանացիները Կարիբյան ծովի կղզիներում ստեղծեցին բնակավայր, իսկ կոնկիստադորները, օգտվելով տեղացի ժողովուրդների հակասություններից և օգտագործելով առավել բարձր ռազմական տեխնոլոգիաներ, ոչնչացրեցին այնպիսի պետական կազմավորումներ

Տարածական մարմին

1.Գտի՛ր խորանարդի մակերևույթի մակերեսը ,եթե՝

ա․նրա կողը հավասար է 2,1 սմ 

Խորհանարդի մեկ նիստի մակերեսը հավասար է 2,1*2,1

4,41

4*4,41=11*64

բ․նրա կողը հավասար է 3,5  սմ 

նրա կողը հավասար է 3,5  սմ

3,5*3,5=12,25

4*12,2=49

2.Ուղղանկյունանիստի հիմաը a=6սմ և b=7 սմ կից կողմերով ուղղանկյուն է, իսկ կողմնային կողը հավասար է 8 սմ ։Գտի՛ր ուղղանկյունանիստի ՝

ա․հիմքի մակերեսը

a=6սm*b7=42սմ2
բ․կողմնային մակերևույթի մակերեսը 

8*7=56

56*2=112

48*2=96

112+96=208

գ․լրիվ մակերևույթի մակերեսը

42*2=84

208+84=292սմ2

3.Ուղղանկյունանիստի հիմը 36սմ պարագծով քառակուսի է,իսկ կողմնային կողը հավասար է 5,5 սմ։ Գտի՛ր այդ ուղղանկյունանսիտի ՝

ա․կողմնային մակերևույթի մակերեսը 

36:4=9

բ․լրիվ մակերևույթի մակերեսը։ 

5,5 *9*4=կողմն մակերես

5,5 *9*4+2*81սմ2

360սմ2

Կենտրոնական ասի

  1. Քարտեզի վրա նշել Կենտրոնական Ասիայի երկրները ու դրնաց ափերը ողողող ջրային ավազանները: 
  2. Որոնք են Կենտրոնկան Ասիայի երկրների զարգացման նախադրյալները:

Մշակույթ, բրինձ, ոսկի, տեքստիլ։

Կենտևոնական Ասիայի երկրները աշխարհում առաջատար են ածխի, սև մետաղաձուլությամբ, մեքենաշինության որոշ արտադրատեսակների, տեքստիլի արդյունաբերության, հացահատիկի, ոչխարների և խոզերի գլխաքանակով, ձկնորսությամբ և այլն:

  1. Ինչ դեր ունի Կենտրոնական Ասիան համաշխարհային տնտեսության մեջ: 

Իր ճարտարապետությամբ,Ուզբեկստանում է գտնվում աշխարհի ոսկու պաշարների մեկ տաներորդ մասը։ Այն նաև հարուստ է ֆոսֆորով ու կապարով։

Դասի հղումը 

 Կանոնավոր  պրիզմա 

Սահմանում Բազմանիստը, որի մակերևույթը բաղկացած է երկու հավասար բազմանկյուններից, իսկ մյուս բոլոր նիստերը ուղղանկյուններ են կոչվում է ուղիղ պրիզմա կամ հատվածակողմ: Նկարում եռանկյուն պրիզմա է:

Այդ երկու հավասար բազմանկյունները կոչվում են պրիզմայի հիմքեր, իսկ մյուս նիստերը, այսինքն ուղղանկյունները՝ կողմնային նիստեր: Յուրաքանչյուր կողմնային նիստի երկու հանդիպակաց կողերը գտնվում են հիմքերի վրա, իսկ մյուս երկու կողերը միացնում են հիմքերի գագաթները: Այդ կողերը կոչվում են կողմնային կողեր:

Ըստ հիմքի տեսակի, պրիզման կարող է կոչվել եռանկյուն պրիզմա, քառանկյուն պրիզմա և այլն: Եթե պրիզմայի կողմնային նիստերը զուգահեռագծեր են, պրիզման կոչվում է թեք պրիզմա: Այսպիսով,

n-անկյուն պրիզման ունի 3n կող, 2n գագաթ, n+2 նիստ, ընդ որում՝ նիստերից 2-ը հիմքերն են, իսկ n-ը՝ կողմնային նիստերը:

Առաջադրանքներ

1) Գտեք վեցանկյուն պրիզմայի կողերի, գագաթների, նիստերի թվերը:

Գագաթ 6*2=12

Նիստ 6+2=8

Կող6*3=18

2)
Կարո՞ղ է պրիզմայի կողերի թիվը լինել՝

ա) 13,

բ) 14,

գ) 18:



3) Ի՞նչ բազմանկյուն է պրիզմայի հիմքը, եթե պրիզման ունի 

ա) 18 կող,

18:3=6 անկյույ
բ) 24 կող,
24;3=
գ) 9 նիստ:


4) Կարո՞ղ է պրիզմայի նիստերի թիվը լինել՝

ա) 13,

բ) 14,

գ) 18:


5) Պրիզմայի գագաթների և կողերի թվերի գումարը 30 է: Քանի՞ նիստ ունի այդ պրիզման:

2N+3N=30

30:5=

N=6

Համագործակցային նախագիծ ասույթների թարգմանություն

Մասնակիցներ՝ 9-րդ դասարանի՝ իտալերենի ընտրությամբ գործունեության սովորողներ

Ժամկետներ՝ ապրիլ

Նպատակը՝

  • Մշակութային փոխհարաբերությունների ծանոթացում
  • Թարգմանական կարողությունների զարգացում
  • Բառապաշարի զարգացում
  • Խմբագրելու, սրբագրելու կարողությունների զարգացում
  • Հետազոտական, որոնողական կարողությունների զարգացում

Աշխատանքային ուղղություններ՝

  • Իտալական ֆիլմերի հայտնի արտահայտություններ
  • Իտալական ասացվածքներ, արտահայտություններ
  • Լատիներենից իտալերենին անցած արտահայտություններ, դրանց ծագումը, պատմությունը

Արդյունքը հրապարակվում է սովորողների բլոգներում, ենթակայքում:

Իտալական ասածվածքներ

  • A buon cavaliere non manca lancia.

Լավ ձիուն թամբը երբեք չի պակասի — նման է հայերեն ասույթի

CHI DORME NON PIGLIA PESCI- ով շատ քնի ձուկ չի որսի

  • A buon cavallo non occorre dir trotta.

Լավ ձիու քշել պետք չէ

  • A buon intenditor poche parole.

Լավ իմաստունին խոսքեր պետք չեն

chi va piano, va sano e va lontano.

Ով շտապում է ոչնչի չի հասնում

 IL BUON GIORNO SI VEDE DAL MATTINO

Լավ օրը կարող ես տեսնել առավոտվանից

Non vi è niente di più nemico che se stessi.

Չկա ավելի թշնամի քան մարդ ինքը իրեն

La volpe perde il pelo, ma non il vizio.

Աղվեսը կորցնում է մորթին, բայց ոչ իր խորամանկությունը

Alle stelle [si giunge] attraverso aspri sentieri.

Աստղերին հասնելը մեծ դժվարություն է պահանջում

Niente è più certo delle morte.

Ոչինչ ավելի վստահ չէ, քան մահը:

La vita non è essere vivi ma stare bene.

Կյանքը կենդանի լինելը չէ, այլ ավելի լավը։

Մարտ ամիս ամփոփում

  1. Մանրամասն ներկայացնել արյան բաղադրությունը

 Արյունը հեղուկ շարակցական հյուսվածք է: Այն օրգանիզմի բոլոր բջիջներին մատակարարում է թթվածին և սննդանյութեր, այնտեղից հեռացնում է ածխաթթու գազը և կենսագործունեության արգասիքները: Այն նաև նպաստում է օրգանիզմի ներքին միջավայրի քիմիական բաղադրության ու մարմնի կայուն ջերմաստիճանի պահպանմանը:

  • Արյան կարգեր

Գոյություն ունեն արյան 4  խմբեր և 8 տեսակներ: Սովորաբար սա անվանում են ABO համակարգ:

Արյան խմբերը հիմնված ենթե ձեր արյան կարմիր բջիջների մակերեսին երկու հատուկ հակածիններց որն է առկա:

О (I) խումբը չունի A և B հակածիններից և ոչ մեկը, սակայն α և β հակամարմիններից՝ երկուսն էլ

A (II) խումբն ունի A հակածին և β (բետա) հակամարմին

B (III) խումբն ունի B հակածին և α (ալֆա) հակամարմին

AB (IV) խումբն ունի A և B հակածինները, սակայն α և β հակամարմիններից՝ և ոչ մեկը:

  • Ներկայացնել թոքերի կենսական տարողությունը

Թոքերը մկանային օրգան չեն, դրանք պասիվ կերպով հետևում են լայնացող կրծքավանդակի պատերին, որի հետևանքով թոքերում ընկնում է օդի ճնշումը: Մթնոլորտային օդը թափանցում է թոքեր, որոնք լայնացել են, տեղի է ունենում ներշնչում:

  • Շնչառական շարժումներ

Շնթառական շարժումները արտահայտվում են հիմնականում տարբեր ձևերով։ Տարբեր մարդ ըստ տարիքի ըստ հասակի տարբեր ձևով է շնչում։ Շնչառությունը հիմնականում կատարում է 2 ֆունկցիա շունչ և արտաշունչ։ Չափահաս մարդու մոտ այն մոտավորապես հավասար է 3500 սմ³: Թոքերի կենսական տարողությունը կախված է հասակից, սեռից, մարզվածության մակարդակից

  1. Մանրամասն ներկայացնել արյան բաղադրությունը

 Արյունը հեղուկ շարակցական հյուսվածք է: Այն օրգանիզմի բոլոր բջիջներին մատակարարում է թթվածին և սննդանյութեր, այնտեղից հեռացնում է ածխաթթու գազը և կենսագործունեության արգասիքները: Այն նաև նպաստում է օրգանիզմի ներքին միջավայրի քիմիական բաղադրության ու մարմնի կայուն ջերմաստիճանի պահպանմանը:

  • Արյան կարգեր

Գոյություն ունեն արյան 4  խմբեր և 8 տեսակներ: Սովորաբար սա անվանում են ABO համակարգ:

Արյան խմբերը հիմնված ենթե ձեր արյան կարմիր բջիջների մակերեսին երկու հատուկ հակածիններց որն է առկա:

О (I) խումբը չունի A և B հակածիններից և ոչ մեկը, սակայն α և β հակամարմիններից՝ երկուսն էլ

A (II) խումբն ունի A հակածին և β (բետա) հակամարմին

B (III) խումբն ունի B հակածին և α (ալֆա) հակամարմին

AB (IV) խումբն ունի A և B հակածինները, սակայն α և β հակամարմիններից՝ և ոչ մեկը:

  • Ներկայացնել թոքերի կենսական տարողությունը

Թոքերը մկանային օրգան չեն, դրանք պասիվ կերպով հետևում են լայնացող կրծքավանդակի պատերին, որի հետևանքով թոքերում ընկնում է օդի ճնշումը: Մթնոլորտային օդը թափանցում է թոքեր, որոնք լայնացել են, տեղի է ունենում ներշնչում:

  • Շնչառական շարժումներ

Շնթառական շարժումները արտահայտվում են հիմնականում տարբեր ձևերով։ Մարդիկ, ըստ տարիքի, ըստ հասակի տարբեր ձևով են շնչում։ Շնչառությունը հիմնականում կատարում է 2 ֆունկցիա։ Շունչ և արտաշունչ։ Չափահաս մարդու մոտ այն մոտավորապես հավասար է 3500 սմ³: Թոքերի կենսական տարողությունը կախված է հասակից, սեռից, մարզվածության մակարդակից

18.03.2022թ  ինքնուրույն աշխատանք

.Ուղղանկյուն եռանկյան էջերն են 5 սմ և 12 սմ ։ ա․Գտի՛ր ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը ։ 

12^2=144

5^2=25

144+25=169

169=c^2

c=13


Հուշում ։Օգտվի՛ր Պյութագորասի թեորեմայից։  (AC)^2+(CB)^2=(AB)^2
բ․Հաշվի՛ր ուղղանկյուն եռանկյան մակերեսը ։

5*12=60

60:2=30

2.Գտի՛ր  20սմ, 13սմ, 11սմ  կողմերով եռանկյան մակերեսը ։ 

Հուշում։Եռանկյան մակերես հաշվելու համար օգտագործենք Հերոնի բանաձևը՝ S=P(p-AB)(p-BC)(p-AC) , որտեղ p= AB+BC+AC2 :

20+13+11= 44

44:2=22/

 S=P=22

V22*(22-20) *(22-13) * (22-11)

V=22*2*9*11=11*2*3=66


3.Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ 5 սմ, 6 սմ, 4 սմ։ 
ա․Նշի՛ր ուղղանկյունանիստի  նիստերը ։

բ․ Հաշվի՛ր ուղղանկյունանիստի կողմնային մակերևույթի մակերեսը,  եթե ուղղանկյունանիստի բարձրությունը հավասար է 6 սմ ։

24*2

6*5=30

30*2+48=108

գ․Հաշվի՛ր ուղղանկյունանիստի լրիվ մակերևույթի մակերեսը։ 

108+40=148

դ․Հաշվի՛ր ուղղանկյունանիստի ծավալը ։

5*6*4=120սմ3

4. Գծի՛ր խորանարդ ,որի կողը հավասար է 8սմ ։
ա․Հաշվի՛ր խորանարդի մեկ նիստի մակերեսը ։

S=8*8
S=64


բ․Հաշվի՛ր խորանարդի կողմնային մակերևույթի մակերեսը ։

64*4=256

գ․Հաշվի՛ր խորանարդի լրիվ մակերևույթի մակերեսը ։

5.Հաշվի՛ր զուգահեռագծի մակերեսը , եթե  կողմը  հավասար է 13 սմ , իսկ նրան տարված բարձությունը 8 սմ ։

13*8=104



Շնչառություն վարժություն

Խմբավորե՛ք, թե ո՛ր իրավիճակում շնչառական գործընթացն ինչպես է

փոխվում: Հիﬓավորե՛ք  շնչառական գործընթացիարագությունը.

  1. հաճախ
  2. դանդա ղ
  3. խորը

Իրավիճակներ

ա) Միջավայրում CO2-ի շատացում-խորը

բ) Դրական զգայական իրավիճակ-հաճախ

գ) Արյան ﬔ ջ O2-ի նվազում-խորը

դ) Քնած ժամանակ-դանդաղ

ե) Սառը ջրի ﬔ ջ ընկղմվելիս-խորը

զ) Անձրևից հետո-հաճախ

է) Ծանր ֆիզիկական աշխատանքից հետո-խորը

ը) Բացասական զգայական իրավիճա-հաճախ

Շնչառական շարժումներ: Թոքերի կենսական տարողությունը: Շնչառության կարգավորումը

Թոքերն օժտված են չափազանց մեծ առաձգականությամբ և գտնվում են կրծքավանդակի փակ խոռոչում՝ գրավելով նրա համարյա ամբողջ ծավալը: Դրա շնորհիվ թոքամզի խոռոչում ճնշումը միշտ լինում է մթնոլորտային ճնշումից ցածր: Բնականոն պայմաններում չափահաս առողջ մարդը հանգիստ ժամանակ մեկ րոպեում կատարում է 16−20 շնչառական շարժում, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է ներշնչման և արտաշնչման փուլերից: Ընդ որում արտաշնչման փուլն ավելի երկարատև է: Օրվա ընթացքում շնչառական շարժումների թիվը կազմում է մոտ 21000:

Մարդը կյանքի ընթացքում կատարում է մոտավորապես 700 մլն շնչառական շարժում:

Շնչառությունն իրականանում է շնչառական մկանների՝ ստոծանու և միջկողային մկանների ռիթմիկ կծկումների շնորհիվ: Ստոծանին մկանային միջնապատի դեր է կատարում` բաժանելով որովայնի խոռոչը կրծքավանդակից:

Ներշնչման ժամանակ կծկվում են արտաքին միջկողային մկանները, կողոսկրերը փոքր-ինչ բարձրանում են, միաժամանակ կրծոսկրը շարժվում է դեպի առաջ: Այդ բոլորի հետևանքով կրծքավանդակի չափերը մեծանում են: Ստոծանու մկանների կծկման հետևանքով նրա գմբեթը հարթվում է, և կրծքավանդակը մեծանում է նաև ուղղաձիգ ուղղությամբ:

Թոքերը մկանային օրգան չեն, դրանք պասիվ կերպով հետևում են լայնացող կրծքավանդակի պատերին, որի հետևանքով թոքերում ընկնում է օդի ճնշումը: Մթնոլորտային օդը թափանցում է թոքեր, որոնք լայնացել են, տեղի է ունենում ներշնչում:

շնչառ.jpg

Իսկ ինչպե՞ս է կատարվում արտաշնչումը:

Միջկողային և ստոծանու մկանների թուլացման հետևանքով կողոսկրերն իրենց ծանրության տակ ուղղվում են ներքև, ստոծանին զբաղեցնում է իր նախկին դիրքը, կրծքավանդակի խոռոչը փոքրանում է, թոքերը սեղմվում են, նրանցում օդի ճնշումը մեծանում է և օդը շնչառական ուղիներով դուրս է մղվում, տեղի է ունենում արտաշնչում: Ավելի խորը շնչառությանը մասնակցում են նաև որովայնի մկանները:

Հանգիստ ներշնչման ժամանակ մարդը ներշնչում է մոտ 500 սմ³ օդ և նույնքան էլ արտաշնչում: Դա կոչվում է շնչառական ծավալ: Ի դեպ, այդ օդից միայն 360 սմ³-ն է հասնում թոքեր, իսկ մնացած 140 սմ³-ը մնում է շնչառական ուղիներում և գազափոխանակությանը չի մասնակցում:

Օդի այն առավելագույն քանակը, որը կարելի է արտաշնչել ամենախորը ներշնչումից հետո, կոչվում է թոքերի կենսական տարողություն:

Չափահաս մարդու մոտ այն մոտավորապես հավասար է 3500 սմ³: Թոքերի կենսական տարողությունը կախված է հասակից, սեռից, մարզվածության մակարդակից:

Օրինակ

6 տարեկան երեխայի թոքերի կենսական տարողությունը 1200 սմ³ է, կնոջը` մոտ 3500 սմ³, տղամարդունը՝ մոտ 4500 սմ³: Մարզված մարդկանց մոտ այն կարող է հասնել մինչև 9000 սմ³: Ամենախոր արտաշնչումից հետո թոքերում պահպանվում է մոտ 1000 սմ³ (այսպես կոչված մնացորդային օդ), որի պատճառով թոքերը չեն դատարկվում մինչև վերջ, նույնիսկ մահից հետո:

gif 1.gif

Շնչառության կարգավորումը: Շնչառության կարգավորումն իրականացվում է նյարդային և հումորալ մեխանիզմներով:

Ուշադրություն

Երկարավուն ուղեղում գտնվում է շնչառության կենտրոնը, որտեղ մոտավորապես յուրաքանչյուր չորս վայրկյանը մեկ առաջանում են գրգիռներ, որոնք հաղորդվում են կրծքավանդակի միջկողային մկաններին և ստոծանուն:

Դրա շնորհիվ մկանները կծկվում են, և կրծքավանդակը լայնանում է, տեղի է ունենում ներշնչում: Նույն մկանների թուլացման հետևանքով տեղի է ունենում արտաշնչում:

Շնչառական կենտրոնի վրա որոշակի ազդեցություն են թողնում մեծ կիսագնդերի կեղևում տեղակայված բարձրագույն շնչառական կենտրոնները: Դրանց ազդեցության հետևանքով շնչառության հաճախականությունը փոխվում է խոսելու ընթացքում:

Շնչառության կարգավորմանը մասնակցում են պաշտպանական ռեֆլեքսները` հազը և փռշտոցը:

Հազի միջոցով օդատար ուղիներից փոշին և մանրէները լորձի ավելցուկի հետ հեռացվում են բերանի խոռոչով, իսկ փռշտոցի դեպքում` քթի խոռոչով: Երկու դեպքում էլ տեղի է ունենում կտրուկ արտաշնչում:

Շնչառության հաճախականությունը փոխվում է ոչ միայն ֆիզիկական աշխատանքի, այլև մարդու հուզական վիճակի փոփոխության դեպքում: Հուզմունքի պահին շնչառությունը տեղի է ունենում ընդհատումներով, իսկ գերլարվածության ժամանակ` աղմկոտ և հաճախ: Դրական զգայական իրավիճակում մարդու շնչառությունը դանդաղում է:

Ուշադրություն

Այսպիսով՝ արթուն և հարաբերական հանգստի պայմաններում չափահաս մարդը 1 րոպեում կատարում է մոտավորապես 16 շնչառական շարժում, քնած ժամանակ` 12:

how-we-breathe.gif