Ինքնաստուգում

1. Կատարե՛ք հանում.
2. ա) 40–(–30)=+70
3. բ)  –14 – (–10)=-4

գ)  0-(–28)=+28

դ)–60 – (–12)=-48

2․  Կատարե՛ք հանում.

• 12-25=-13
• –13 – 24=-11
• -23-0=-23
• 48-18=30

3․Կատարե՛ք գումարում.

ա) -14+ 11=-3

բ) –27 +0=-27

գ) -10 + 25= + 15

դ) –26 + 24=- 2

4․ Կատարե՛ք գումարում.

ա) (+10) + (+12)= +22

բ) (–27) + (–30),=-57

գ) (-10) + (+5),=-5

5․ Համեմատե՛ք ամբողջ թվերը.

ա) 0 > –10

բ) –18 < 7,

գ) –10 > -25։

6․  Գտիր տրված թվի բացարձակ արժեքը․

ա) -101 [101] 101

բ) 61 [61] 61

գ) 0 [0] 0

7․  Գրե՛ք  տրված թվին հակադիր թիվը.

ա) –120= +120

բ) +51= -51

գ) 0=0

8․ Աստղանիշի փոխարեն  ի՞նչ ամբողջ թիվ  գրելու դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) 0 < 1 < 50,

բ) –10 < 0 < 10,

գ) – 7< -6 < –5։

9․ Հաշվե՛ք.

ա) |–10| + |+3| – 2,= -9

բ) |–7| + |–5| – 2,=-10

գ) 2 · |+3| + 2= +8

10․ Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի

հավասարություն.

ա)

-7 + 5 = –2,

բ) –10 + 4 = –6,

գ) –50 + 30 = 20,

Լրացուցիչ

• Տարին  ամենաշատը  քանի՞  կիրակի օր կարող է ունենալ։

Տարի ամենաշատը ունի 52 օր

• Ժամը քանիսն է հիմա, եթե օրվա ավարտին մնացել է 2 անգամ քիչ ժամանակ, քան անցել է։

1. 24 : 3 x 2=16

Պատասղան 16 է:

• Երկու հոգի հեռախոսով զրուցում էին․-Այսօր հինգշաբթի է,-ասաց նրանցից մեկը։-Ո՛չ, այսօր ուրբաթ է, ասաց մյուսը։Զարմանալի է, սակայան նրանք երկուսով էլ ճիշտ էին։ Ինչպե՞ս բացատրել։

Նրանք խոսում են ժամային գոտու տարբերություն ունեցող վայրերից:

Հայաստանում գտնողը խոսում է հինգշաբթի ժամը 22.00 — արևելքում բնակվող բնակիչը խոսում է ուրբաթ ժամը 4:00

• Վեց  9-ի օգնությամբ ստացեք 100։

999-99 : 9=100

• Հինգ 3-ով ստացեք 37:

1. 333:3=111 111 : 3=37

• Ճամփորդը ընկավ մի այնպիսի կղզի, որտեղ ապրողների  մի մասը  ճշտախոս է, մյուս մասը՝ ստախոս։ Մտնելով մի տուն՝  նա հանդիպեց  կղզու բնակիչներից մի քանիսին  և հարցրեց, թե նրանցից քանիսն են ստախոս։-Մեզանից  գոնե մեկը  ստախոս է, պատասխանեց  բնակիչներից մեկը։Ո՞վ է պատասխանողը․ ստախո՞ս, թե՞ ճշտախոս։ Իմ կարծիքով ստախոսը:

Ջորւրը շատ սառն էր:

Ալեկոծված ծովն :

Ինչու ես այդքան անշարժ:

Մարդն այնքան արագ էր քայլում:

Խիզախեց ու մոտ եկավ:

Մի տաճար կերտեց:

Անձրևից հետո ձրուխտյա կանչ մարգագետինը փայլում էր արևից:

Գավաթների ուրախ զնգոցը խնջույքը ավելի ուրախ էր դառցնում:

Ձյունաթույր ճերմակ ձին արծում էր լեռնան ստորոտում:

Տեքստային վկայություններ

Պաշտոնական գրառումները Բրոնզի դարն ապրած այլ կայսրությունների, ինչպես նաև Անատոլիայում ապրող խեթերի մասին Ք. ա. 1400-1200 թվականների տարբեր հիշատակությունները, նշում են Ահհիյավա անունով երկրի մասին։ Ժամանակակից գիտությունը հիմնվում է տեքստային վկայության վրա. կան նոր մեկնաբանություններ, գրառումներ, հնագիտական ուսումնասիրություններ այս ժամանակաշրջանի ընթացքում Միկենյան Անատոլիայի կապերի մասին։ Ահհիյավան պետք է նշված լինի Միկենյան աշխարհի (Աքայացիների երկիր) կամ նրա մի մասի մասին վկայությունում^[4][5]։ Այս ժամանակաշրջանում եղել են լրացուցիչ տեղեկություններ` որոշ նյութեր, որոնք հնարավոր չափով անդրադարձել են միկենյանների կողմից հիմնված բնակավայրերին կամ Միկենյան քաղաքական վերահսկողության տակ գտնվող շրջաններին^[6]։ Ահհիյավայի հետ մեկտեղ նմանատիպ արձանագրություններ են հայտնաբերվել 12-րդ դարում. դրանք եգիպտական արձանագրություններ են։ Այնտեղ Էկվիշը նշվում է որպես Ծովի Ժողովուրդների երկիր։

Պատմություն

Մահվան դիմակ` որպես Ագամեմնոնի դիմակ։ Մ. թ. ա. 16-րդ դար։ Հավանաբար Միկենյան Հունաստանի ամենահայտնի արվեստի գործը։

Վաղ և միջին հելլադական ժամանակաշրջանում Մինոսյան Կրետեի ազդեցության տակ հասարակության մեջ կազմակերպվում և զարգանում է Միկենյան մշակույթը^[7]։ Միջին Բրոնզի դարի վերջում(մ. թ. ա. 1600) էական տեղաշարժ է նկատվում բնակչության աճի և բնակավայրերի առաջացման մեջ։ Այդ դարաշրջանում հյուսիսային մայրցամաքային Հունաստանի իշխանությունների կենտրոններում գերակշռում էր ռազմիկների դասը։ Այդ ժամանակաշրջանի բնակարանները վաղ շրջանի մեգարոն տիպի կառույցներ էին։ Որոշ բարդ կառուցվածքներ դիտվում են որպես ուշ շրջանի պալատների նախատիպեր։ Քաղաքները կառուցելուն զուգընթաց` կանգնեցվում էին նաև պաշտպանական պատեր^[8]։

???                   Bart is in front of the elephant                   Bart is between the cup and the ball                   The car is in front of the wall                   The ball is between the bin and the bag                   The hedgehog is under the chair                   Bart is next to the fridge                   The ruler is in the bin                   The food is in the fridge                   The dog is behind the bin                   The sheep are under the table                   Lisa is behind the wall                   The pen is on the shelf                   The sun is in the sky                   Bart is in front of the blackboard                   The mouse is between the fox and the owl                   The owls are on the wall                   The mouse is between the dog and the cat                   The gluestick is under the chair                   The cat is on the chair                   Bart is next to the cow                   Bart is behind the cupboard                   The books are on the shelf                   The dog is under the table                   The toys are in the box                   The cat is next to the dog

82. Ածանցավոր բառերն առանձնացրո´ւ և արմատն

ածանցից գծիկով բաժանի´ր:

Օրինակ՝ ձկնիկ — ձկն (ձուկն) — իկ:

Տնակ — տն (տուն) — ակ:

ա) Շապիկ — շապիկ , մկնիկ- մուկ մուկն իկ, զատիկ- զատիկ, ծաղիկ ծախկել իկ, բալիկ- բալ իկ, մայրիկ- մայր իկ , աղջիկ- աղջիկ, շնիկ- շուն — իկ, փիսիկ — փիս իկ, գեղեցիկ-գեղ իկ, կապիկ- կապ-իկ, փոքրիկ-փոքր-իկ, սիրունիկ սիրուն-իկ, կողիկ (կոտլետ) , տիկ, թիթեոնիկ-թիթեռ-իկ, ծիտիկ-ծիը-իկ, քթիկ քիթ-իկ, տոտիկ- տոտ իկ, մատիկ մատ, իկ:

բ) Գնդակ-գուն ակ, գետակ-գետ, ակ, վանդակ, ելակ, կատակ, նապաստակ, առվակ-առու ակ, զավակ, բակ, գուշակ, որդյակ-որդի ակ, դդյակ դուռ ակ, կտակ, պատանյակ պատանի ակ, թիակ, թակ, բլրակ բլուր ակ, վարդակ վարդ ակ, սոխակ սոխ ակ, մահակ մահ ակ, մոծակ:

գ) Գայլուկ գայլ ուկ, բուկ, մանուկ, գառնուկ գառ ուկ, ձագուկ ձագ ուկ, ձուկ , ձիուկ ձի ուկ, բազուկ,մուկ, աղմուկ աղ ուկ, հատուկ , մարդուկ մարդ ուկ, պոչուկ պոչ ուկ, վհուկ, ձմերուկ ձմեռ ուկ:

83.  Նախադասությունն ընդարձակի´ր՝ կետերի փո- խարեն փակագծում տրված հարցի պատասխանող բառեր   գրելով:

Ո´չ պետք չէ… ո´չ … պետք չէ . ո´չ էլ … չեն խաբի աղվեսին, նա բոլորից Էլ խորամանկ Է: (ինչե՞րր)

… … … ու … վերցրինք ու ճամփա ընկանք: (ինչե՞րը)

Մի գիշերում ամբողջ անտառը լցվեց       և …: (ինչերո՞վ)

…. … կամ …. պետք Է փնտրեք: (որտե՞ղ)

… … …ու … պիտի գտնեն գանձը: (ովքե՞ր)

84.  Բառակապակցություններ կազմի´ր՝ հարցում արտահայտող  բառի  փոխարեն գոյականներ գրելով:

Սիրել ու՞մ, ի՞նչը: Սիրել մարդու բարությունը

Սիրահարվել ու՞մ, ինչի՞ն: Սիրահարվել աղջկա գեղեցկությանը:

Հայոց բազմահազարամյա պատմության ժամանակահատվածում մենք շատ հարևաններ ենք ունեցել, որոնք անհետացել են պատմության թատերաբեմից: Հազարամյակներ առաջ մեր հարավային հարևանն է եղել Բաբելոնի կամ Նաբաթեական թագավորությունը: Հայաստանի և Բաբելոնի հարաբերությունները վաղնջական շրջանից են գալիս, երբ մեր նախնի Հայկ Նահապետն իր եռաթև նետով սպանեց Բաբելոնի տիրակալ Բելին ու հիմք դրեց հայոց պետականության:

Համմուրաբի արքան աշխարհին հայտնի առաջին օրենսդիրն է: Մ.թ.ա. 1790 թ. նա օրենքների ժողովածու կազմեց և հրապարակեց 9 մետր բարձրությամբ քարե սյան վրա: Համմուրաբիի օրենքներն ամբողջովին պահպանվել են, արտահայտում են ժամանակի իշխող ստրկատիրական հասարակարգի շահերը և պատմությանը հայտնի օրենքների առաջին ամբողջական ժողովածուն են:

Եթե մարդը գողանա տաճարի կամ թագավորի գույքը՝ նրան պետք է սպանել․ ով ընդունի գողացած գույքը՝ նույնպես պետք է սպանել։ Եթե մարդը գողանա ստրուկին կամ ստրկուհուն՝ նրան պետք է սպանել։ Եթե մարդը թաքցնի փախած ստրուկին՝ նրան պետք է սպանել։ Եթե մեկը կտրի ստրուկի խարանը՝ նրա մատները պետք է կտրել։ Եթե մարդը սպանի ուրիշի ստրուկին՝ նա պետք է ստրուկի դիմաց ստրուկ տա։ Եթե մարդը սպանի ուրիշի եզը՝ նա պետք է եզի դիմաց եզ տա։ Եթե մարդը պարտք ունի՝ նրա կինը, որդին կամ դուստրը պետք է 3 տարի ստրկության մեջ լինեն, չորրորդ տարում նրանց պետք է ազատ արձակեն։ Եթե մարդն իր հավասարին ապտակի՝ պետք է տուգանք վճարի։ Եթե մարդն ապտակի իրենից բարձրին (այսինքն՝ մեծատոհմիկ աստիճանավորի, քրմի) ՝ պետք է նրան 60 անգամ հարվածել եզան կաշվից պատրաստած մտրակով։